Phá đường dây cho vay lãi nặng gần 800% qua app tại Việt Nam
Đường dây cho vay lãi nặng qua ứng dụng điện thoại và website với mức lãi suất thực lên đến gần 800% mỗi năm vừa bị TAND TP HCM xử lý nghiêm. Vụ án thu hút sự chú ý bởi quy mô hoạt động tinh vi, liên quan nhiều công ty và người nước ngoài điều hành từ xa.
Bối cảnh
Ngày 30 tháng 6, TAND TP HCM tuyên án Lê Thanh Huỳnh Cang (54 tuổi) và Tymur Bugaievskvi (36 tuổi, quốc tịch Ukraine) mỗi người mức án một năm 7 tháng 29 ngày tù về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự". Ngoài ra, 28 bị cáo khác cũng bị xử phạt từ 200 triệu đồng đến một năm 4 tháng tù cùng tội danh.
Đường dây này do Katerynchyk Roman, người Ukraine, đứng sau điều hành nhưng đã xuất cảnh khỏi Việt Nam. Từ năm 2019, qua các mối quan hệ xã hội, Lê Thanh Huỳnh Cang quen biết Roman và giúp người này tìm hiểu lĩnh vực đầu tư tài chính tại Việt Nam. Cả hai cùng xây dựng hệ sinh thái Ixora gồm nhiều công ty liên kết để phát triển hoạt động cho vay nặng lãi.
Diễn biến chính
Ban đầu, ba công ty được thành lập gồm OnCredit, Lợi Tín (cùng đặt trụ sở tại quận Phú Nhuận) và Ixora (quận 2). Cang quản lý hai công ty ở Phú Nhuận để thực hiện cho vay qua ứng dụng OnCredit tại Việt Nam. Công ty Ixora chuyên về công nghệ thông tin nhưng không hoạt động hiệu quả do ảnh hưởng của dịch Covid-19.
Các công ty này hoạt động có tổ chức, liên kết chặt chẽ để thực hiện cho vay lãi nặng qua app và website. Đến năm 2023, khi lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, công ty OnCredit bị phạt vì kinh doanh không đúng ngành nghề. Roman yêu cầu Cang tạm dừng hoạt động và sau đó xuất cảnh về nước.
Dù ở nước ngoài, Roman vẫn chỉ đạo Cang chuyển hướng hoạt động, chuẩn bị thủ tục pháp lý và thành lập nhiều công ty mới như Lộc Tín, Cactus, Vinex để vận hành quy trình cho vay khép kín qua ứng dụng OnCredit và các website Oncredit.vn, Easycash.vn. Roman còn cử chuyên gia công nghệ từ Ukraine sang TP HCM làm việc, trong đó Tymur Bugaievskvi phát triển phần mềm chấm điểm khách hàng, còn Kravchuk Iryna quản lý thu hồi nợ và giám sát nhân viên.
Theo cáo trạng, các ứng dụng và website cho vay được lập trình tại Ukraine, dữ liệu khách hàng và giao dịch lưu trữ trên hệ thống nước ngoài. Nhân viên tại Việt Nam chỉ được truy cập và cập nhật dữ liệu, không thể tải xuống hoặc sao chép.
Để che giấu hoạt động cho vay lãi nặng, các công ty niêm yết lãi suất 0,054% mỗi ngày (tương đương 19,44% mỗi năm), nằm trong giới hạn pháp luật. Tuy nhiên, khách vay còn phải trả nhiều khoản phí khác như tư vấn, gia hạn hợp đồng, phạt chậm thanh toán, khiến lãi suất thực tế tăng lên từ 365% đến 792% mỗi năm tùy gói vay.
Khách muốn vay tiền phải tải ứng dụng hoặc truy cập website, cung cấp thông tin cá nhân, ảnh chân dung và cho phép phần mềm truy cập danh bạ, dữ liệu trên điện thoại. Thông tin này được đưa vào hệ thống chấm điểm do Tymur Bugaievskvi lập trình để đánh giá khả năng vay, từ đó hệ thống sẽ duyệt hoặc từ chối hồ sơ trước khi công ty giải ngân.
Dữ liệu điều tra cho thấy 20 khách hàng ký 62 hợp đồng vay, được giải ngân hơn 905 triệu đồng nhưng phải trả gần 1,2 tỷ đồng. Trong đó, số tiền lãi thu được là 268 triệu đồng, vượt xa mức quy định chỉ được thu 8 triệu đồng.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ án cho thấy sự tinh vi trong hoạt động cho vay nặng lãi qua công nghệ số, với hệ thống đa công ty liên kết và phần mềm chấm điểm khách hàng được phát triển từ nước ngoài. Việc lưu trữ dữ liệu trên máy chủ nước ngoài khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn trong kiểm soát, giám sát.
Hình thức cho vay qua app và website đang ngày càng phổ biến, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19 thúc đẩy chuyển đổi số. Tuy nhiên, mức lãi suất thực tế cao ngất ngưởng như trên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người vay, có thể dẫn đến nợ chồng nợ, mất khả năng trả nợ và rơi vào bẫy tín dụng đen.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, câu chuyện này cảnh báo về rủi ro khi sử dụng các dịch vụ cho vay trực tuyến không rõ ràng, đặc biệt với những người mới sang hoặc chưa quen luật pháp, dễ bị lợi dụng. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật về tín dụng và lựa chọn nguồn vay uy tín là rất quan trọng để tránh rơi vào tình trạng nợ nần khó giải quyết.
Kết luận
Vụ án đường dây cho vay lãi nặng qua app tại TP HCM vừa bị xử lý nghiêm minh, với nhiều người bị tuyên án tù và phạt tiền. Đây là lời cảnh tỉnh về những hệ lụy của tín dụng đen công nghệ cao, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cơ quan chức năng trong việc kiểm soát hoạt động cho vay qua mạng để bảo vệ người tiêu dùng.
Hình ảnh từ bài viết
Bị cáo Tymur Bugaievskvi tại tòa. Ảnh: Bình Nguyên
Phá đường dây cho vay lãi nặng gần 800% qua app tại Việt Nam