Lâm Đồng chuyển hướng du lịch: Từ check-in sang check-deep để phát triển bền vững
Lâm Đồng, vùng đất nổi tiếng với cao nguyên mát mẻ và cà phê thơm ngon, đang đứng trước một câu hỏi lớn về tương lai du lịch: liệu có nên tiếp tục chạy theo lượng khách check-in đông đảo hay chuyển sang phát triển du lịch check-deep – tức là đi sâu vào trải nghiệm thực tế, gắn kết với cộng đồng và môi trường? Đây là đề xuất được ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, đưa ra tại Diễn đàn phát triển du lịch Lâm Đồng ngày 25-8.
Bối cảnh
Lâm Đồng là tỉnh nằm ở Tây Nguyên, nổi tiếng với Đà Lạt – thành phố du lịch nổi bật của Việt Nam. Trong những năm qua, du lịch tại đây phát triển nhanh với hàng chục triệu lượt khách mỗi năm. Tuy nhiên, sự tăng trưởng về số lượng khách du lịch cũng kéo theo nhiều hệ lụy như quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường, rác thải và sự xuống cấp của cảnh quan tự nhiên. Điều này đặt ra thách thức lớn về phát triển bền vững, khi mà tài nguyên thiên nhiên và văn hóa địa phương có giới hạn về sức chịu đựng.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia và nhà quản lý đề xuất Lâm Đồng cần chuyển hướng từ chạy theo số lượng khách sang tập trung nâng cao chất lượng du lịch, khai thác giá trị văn hóa, thiên nhiên và di sản một cách sâu sắc hơn. Đây cũng là xu hướng phù hợp với nhu cầu ngày càng cao của du khách hiện đại, muốn trải nghiệm thực tế, tìm hiểu văn hóa bản địa và góp phần bảo vệ môi trường.
Diễn biến chính
Ông Lê Minh Hoan đưa ra khái niệm "du lịch check-deep" – tức là du khách không chỉ đến để chụp ảnh (check-in) mà còn tham gia trải nghiệm sâu sắc với vùng đất và cộng đồng. Ví dụ, một tour cà phê không chỉ dừng lại ở việc đứng giữa vườn chụp hình, mà khách có thể xuống vườn hái quả, tự rang, tự pha cà phê và ngồi lại trò chuyện với người trồng cà phê. Qua đó, giá trị của hoạt động du lịch được nâng lên, đồng thời hỗ trợ phát triển nông nghiệp địa phương.
Ông Hoan cũng đề nghị bổ sung các chỉ số đánh giá mới bên cạnh lượt khách và doanh thu, như giá trị lưu lại với cộng đồng, số hộ dân tham gia và số thanh niên lập nghiệp tại quê nhà. Đây là cách nhìn nhận toàn diện hơn về sự phát triển bền vững của ngành du lịch.
Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, ông Nguyễn Hồng Hải, cũng đề xuất Lâm Đồng thực hiện ba đột phá chiến lược giai đoạn 2026-2030, trong đó tập trung chuyển đổi thị trường từ phục vụ đại trà sang phân khúc khách chất lượng cao. Các nhóm khách trọng điểm gồm khách nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch xanh, khách MICE (hội nghị, hội thảo), chăm sóc sức khỏe, khách quốc tế chi tiêu cao từ Đông Bắc Á, Đông Nam Á, châu Âu, và khách du lịch thể thao, thám hiểm.
Tiến sĩ Phạm S, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh tiềm năng từ vành đai di sản trải dài từ cao nguyên đến biển, bao gồm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông với nhiều hang động núi lửa đặc sắc. Tuy nhiên, hiện nay các sản phẩm du lịch từ di sản còn đơn điệu, chủ yếu mang tính tham quan thụ động, chưa khai thác sâu các trải nghiệm "sống" như biểu diễn cồng chiêng, làm gốm Chăm, khám phá hang động có hướng dẫn khoa học.
Ông cũng cảnh báo hạ tầng tại Công viên địa chất Đắk Nông chưa hoàn thiện theo khuyến nghị của UNESCO, ảnh hưởng đến việc giữ danh hiệu trước kỳ tái thẩm định năm 2027. Ngoài ra, nghệ nhân già hóa, lớp trẻ ít tham gia truyền dạy, và người dân bản địa chưa hưởng lợi đầy đủ từ du lịch.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chuyển hướng sang du lịch check-deep không chỉ là thay đổi cách tiếp cận khách du lịch mà còn là chiến lược phát triển bền vững, giúp bảo tồn môi trường và văn hóa địa phương. Khi khách du lịch tham gia sâu vào các hoạt động sản xuất, văn hóa, họ sẽ có trải nghiệm chân thực và ý nghĩa hơn, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng dân cư.
Điều này cũng giúp giảm áp lực lên hạ tầng và môi trường do không chạy theo số lượng khách quá đông, tránh tình trạng kẹt cứng mùa cao điểm, rác thải và cảnh quan bị xuống cấp. Việc áp dụng công nghệ như app du lịch thông minh, mã QR để quản lý lượng khách cũng góp phần kiểm soát tải trọng và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Quan trọng hơn, cơ chế chia sẻ lợi ích rõ ràng sẽ giúp người dân bản địa được hưởng lợi trực tiếp, tránh tình trạng họ chỉ đứng nhìn dòng tiền du lịch đi qua mà không có phần đóng góp xứng đáng. Đây là yếu tố then chốt để xây dựng một ngành du lịch thực sự bền vững và có trách nhiệm.
Kết luận
Lâm Đồng đang đứng trước ngã rẽ quan trọng trong phát triển du lịch. Thay vì tiếp tục chạy theo số lượng khách check-in đông đảo, tỉnh cần dũng cảm chọn hướng đi mới: phát triển du lịch check-deep với trọng tâm là chất lượng, chiều sâu trải nghiệm và giá trị lưu lại cho cộng đồng. Với tiềm năng thiên nhiên và di sản phong phú, Lâm Đồng hoàn toàn có thể trở thành điểm đến du lịch bền vững, giàu bản sắc và có lợi cho người dân địa phương.
Hình ảnh từ bài viết
Lâm Đồng có làm du lịch check-deep được không? - Ảnh 2.
Bay dù lượn ngắm Khu dự trữ sinh quyển Lang Biang - Ảnh: M.V
Lâm Đồng chuyển hướng du lịch: Từ check-in sang check-deep để phát triển bền vững