Chúng tôi đã thăm nơi mà người ta lấy xác chết ra khỏi quan tài
Người Toraja trên đảo Sulawesi, Indonesia thực hiện nghi lễ cổ xưa Manene, trong đó họ khai quật và chăm sóc cho xác chết của tổ tiên. Nghi lễ này thể hiện sự kết nối giữa người sống và người đã khuất, như thể họ vẫn còn sống. Hầu hết người Toraja hiện nay theo đạo Cơ đốc nhưng vẫn gìn giữ các phong tục tập quán truyền thống.
ĐIỂM NỔI BẬT CỦA NGHI LỄ MANENE
Gần đây, một nghi lễ cổ xưa mang tên Manene đã diễn ra tại khu vực này, trong đó người Toraja sẽ khai quật xác của tổ tiên họ. Rất nhiều người sẽ không muốn chứng kiến điều đó, nhưng tôi lại cảm thấy mình là một phần trong nhóm những người tò mò.
Tôi đã trò chuyện với người dân địa phương để tìm hiểu thời gian và địa điểm của các buổi lễ này. Ngay khi có thông tin đầu tiên, tôi nhảy lên xe máy và khởi hành. Cuối cùng tôi tìm thấy may mắn tại khu nghĩa trang Pemakaman Umum Balle Pangala ở làng Pangala, nơi mà nghi lễ thật sự đang diễn ra.
Nơi đây có rất nhiều mồ mả, từng gia đình lần lượt mở và lấy ra những chiếc quan tài được trang trí. Chỉ sau một thời gian ngắn, trước một ngôi mồ, khoảng bảy thi thể đã được đặt trên một tấm vải trải. Người dân địa phương đang chăm sóc và làm sạch chúng bằng những chiếc bàn chải nhỏ. Tôi không thể tin vào mắt mình rằng những điều như vậy lại có thể xảy ra.
HÀNH ĐỘNG CỦA TÌNH YÊU, KHÔNG PHẢI SỰ KIỆN BUỒN
Tôi tiếp tục đi xa hơn và tại đây, xác chết được đặt trước những ngôi mộ và buộc đứng thẳng vào lan can. "Chào mẹ, hôm nay mẹ thế nào," một người phụ nữ hỏi mẹ mình, như thể bà vẫn còn sống, và trong khi làm vậy, cô ấy chải tóc cho bà.
Cuộc đối thoại với người đã khuất không phải là điều hiếm hoi trong nghi lễ Manene; trong văn hóa địa phương, điều này nhấn mạnh sự liên tục của cuộc sống và mối liên hệ chặt chẽ giữa người sống và người chết. "Mọi người đối xử với người đã khuất như thể họ vẫn còn sống. Đó là biểu hiện của sự tôn trọng," Paulus Palimbong từ khu vực Tana Toraja nói với tôi.
Trong dịp Manene, việc thay áo cho người đã khuất là điều không thể thiếu. Tôi đã chứng kiến điều đó tại chỗ. Việc mặc lại quần áo cho một cơ thể đã bị đông cứng không hề dễ dàng và có nhiều thành viên trong gia đình cùng giúp đỡ.
Khi tổ tiên của họ cuối cùng cũng được mặc bộ vest mới, quần áo bất ngờ rơi xuống khiến tất cả mọi người cười phá lên. Không chỉ khoảnh khắc này cho tôi thấy rằng, mặc dù có vẻ ngoài kỳ lạ và khó hiểu với thế giới phương Tây, nghi lễ này chủ yếu là một hành động tình yêu và niềm vui, chứ không phải sự kiện buồn.
Đối với người Toraja, việc chăm sóc cho người đã khuất còn bao gồm việc tặng những món quà nhỏ. Một số người đặt tiền vào túi, người khác thì cho thuốc lá vào miệng họ và sau đó nhóm lửa cho chúng.
"Đối với người Toraja, đó là cách để tôn kính tổ tiên của họ. Cách để thể hiện tình yêu của họ vì không thể gặp gỡ những thành viên gia đình đã khuất từ lâu. Và đó là thời điểm mà họ có thể nhìn thấy họ một lần nữa," Palimbong giải thích với tôi. "Cũng như bạn đến nghĩa trang và đặt hoa lên mộ. Đó cũng là việc tương tự, chỉ ở dạng khác," ông thêm vào.
Chúng tôi đã thăm nơi mà người ta lấy xác chết ra khỏi quan tài