Ngân hàng Việt Nam đồng loạt tăng cường bảo vệ khách hàng trước lừa đảo công nghệ cao
Thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển nhanh chóng tại Việt Nam, kéo theo sự gia tăng các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao. Trước áp lực bảo vệ khách hàng, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ tài sản người dùng. Vậy các biện pháp này gồm những gì và tác động ra sao?
Bối cảnh
Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen thanh toán khi các giao dịch không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến. Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tổng giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã đạt khoảng 28 lần GDP, cho thấy mức độ lan tỏa sâu rộng của các dịch vụ thanh toán số trong đời sống người dân.
Đặc biệt, trong quý 1 năm 2026, các hình thức thanh toán qua Internet tăng gần 66%, qua điện thoại di động tăng hơn 33%, và thanh toán bằng mã QR tăng hơn 50% về giá trị. Ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang thanh toán số tiện lợi, nhanh chóng.
Diễn biến chính
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của thanh toán số cũng kéo theo nguy cơ gia tăng các hình thức lừa đảo công nghệ cao. Tội phạm mạng ngày càng tinh vi, lợi dụng tài khoản doanh nghiệp giả, công nghệ Deepfake, mã độc và các thủ đoạn giả mạo để chiếm đoạt tài sản khách hàng.
Trước thực trạng này, ngành ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo vệ khách hàng, bao gồm:
- Xác thực sinh trắc học kết hợp với căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID để xác định chính xác người dùng mở tài khoản, phát hành thẻ và ví điện tử.
- Làm sạch dữ liệu khách hàng và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tăng cường độ chính xác và an toàn.
- Xây dựng hệ thống cảnh báo và ngăn chặn giao dịch rủi ro theo thời gian thực, giúp phát hiện và chặn đứng các giao dịch gian lận ngay khi phát sinh.
Đến ngày 23 tháng 3 năm 2026, hệ thống SIMO (Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán) đã được triển khai tại 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. Hệ thống này ghi nhận hơn 688.000 bản ghi liên quan đến các tài khoản, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận hoặc vi phạm pháp luật.
Không chỉ tập trung dữ liệu, SIMO còn hỗ trợ cảnh báo trực tiếp tới khách hàng khi phát sinh giao dịch có dấu hiệu rủi ro. Tính đến cuối tháng 3, đã có 3,5 triệu lượt cảnh báo được gửi đi, trong đó hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo. Tổng giá trị các giao dịch bị ngăn chặn hoặc gián đoạn lên tới hơn 3.990 tỉ đồng.
Đến cuối tháng 4, số lượt cảnh báo tăng lên hơn 3,8 triệu, với hơn 1,2 triệu lượt giao dịch bị khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ, tổng giá trị hơn 4.300 tỉ đồng.
Phân tích & Ý nghĩa
Những con số trên cho thấy sự hiệu quả rõ rệt của các giải pháp công nghệ và quản lý trong việc giảm thiểu thiệt hại do gian lận trực tuyến gây ra. Việc áp dụng xác thực sinh trắc học và kết nối dữ liệu quốc gia giúp nâng cao độ chính xác trong nhận diện khách hàng, giảm rủi ro giả mạo.
Đồng thời, hệ thống cảnh báo kịp thời giúp khách hàng chủ động kiểm soát giao dịch, tránh bị mất tiền oan do các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi. Đây cũng là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng môi trường thanh toán số an toàn, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.
Ngân hàng Nhà nước cũng đã hoàn thiện hành lang pháp lý, yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán định kỳ đánh giá lỗ hổng bảo mật, cập nhật ứng dụng mới nhất và triển khai biện pháp ngăn chặn giao dịch rủi ro. Điều này giúp tăng cường an ninh mạng và bảo vệ quyền lợi người dùng.
Kết luận
Trước sự phát triển mạnh mẽ của thanh toán số và nguy cơ lừa đảo công nghệ cao, ngành ngân hàng Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ công nghệ xác thực đến hệ thống cảnh báo giao dịch rủi ro. Những nỗ lực này không chỉ bảo vệ tài sản khách hàng mà còn góp phần tạo dựng niềm tin cho người dân khi sử dụng các dịch vụ tài chính số.
Hình ảnh từ bài viết
Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng siết chặt yêu cầu định danh khách hàng, tăng cường đối chiếu sinh trắc học thông qua CCCD gắn chip và ứng dụng VNeID - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Khách hàng đặt sản phẩm đã mua vào khu vực máy quét và tự thanh toán chạm thẻ tín dụng hoặc quét QR khi mua hàng tại cửa hàng UNIQLO ở phường Thảo Điền (TP.HCM) - Ảnh: T.T.D.
Nguồn: Ngân hàng Nhà nước - Dữ liệu: LÊ THANH - Đồ họa: N.KH.
Ngân hàng Việt Nam đồng loạt tăng cường bảo vệ khách hàng trước lừa đảo công nghệ cao