Ngân hàng Việt đua phát hành trái phiếu lãi suất trên 8,3%, tác động thế nào?
Thị trường trái phiếu ngân hàng Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ về quy mô phát hành và mức lãi suất, đặc biệt trong những tháng gần đây. Điều này đặt ra câu hỏi về nguyên nhân và hệ quả của xu hướng tăng lãi suất huy động vốn qua trái phiếu, cũng như ảnh hưởng đến chi phí vốn và hoạt động kinh doanh của các ngân hàng.
Bối cảnh
Trong 5 tháng đầu năm 2026, các ngân hàng Việt Nam đã chào bán hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu, trong đó riêng tháng trước đạt giá trị lên tới 33.000 tỷ đồng. Đây là sự tăng trưởng đáng kể so với giai đoạn đầu năm trầm lắng. Việc phát hành trái phiếu là một trong những kênh huy động vốn quan trọng bên cạnh tiền gửi truyền thống, giúp các ngân hàng bổ sung nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng và các quy định về an toàn vốn.
Trái phiếu ngân hàng là loại chứng khoán nợ do ngân hàng phát hành để huy động vốn từ nhà đầu tư, cam kết trả lãi suất cố định hoặc thả nổi trong một kỳ hạn nhất định. Lãi suất trái phiếu thường cao hơn lãi tiền gửi để hấp dẫn nhà đầu tư, đồng thời phản ánh mức độ rủi ro và thanh khoản của ngân hàng phát hành.
Diễn biến chính
Trong tháng qua, nhiều ngân hàng lớn đã phát hành thành công các lô trái phiếu với lãi suất cao, như:
- MBBank huy động gần 6.000 tỷ đồng qua 10 lô trái phiếu với lãi suất từ 8,3% đến 8,4% một năm.
- HDBank phát hành 4 đợt, còn OCB 3 đợt, huy động tổng cộng 3.000 tỷ đồng với mức lãi suất cao nhất lên đến 8,6%.
- VPBank mới đây phát hành trái phiếu kỳ hạn 3 năm với lãi suất cố định 8,6%, tăng 1 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
- Vietcombank và BIDV cũng phát hành trái phiếu với lãi suất lần lượt 7,9% và trên 8,1%.
- VietABank dẫn đầu thị trường với lãi suất 9% cho lô trái phiếu 100 tỷ đồng phát hành cách đây hai tháng, vượt xa lãi suất tiền gửi cùng kỳ hạn (6,1%).
Những con số này cho thấy mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng đã tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm ngoái và 1,5% so với đợt sóng phát hành cách đây nửa năm. Đây là mức cao chưa từng thấy trong vài năm gần đây.
Phân tích & Ý nghĩa
Nguyên nhân chính của sự bùng nổ phát hành trái phiếu và tăng lãi suất được chuyên gia Nguyễn Thảo Hạnh từ FiinRatings lý giải là do sự mất cân đối ngày càng lớn giữa tốc độ huy động vốn và tăng trưởng tín dụng. Trong quý I/2026, huy động vốn chỉ tăng khoảng 0,4% trong khi tín dụng tăng 2,1%, tạo áp lực lớn lên nguồn vốn của các ngân hàng.
Báo cáo tài chính quý I/2026 của nhiều ngân hàng lớn như BIDV, MBBank, Sacombank, Techcombank, ACB, TPBank đều ghi nhận lượng tiền gửi giảm mạnh, ví dụ BIDV giảm hơn 82.000 tỷ đồng, tương đương gần 4% so với cuối năm 2025. Điều này khiến các ngân hàng phải tìm kiếm nguồn vốn thay thế, trong đó trái phiếu trở thành kênh quan trọng.
Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang giám sát chặt chẽ lãi suất tiền gửi và áp dụng trần lãi suất tiết kiệm, khiến các ngân hàng khó tăng lãi suất huy động qua tiền gửi truyền thống. Do đó, họ buộc phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn khi phát hành trái phiếu để thu hút vốn, đặc biệt là các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ với uy tín thương hiệu hạn chế.
Trái phiếu ngân hàng không chỉ hấp dẫn nhà đầu tư bởi lãi suất cao hơn tiền gửi mà còn vì tính an toàn tương đối cao do được quản lý, giám sát bởi Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, trái phiếu còn giúp các định chế tài chính duy trì bộ đệm thanh khoản, có thể giao dịch hoặc dùng làm tài sản bảo đảm trong các nghiệp vụ tài chính khác.
Kết luận
Xu hướng phát hành trái phiếu ngân hàng với lãi suất trên 8,3% đang trở thành hiện tượng phổ biến, phản ánh áp lực tăng trưởng tín dụng và nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Dự kiến trong nửa cuối năm 2026, nhiều ngân hàng lớn như BIDV, VPBank, Sacombank, Agribank sẽ tiếp tục huy động vốn lớn qua kênh này. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn của ngân hàng và có thể tác động đến lãi suất cho vay cũng như thị trường tài chính nói chung.
Hình ảnh từ bài viết
Giao dịch ở chi nhánh một ngân hàng thương mại tại Hà Nội, tháng 2/2025. Ảnh: Giang Huy
Ngân hàng Việt đua phát hành trái phiếu lãi suất trên 8,3%, tác động thế nào?