Thuế quan của ông Trump đe dọa nền kinh tế thế giới. Quyết định có thể bị Quốc hội lật ngược
Việc áp dụng hoặc tái áp dụng các mức thuế nhập khẩu mạnh do chính sách của cựu Tổng thống Donald Trump có thể gây rủi ro lớn cho tăng trưởng toàn cầu và làm đứt gãy chuỗi cung ứng. Các nhà kinh tế cảnh báo rằng hệ quả có thể là lạm phát cao hơn, giảm đầu tư và phản ứng trả đũa từ các đối tác thương mại, nhưng quyết định cuối cùng về chính sách thương mại có thể bị Quốc hội Mỹ can thiệp hoặc đảo ngược.
Chi Tiết
Trong những năm gần đây, các biện pháp thuế quan do chính quyền của ông Trump khởi xướng đã làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và nhiều đối tác, đặc biệt là Trung Quốc, Liên minh châu Âu và một số đồng minh châu Á. Mục tiêu ban đầu là bảo vệ việc làm trong nước và thu hẹp thâm hụt thương mại, nhưng hệ quả lan tỏa đã vượt xa mục tiêu này: nhiều doanh nghiệp Mỹ phải chịu chi phí nguyên liệu và linh kiện tăng, người tiêu dùng đối mặt với giá cả cao hơn, và các chuỗi cung ứng toàn cầu bị điều chỉnh lại để tránh bị đánh thuế.
Các tổ chức tài chính quốc tế và viện nghiên cứu độc lập đã nhiều lần cảnh báo rằng việc mở rộng thuế quan có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng toàn cầu. Thuế nhập khẩu làm tăng chi phí sản xuất và cuối cùng được chuyển vào giá bán, tạo áp lực lên lạm phát. Trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đã chật vật kiềm chế lạm phát sau đại dịch, cú sốc thuế quan mới có thể buộc các ngân hàng phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, từ đó kìm hãm đầu tư và tăng trưởng.
Quan trọng hơn, thuế quan không chỉ ảnh hưởng tới Mỹ và các nước bị đánh thuế trực tiếp mà còn gây xáo trộn mạng lưới thương mại phức tạp: nhà máy chuyển địa điểm sản xuất, các hợp đồng thương mại bị đàm phán lại, và dòng vốn tìm kiếm sự ổn định hơn. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã thông báo rằng họ đang xem xét đa dạng hóa nguồn cung, điều này có thể làm thay đổi nền tảng lợi thế cạnh tranh của một số nền kinh tế.
Phản ứng từ các đối tác thương mại của Mỹ thường là áp dụng các biện pháp trả đũa, như tăng thuế nhập khẩu đối với các hàng hóa xuất khẩu từ Mỹ hoặc kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới. Những biện pháp trả đũa này làm giảm xuất khẩu của Mỹ, ảnh hưởng tới người lao động và các ngành xuất khẩu chủ chốt. Đồng thời, căng thẳng thương mại kéo dài làm giảm niềm tin của nhà đầu tư và tạo ra biến động trên thị trường tài chính toàn cầu.
Tuy nhiên, khả năng đảo ngược hoặc hạn chế các biện pháp thuế quan nằm trong tay Quốc hội Mỹ. Dù Tổng thống có quyền theo luật để áp dụng một số mức thuế theo Điều luật Thương mại, Quốc hội có thể thông qua luật mới, tài trợ hạn chế hoặc sử dụng các công cụ lập pháp khác để can thiệp. Nếu thành phần chính trị tại Quốc hội thay đổi, các nhà lập pháp có thể thúc đẩy các thỏa thuận thương mại mới hoặc quyết định tháo dỡ những hàng rào thuế đã được thiết lập.
Các chuyên gia chính trị nhận định rằng triển vọng lật ngược chính sách phụ thuộc nhiều vào kịch bản bầu cử, cân bằng quyền lực ở Thượng viện và Hạ viện, cũng như áp lực từ các ngành công nghiệp lớn. Những ngành bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan, từ nông nghiệp đến sản xuất ôtô và công nghệ, đang vận động hành lang ráo riết để kêu gọi chính sách ổn định và mở cửa thị trường.
Trong ngắn hạn, thị trường và doanh nghiệp cần chuẩn bị cho kịch bản nhiều biến động hơn nếu thuế quan được mở rộng. Chiến lược giảm thiểu rủi ro bao gồm đa dạng hóa nguồn cung, điều chỉnh hợp đồng dài hạn và tăng cường đàm phán thương mại đa phương để giảm nguy cơ bị trả đũa. Về lâu dài, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác quốc tế để giữ cho thương mại toàn cầu vận hành trơn tru và tránh những phản ứng dây chuyền làm tổn hại kinh tế toàn cầu.
Cho dù tương lai chính sách thương mại của Hoa Kỳ sẽ đi theo hướng nào, một điều rõ ràng: mọi thay đổi lớn về thuế quan của một nền kinh tế lớn như Mỹ đều có tác động mạnh mẽ vượt ra ngoài biên giới quốc gia, ảnh hưởng đến tăng trưởng, lạm phát và ổn định tài chính toàn cầu.
Thuế quan của ông Trump đe dọa nền kinh tế thế giới. Quyết định có thể bị Quốc hội lật ngược