Công ty chứng khoán Việt thu lợi kỷ lục từ cho vay ký quỹ
Trong năm 2026, các công ty chứng khoán tại Việt Nam ghi nhận mức doanh thu cao kỷ lục từ hoạt động cho vay ký quỹ, vượt qua các nguồn thu truyền thống như môi giới hay tự doanh cổ phiếu. Điều này đặt ra câu hỏi về xu hướng phát triển mới của ngành chứng khoán trong bối cảnh thị trường biến động mạnh và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Bối cảnh
Ngành chứng khoán Việt Nam có nhiều nguồn thu chính, trong đó nổi bật là môi giới, cho vay ký quỹ (margin), tự doanh cổ phiếu, ngân hàng đầu tư và bảo lãnh phát hành. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hoạt động cho vay ký quỹ đã trở thành mảng phát triển nhanh nhất, dù các công ty chứng khoán không phải là ngân hàng. VN-Index, chỉ số đại diện cho thị trường chứng khoán Việt Nam, đã vượt mốc 1.900 điểm trong năm 2026 nhưng cũng trải qua những biến động mạnh, như giảm hơn 200 điểm trong tháng 3, khiến các nguồn thu truyền thống bị ảnh hưởng.
Biến động thị trường làm giảm hiệu quả của hoạt động tự doanh, vốn phụ thuộc nhiều vào diễn biến giá cổ phiếu, cũng như cạnh tranh phí môi giới gay gắt khiến doanh thu từ môi giới giảm. Trong bối cảnh đó, các công ty chứng khoán đã tập trung đẩy mạnh mảng cho vay ký quỹ để duy trì và tăng trưởng doanh thu.
Diễn biến chính
Theo báo cáo tài chính quý I năm 2026, hoạt động cho vay ký quỹ đã giúp các công ty chứng khoán thu về hơn 11.200 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Tỷ trọng doanh thu từ cho vay trong tổng doanh thu đã tăng từ khoảng 28-30% lên tới 36% trong quý này.
Tính đến ngày 31 tháng 3, tổng dư nợ cho vay của các công ty chứng khoán đạt hơn 420.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay ký quỹ chiếm gần hết với 415.000 tỷ đồng, tăng khoảng 9.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Đây là con số cao nhất từ trước đến nay, phản ánh sự mở rộng mạnh mẽ của mảng cho vay ký quỹ.
Một số công ty lớn như TCBS, SSI, VPBankS, VPS, HSC đã cho vay hơn 1 tỷ USD (trên 26.400 tỷ đồng) để phục vụ nhu cầu đầu tư của khách hàng, mức dư nợ này tương đương với một số ngân hàng thương mại như PGBank hay Saigonbank.
Phân tích & Ý nghĩa
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, giải thích nguyên nhân mở rộng mảng cho vay là do các công ty chứng khoán đang tìm cách tối ưu nguồn vốn sau khi phát hành lượng cổ phiếu lớn vượt khả năng hấp thụ của thị trường trong hai năm gần đây. Việc tăng dư nợ cho vay được xem là lựa chọn hợp lý hơn so với môi giới, vốn đang cạnh tranh phí rất gay gắt, hay tự doanh, phụ thuộc nhiều vào biến động thị trường.
Trong năm qua, tổng vốn điều lệ của các công ty chứng khoán đã tăng thêm 70.000 tỷ đồng, với nhiều doanh nghiệp lớn được cổ đông bơm thêm vốn từ vài nghìn đến chục nghìn tỷ đồng. Theo quy định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn chủ sở hữu tối đa là 200%, nên việc tăng vốn giúp các công ty có dư địa mở rộng cho vay.
Ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 Công ty cổ phần Chứng khoán Mirae Asset, cũng cho rằng mở rộng cho vay giúp các công ty chiếm lĩnh thị phần trong bối cảnh cạnh tranh phí môi giới gay gắt và đáp ứng nhu cầu lớn từ khách hàng. Ngoài ra, sự sôi động của hoạt động IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) cũng thu hút nguồn vốn lớn, tạo điều kiện cho các công ty chứng khoán mở rộng mảng cho vay.
Kết luận
Hoạt động cho vay ký quỹ đang trở thành kênh tăng trưởng bền vững và chủ lực của các công ty chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Trong bối cảnh thị trường biến động và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc tập trung vào mảng cho vay giúp các doanh nghiệp tối ưu nguồn vốn, mở rộng thị phần và đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn của khách hàng. Tuy nhiên, áp lực từ dư nợ lớn cũng tiềm ẩn rủi ro nếu thị trường gặp điều chỉnh mạnh trong tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Giao dịch chứng khoán tại sàn Kafi, tháng 4/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Công ty chứng khoán Việt thu lợi kỷ lục từ cho vay ký quỹ