Lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam ổn định giữa làn sóng bán tháo toàn cầu
Giữa bối cảnh nhiều nước phát triển chứng kiến làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ, khiến lợi suất tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, trái phiếu chính phủ Việt Nam lại giữ được sự ổn định tương đối. Điều này đặt ra câu hỏi: điều gì khiến thị trường trái phiếu Việt Nam khác biệt và ảnh hưởng ra sao đến nền kinh tế trong nước?
Bối cảnh
Trái phiếu chính phủ là công cụ nợ do Bộ Tài chính phát hành nhằm huy động vốn cho ngân sách nhà nước hoặc các dự án đầu tư công. Các kỳ hạn phổ biến gồm 3, 5, 7, 10, 15, 20, 30 và 50 năm. Lợi suất trái phiếu phản ánh mức sinh lời cho nhà đầu tư và biến động ngược chiều với giá trái phiếu.
Trên thế giới, đặc biệt tại các nền kinh tế phát triển như Nhật Bản, Anh, Đức và Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ đang tăng mạnh do nhiều yếu tố: áp lực bán tháo từ nhà đầu tư, lo ngại về nợ công phình to, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất, cùng với xung đột Trung Đông làm giá năng lượng leo thang, gây lo ngại lạm phát kéo dài.
Diễn biến chính
Tại Việt Nam, lợi suất trái phiếu chính phủ trong các kỳ hạn 5, 15, 20 và 25 năm giữ nguyên trong phiên giao dịch cuối tuần, trong khi kỳ hạn 2 và 10 năm giảm nhẹ, lần lượt còn 3,87% và 4,43%. Đây là mức biến động ôn hòa so với các thị trường lớn khác.
- Ở Nhật Bản, lợi suất kỳ hạn 10 năm vừa chạm 3%, mức cao nhất từ năm 1996.
- Trái phiếu Anh và Đức cũng đạt đỉnh hơn một thập kỷ, với lợi suất lần lượt 5,25% và 3,378%.
- Tại Mỹ, lợi suất liên tục tăng và gần đạt mức cao nhất trong ba năm qua.
Lợi suất tăng chủ yếu do áp lực bán tháo, khi nhà đầu tư xả hàng khiến nguồn cung trái phiếu tăng, giá giảm và lợi suất tăng theo. Tuy nhiên, tại Việt Nam, lợi suất tăng nhẹ trong năm nay chủ yếu do các yếu tố nội tại như tăng trưởng tín dụng cao, biến động tỷ giá và nhu cầu phát hành trái phiếu để huy động vốn đầu tư.
So với đầu năm, lợi suất kỳ hạn 10 năm tại Việt Nam tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm, từ 4% lên 4,43%, và tăng 0,9 điểm so với cùng kỳ năm ngoái. Kỳ hạn 30 năm cũng tăng khoảng 0,6 điểm phần trăm so với đầu năm và gần 1 điểm so với cùng kỳ.
Phân tích & Ý nghĩa
Theo ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao nghiên cứu chiến lược thị trường tại Công ty Chứng khoán HSC, lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam đang trên đà tăng sau khi chạm đáy đầu năm 2024, dù lãi suất điều hành không đổi và chính sách tiền tệ nghiêng về nới lỏng hơn là thắt chặt.
Điều này phản ánh kỳ vọng Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh hàng đầu khu vực Đông Nam Á, kéo theo nhu cầu vốn đầu tư tăng. So với các nước trong khu vực, lợi suất trái phiếu Việt Nam tăng nhanh nhưng vẫn ở mức thấp hơn nhiều so với giai đoạn 2022-2023 và thấp hơn đáng kể so với 10 năm trước.
Bà Hoàng Việt Phương, Giám đốc Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm S&I, cho biết mặt bằng lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam đã tăng từ giữa năm ngoái với tốc độ chậm, tạo nên độ dốc đường cong lợi suất không đáng kể. Bà cũng nhấn mạnh các chỉ tiêu nợ công và nghĩa vụ trả nợ của Việt Nam vẫn nằm trong giới hạn an toàn, với tỷ lệ nợ công trên GDP khoảng 35-36%, thấp hơn mức trần 60% theo quy định của Chính phủ.
Đáng chú ý, trái phiếu chính phủ Việt Nam có mức độ "cách ly" tương đối cao với dòng vốn quốc tế do tỷ trọng sở hữu nước ngoài rất thấp, chỉ khoảng 0,1-0,15%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực như Philippines, Thái Lan, Indonesia hay Malaysia. Điều này giúp thị trường trái phiếu trong nước ổn định hơn khi thị trường toàn cầu biến động mạnh.
Kết luận
Trái phiếu chính phủ Việt Nam đang duy trì sự ổn định và biến động ôn hòa giữa bối cảnh nhiều nước phát triển chứng kiến lợi suất tăng mạnh do áp lực bán tháo. Sự khác biệt này đến từ các yếu tố nội tại như tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ, cũng như mức độ hội nhập thị trường trái phiếu quốc tế còn hạn chế. Điều này góp phần tạo nên môi trường đầu tư ổn định hơn cho các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.
Hình ảnh từ bài viết
Biến động lợi suất trái phiếu chính phủ các nước, dữ liệu do S&I Ratings cung cấp. Đồ họa: Phương Đông
Lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam ổn định giữa làn sóng bán tháo toàn cầu