Các nhà khí tượng lo ngại tái xuất hiện băng giá. Xoáy cực đang trải qua sự sụp đổ bất thường
Các nhà khí tượng cảnh báo nguy cơ tái xuất hiện những đợt băng giá khi cấu trúc xoáy cực (polar vortex) ở tầng bình lưu đang trải qua một đợt sụp đổ bất thường. Hiện tượng này làm xáo trộn luồng jet và có thể thúc đẩy không khí lạnh tràn xuống các vùng phía nam, bao gồm cả Trung Âu. Tuy nhiên, mức độ và thời điểm ảnh hưởng còn mang tính bất định, với các mô hình dự báo cho thấy kịch bản dao động mạnh trong những ngày tới.
Chi Tiết
Xoáy cực là khu vực áp thấp mạnh bao quanh vùng cực, giữ không khí lạnh tập trung ở vĩ độ cao. Khi xoáy này suy yếu hoặc sụp đổ—thường do hiện tượng ấm đột ngột ở tầng bình lưu (sudden stratospheric warming)—dòng khí lạnh có thể “rơi” xuống các vĩ độ thấp hơn, gây ra các đợt rét đột ngột và có khi kèm theo sương giá hoặc tuyết ở những nơi hiếm khi gặp.
Các mô hình khí tượng gần đây cho thấy một sự bất thường trong cấu trúc xoáy cực, với dấu hiệu phân mảnh và suy yếu rõ rệt. Điều này làm tăng khả năng luồng jet trở nên uốn lượn mạnh hơn, mở đường cho các khối khí lạnh di chuyển về phía nam. Tuy nhiên, các nhà khí tượng nhấn mạnh rằng mức độ ảnh hưởng đối với điều kiện thời tiết tại từng địa phương vẫn chưa chắc chắn do nhiều yếu tố tương tác.
Đối với Trung Âu và Cộng hòa Séc, kịch bản có thể xảy ra trong vài ngày đến vài tuần tới là sự xuất hiện của những đêm rét trở lại, nhiệt độ ban đêm tụt xuống dưới 0°C tại một số vùng ngoại ô và cao nguyên. Ban ngày nhiệt độ có thể ấm hơn nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình theo mùa. Các đợt sương giá muộn có thể gây hại cho cây trồng đang nảy mầm sớm hoặc các loại cây ăn quả đã ra hoa sớm sau đợt ấm trước đó.
Các cơ quan khí tượng khuyến nghị nông dân và chủ vườn theo dõi dự báo chi tiết, áp dụng biện pháp bảo vệ cây trồng như che chắn hoặc tưới tạo sương để giảm nguy cơ tổn thất. Ngoài ra, người dân nên lưu ý nguy cơ đường trơn vào sáng sớm, hư hỏng ống nước ngoài trời và nhu cầu sưởi ấm tăng trở lại tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Mặc dù có lo ngại về sự trở lại của băng giá, giới chuyên gia cũng nhắc rằng các dự báo sẽ được cập nhật liên tục khi các quan sát vệ tinh và mô hình khí tượng mới được tích hợp. Tính bất định nghĩa là có khả năng xuất hiện cả kịch bản nhẹ hơn hoặc kịch bản lạnh hơn tùy theo diễn biến của xoáy cực và tương tác với các hệ thống thời tiết châu Á-Đại Tây Dương.
Ngoài việc chuẩn bị ứng phó với lạnh, các nhà khí tượng cũng theo dõi nguy cơ thời tiết giông bão và gió mạnh khi biên giới giữa khối khí lạnh và các vùng khí ấm trở nên rõ rệt hơn. Sự gia tăng dao động của jet stream còn có thể kéo dài các đợt thời tiết bất ổn hơn so với bình thường.
Các nhà khí tượng lo ngại tái xuất hiện băng giá. Xoáy cực đang trải qua sự sụp đổ bất thường