5 thập kỷ tìm nơi an nghỉ của 4 anh trai hy sinh trong chiến tranh
Hơn nửa thế kỷ qua, bà Lê Thị Mừng, 68 tuổi, đã không ngừng đi tìm nơi an nghỉ của bốn người anh trai đã hy sinh trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Dù đã gặp nhiều đồng đội cũ và nhờ sự giúp đỡ của chính quyền, bà vẫn chưa thể xác định được mộ phần các anh. Mới đây, bà cùng thân nhân đã tham gia lấy mẫu ADN tại Tây Ninh, mở ra hy vọng cuối cùng để tìm kiếm sự thật.
Bối cảnh
Bà Lê Thị Mừng sinh ra và lớn lên tại xã Vĩnh Hưng, tỉnh Tây Ninh, trong một gia đình có 7 anh chị em. Vùng đất này từng là căn cứ cách mạng, nơi bộ đội thường dừng chân trong các chuyến hành quân. Bốn người anh trai của bà lần lượt tham gia lực lượng cách mạng khi còn rất trẻ, từ khoảng 15-16 tuổi. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, gia đình bà đã chịu nhiều mất mát khi cả bốn người anh đều hy sinh, nhưng nơi an nghỉ của họ vẫn chưa được xác định rõ ràng.
Gia đình bà còn lưu giữ một số manh mối về nơi hy sinh của các anh, như ông Lê Văn Thu hy sinh tại khu vực Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp ngày nay, còn ba người anh khác được cho là đã hy sinh trên địa bàn xã Vĩnh Hưng hiện nay. Tuy nhiên, do chiến tranh kéo dài, địa hình thay đổi, nhiều phần mộ bị bom đạn phá hủy hoặc không còn dấu vết, việc tìm kiếm trở nên vô cùng khó khăn.
Diễn biến chính
Chiều ngày 9 tháng 7, bà Mừng cùng các thân nhân liệt sĩ đã lên chuyến xe do UBND xã Vĩnh Hưng tổ chức, di chuyển hơn 30 km đến phường Kiến Tường để lấy mẫu ADN phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây là một phần trong chiến dịch 500 ngày đêm của tỉnh Tây Ninh nhằm thu thập dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ cao tuổi, hỗ trợ quá trình giám định và đối chiếu với hài cốt chưa xác định danh tính.
Trong quá khứ, gia đình bà đã nhiều lần tìm đến các nghĩa trang, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và cựu binh để tìm kiếm mộ phần các anh trai nhưng không thành công. Người mẹ của bà, bà Lê Thị Vĩ, được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, đã nhiều lần căn dặn các con phải tìm cho được nơi an nghỉ của các anh. Tuy nhiên, sau nhiều năm, bà và hai người chị gái đã qua đời mà tâm nguyện vẫn chưa được thực hiện.
Bốn người anh trai của bà gồm: ông Lê Văn Thu, hy sinh tại huyện Cái Bè năm 1965; ông Lê Văn Luyến, thượng sĩ, hy sinh năm 1966 khi mới 18 tuổi; ông Lê Văn Chờ bị lính biệt kích phục kích sát hại năm 1968; và ông Lê Văn Đợi, xã đội phó xã Tuyên Bình, bị sát hại năm 1972 trong một chuyến công tác. Thi thể ông Đợi được đưa đến một bờ kênh nhưng gia đình không thể đến nhận vì lo ngại lộ cơ sở cách mạng.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc lấy mẫu ADN thân nhân và hài cốt liệt sĩ là bước tiến quan trọng trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ tại Việt Nam, đặc biệt với những trường hợp đã trải qua nhiều thập kỷ và có nhiều khó khăn do chiến tranh để lại. Tỉnh Tây Ninh hiện có khoảng 18.500 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, và chiến dịch lấy mẫu đã đạt trên 71% số lượng mộ cần xử lý.
Quy trình lấy mẫu máu hoặc sinh phẩm của thân nhân, sau đó bảo quản và gửi đến các trung tâm giám định ADN thuộc Bộ Công an, phối hợp với các đơn vị chuyên môn để phân tích, đối chiếu với dữ liệu hài cốt, giúp xác định chính xác danh tính liệt sĩ. Khi kết quả trùng khớp, gia đình sẽ được thông báo, mang lại sự an ủi và kết thúc hành trình tìm kiếm đầy gian nan.
Đối với gia đình bà Mừng và nhiều gia đình khác, đây không chỉ là việc tìm kiếm mộ phần mà còn là sự tri ân, ghi nhớ công lao của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của đất nước. Việc xác định danh tính liệt sĩ cũng góp phần làm sáng tỏ lịch sử, giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về những hy sinh của cha ông.
Kết luận
Hành trình hơn 50 năm tìm kiếm nơi an nghỉ của bốn người anh trai hy sinh trong chiến tranh của bà Lê Thị Mừng vẫn chưa có kết quả cuối cùng. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và công nghệ giám định ADN hiện đại, gia đình bà đã có thêm hy vọng để hoàn thành tâm nguyện của người mẹ và các anh. Đây cũng là minh chứng cho nỗ lực không ngừng của các cấp chính quyền trong việc tri ân và chăm sóc các gia đình liệt sĩ trên khắp cả nước.
Hình ảnh từ bài viết
Bà Lê Thị Mừng thắp hương cho mẹ và anh trai. Ảnh: Nam An
Bà Lê Thị Mừng bên bằng Tổ quốc ghi công anh trai thứ 5, thượng sĩ, liệt sĩ Lê Văn Luyến. Ảnh: Nam An
5 thập kỷ tìm nơi an nghỉ của 4 anh trai hy sinh trong chiến tranh