30 phút vàng khi nghi ngờ lừa đảo: Người dân cần làm gì?

Bối cảnh

Ngày 9 tháng 10, Sở Tư pháp TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật trong những tháng cuối năm 2026. Tại đây, Công an TP.HCM đã chia sẻ nhiều thông tin quan trọng về phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng và các vi phạm pháp luật khác.

Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành kênh giao tiếp phổ biến, Công an TP.HCM xác định đây là công cụ hiệu quả để tiếp cận người dân nhanh chóng, thay thế cho các hình thức tuyên truyền truyền thống vốn có giới hạn về phạm vi và thời gian. Việc tuyên truyền pháp luật được đổi mới, tận dụng chuyển đổi số nhằm nâng cao nhận thức và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi.

Diễn biến chính

Thượng tá Nguyễn Thị Việt Hà, Phó trưởng Phòng Tham mưu Công an TP.HCM, đã trình bày về 7 thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay, bao gồm:

• Giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án để đe dọa và thao túng tâm lý nạn nhân.
• Giả danh người thân để mượn tiền.
• Sử dụng công nghệ AI Deepfake giả giọng nói và hình ảnh nhằm đánh lừa.
• Giả mạo các ứng dụng điện thoại.
• Lừa đảo đầu tư tài chính và việc làm nhẹ lương cao.
• Bắt giam hoặc bắt cóc qua mạng.
• Giả danh shipper và dẫn dắt nạn nhân bằng lòng tham.

Để phòng tránh, Công an TP.HCM đề xuất nguyên tắc 3 không: không bấm vào đường link lạ, không quét mã QR lạ và không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Người dân cũng tuyệt đối không cung cấp mã OTP hay mật khẩu cho bất kỳ ai.

Đáng chú ý, trong 30 phút đầu tiên khi nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng thực hiện các bước sau: khóa thẻ ngân hàng, đổi mật khẩu tài khoản, gỡ bỏ các ứng dụng nghi ngờ và báo ngay cho cơ quan công an để được hỗ trợ kịp thời.

Phân tích & Ý nghĩa

Thời gian 30 phút đầu được xem là "khung giờ vàng" để hạn chế tối đa thiệt hại khi bị lừa đảo. Việc khóa thẻ ngân hàng và đổi mật khẩu ngay lập tức giúp ngăn chặn kẻ gian tiếp tục truy cập và rút tiền trái phép. Đồng thời, báo công an sớm giúp cơ quan chức năng có thể can thiệp, điều tra và hỗ trợ người dân kịp thời.

Nguyên tắc 3 không cũng là lời nhắc nhở quan trọng trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh, khi mà các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ AI Deepfake để giả mạo giọng nói và hình ảnh. Việc nâng cao nhận thức và cảnh giác của người dân là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro.

Kết luận

Công an TP.HCM đã và đang triển khai nhiều chương trình tuyên truyền pháp luật, đặc biệt là các chiến dịch giáo dục an toàn trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên và cộng đồng. Người dân cần nắm rõ các thủ đoạn lừa đảo phổ biến và tuân thủ nguyên tắc 3 không, đồng thời biết cách xử lý nhanh trong 30 phút đầu khi nghi ngờ bị lừa đảo để bảo vệ tài sản và quyền lợi của mình.

Hình ảnh từ bài viết

Thượng tá Nguyễn Thị Việt Hà - Phó trưởng Phòng Tham mưu Công an TP.HCM - Ảnh: TUYẾT MAI

Nguyên tắc vàng phòng chống lừa đảo và cách xử lý trong 30 phút đầu - Ảnh: TUYẾT MAI

Nguồn