Hàng quán loay hoay với phí bản quyền âm nhạc tính theo diện tích
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, các quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke và trung tâm thương mại tại Việt Nam chính thức phải trả tiền bản quyền âm nhạc khi phát nhạc phục vụ khách hàng. Quy định mới này đã khiến nhiều chủ cơ sở kinh doanh băn khoăn về cách tính phí và áp lực chi phí tăng lên.
Bối cảnh
Việc thu phí bản quyền âm nhạc tại các cơ sở kinh doanh là một phần trong chính sách bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan đến âm nhạc, nhằm đảm bảo các tác giả, nhà sản xuất âm nhạc được hưởng thù lao xứng đáng khi tác phẩm của họ được sử dụng thương mại. Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, mức phí được tính dựa trên công thức kết hợp giữa mức lương cơ sở và hệ số điều chỉnh theo diện tích mặt bằng kinh doanh.
Quy định này áp dụng cho nhiều loại hình kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke và các trung tâm thương mại, những nơi thường xuyên phát nhạc phục vụ khách hàng. Đây là bước tiến nhằm minh bạch hóa việc sử dụng âm nhạc và tăng cường quản lý bản quyền trong lĩnh vực dịch vụ.
Diễn biến chính
Chia sẻ với phóng viên Báo điện tử Tuổi Trẻ, anh Trần Thế Hiển, chủ một quán cà phê trên đường Phan Văn Trị (phường Gò Vấp, TP.HCM), cho biết hiện quán vẫn mở nhạc qua nền tảng YouTube như nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ khác. Trước đây, anh chưa tìm hiểu kỹ về các quy định liên quan đến bản quyền âm nhạc.
Khi biết cách tính phí dựa trên diện tích mặt bằng, anh Hiển rất bất ngờ. Với diện tích khoảng 1.000m², anh ước tính chi phí bản quyền âm nhạc mỗi năm có thể lên đến gần 50 triệu đồng, tạo áp lực tài chính không nhỏ cho quán.
Anh Hiển cho biết ngành F&B hiện đang chịu nhiều áp lực về chi phí nguyên liệu, mặt bằng và sức mua của người tiêu dùng chưa phục hồi hoàn toàn. Việc phải gánh thêm khoản chi phí cố định hàng năm khiến dòng tiền kinh doanh khó cân đối. Đặc biệt, nếu mức phí áp dụng đồng loạt theo diện tích sàn, các mô hình có không gian rộng nhưng doanh thu chưa tương xứng sẽ gặp khó khăn lớn.
Nhiều chủ quán cũng phản ánh tiêu chí tính phí dựa trên tổng diện tích sàn là chưa hợp lý. Họ cho rằng không phải toàn bộ diện tích cơ sở đều phục vụ trải nghiệm nghe nhạc của khách hàng. Các khu vực như kho chứa hàng, phòng kỹ thuật hay nhà vệ sinh không liên quan đến việc khai thác âm nhạc nhưng vẫn bị tính chung vào diện tích để thu phí.
Phân tích & Ý nghĩa
Điểm đáng chú ý là sự thiếu hụt thông tin hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chức năng khiến nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể lúng túng trong việc thực hiện quy định mới. Các chủ quán chưa nhận được thông báo rõ ràng về quy trình thực hiện, đơn vị thu phí có thẩm quyền, phạm vi áp dụng hay cách phân biệt giữa việc sử dụng tài khoản cá nhân và phát nhạc thương mại.
Trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành F&B phụ thuộc nhiều vào yếu tố mùa vụ, việc tăng chi phí vận hành buộc một số chủ quán phải cân nhắc giảm tần suất mở nhạc hoặc chuyển sang các nguồn nội dung âm nhạc miễn phí. Một số doanh nghiệp lớn như chuỗi cửa hàng bánh Bread Talks đã ký hợp đồng sử dụng dịch vụ bản quyền qua đối tác hợp pháp, nhưng vẫn gặp khó khăn khi nhận các thông báo yêu cầu làm rõ về việc sử dụng âm nhạc chưa được cấp phép, cho thấy cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quản lý bản quyền còn chưa đồng bộ.
Kết luận
Quy định thu phí bản quyền âm nhạc tính theo diện tích mặt bằng kinh doanh là bước tiến nhằm bảo vệ quyền tác giả, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho các cơ sở kinh doanh, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ và vừa. Việc thiếu thông tin hướng dẫn rõ ràng và tiêu chí tính phí chưa phù hợp khiến nhiều chủ quán lo ngại về chi phí và cách thức thực hiện. Do đó, các doanh nghiệp mong muốn cơ quan quản lý xây dựng cơ chế thực thi dễ tiếp cận, thiết kế các gói phí linh hoạt cùng danh mục tác phẩm minh bạch để có thời gian thích ứng.
Hình ảnh từ bài viết
Khách hát tại một cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke ở TP.HCM - Ảnh: ĐỨC THIỆN
Các quán cà phê hiện nay đều mở nhạc phục vụ khách - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Hàng quán loay hoay với phí bản quyền âm nhạc tính theo diện tích