54 năm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Trần Văn Cang tại Km15 Đường 16
Trong không khí kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, UBND xã Phước Hiệp, TP Đà Nẵng, đã tổ chức hội nghị quan trọng nhằm thu thập thông tin phục vụ công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn. Tâm điểm của sự kiện là câu chuyện về liệt sĩ Trần Văn Cang, người đã hy sinh anh dũng tại tuyến đường chiến lược miền núi Quảng Nam năm 1972, nhưng hài cốt vẫn chưa được tìm thấy sau hơn nửa thế kỷ.
Bối cảnh
Liệt sĩ Trần Văn Cang sinh năm 1950 tại xã Xuân Lâm, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa (nay thuộc phường Đào Duy Từ, tỉnh Thanh Hóa). Tháng 4-1968, khi vừa tròn 18 tuổi, ông nhập ngũ và đến tháng 10-1969 được điều động vào chiến trường miền Nam, thuộc đơn vị D565 KN, C11 bảo vệ Đường 16, T280, Cục Hậu cần Quân khu 5. Đường 16 là tuyến đường chiến lược quan trọng trong chiến tranh, nối liền các khu vực miền núi Quảng Nam, từng là địa bàn ác liệt của các trận đánh lớn.
Ngày 21-7-1972, trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ kho vật tư chiến lược, liệt sĩ Trần Văn Cang đã anh dũng hy sinh. Giấy báo tử ghi rõ ông hy sinh tại "mặt trận phía Nam" trong trường hợp chiến đấu bảo vệ kho và đã được đơn vị mai táng tại nghĩa trang riêng gần mặt trận. Tuy nhiên, sau ngày đất nước thống nhất, do hoàn cảnh khó khăn, gia đình chỉ có điều kiện tìm kiếm thông tin về nơi an táng từ năm 2014. Hồ sơ lưu trữ tại Quân khu 5 cho thấy liệt sĩ trong tình trạng "mất xác", khiến việc quy tập hài cốt gặp nhiều khó khăn.
Diễn biến chính
Suốt nhiều năm qua, gia đình liệt sĩ Trần Văn Cang không ngừng tìm kiếm manh mối. Họ đã liên hệ với các cơ quan chức năng như Cục Chính trị Quân khu 5, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Nam (cũ), các cơ quan phụ trách chính sách người có công, cũng như các địa phương liên quan để thu thập thông tin và tài liệu.
Ngày 2-4-2025, Cục Chính trị Quân khu 5 gửi công văn xác nhận liệt sĩ hy sinh tại "Km15 Đường 16" trong khi bảo vệ kho, nhưng vị trí chính xác nơi hy sinh và chôn cất hài cốt vẫn chưa được xác định. Qua đối chiếu tài liệu lịch sử, lời kể của nhân chứng và khảo sát địa hình, gia đình nhận định "Đường 16" chính là quốc lộ 14E hiện nay, còn "Km15" có thể nằm gần đập thủy điện Đăk Mi 4, thuộc thôn 1, xã Phước Hiệp. Khu vực này từng có nghĩa trang bộ đội với nhiều phần mộ chưa được quy tập.
Ông Trần Ngọc Tuân, cháu ruột liệt sĩ, cho biết theo lời kể của đồng đội cùng đơn vị (hiện đã qua đời), liệt sĩ hy sinh tại khu vực miền núi phía tây Quảng Nam và được đơn vị mai táng ngay gần nơi chiến đấu. Gia đình tin tưởng có cơ sở xác định vị trí mai táng tại thôn 1, xã Phước Hiệp.
Trong chiều ngày 27-7, Ban Chỉ huy Quân sự xã Phước Hiệp cùng gia đình liệt sĩ và các cựu chiến binh, nhân chứng đã trực tiếp khảo sát một số vị trí nghi ngờ là nơi chôn cất hài cốt liệt sĩ. Đây là bước tiến quan trọng trong công tác tìm kiếm và quy tập.
Phân tích & Ý nghĩa
Công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ thiêng liêng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Việc xác định chính xác vị trí an táng liệt sĩ Trần Văn Cang không chỉ giúp gia đình có thể đưa người thân về yên nghỉ tại quê nhà mà còn góp phần hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu về các liệt sĩ chưa tìm được hài cốt trên địa bàn xã Phước Hiệp.
Đặc biệt, trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, những thông tin thu thập được từ hội nghị và khảo sát thực địa sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng tổ chức các đợt tìm kiếm hiệu quả hơn. Việc này cũng có ý nghĩa lớn đối với cộng đồng người Việt, trong đó có kiều bào tại Séc và châu Âu, khi họ luôn hướng về cội nguồn và trân trọng những giá trị lịch sử, truyền thống của dân tộc.
Kết luận
Hành trình hơn nửa thế kỷ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Trần Văn Cang tại Km15 Đường 16 vẫn đang tiếp tục với nhiều hy vọng mới. Qua sự phối hợp giữa gia đình, các cựu chiến binh, nhân chứng và chính quyền địa phương, công tác quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn xã Phước Hiệp ngày càng được đẩy mạnh, góp phần giữ gìn truyền thống, tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Trần Ngọc Tuân (giữa) trao đổi với cựu chiến binh và lãnh đạo Ban Chỉ huy Quân sự xã Phước Hiệp các nhận định về nơi an táng chú ruột là liệt sĩ Trần Văn Cang ngày 27-7 - Ảnh: TRẦN THƯỜNG
54 năm ngóng tin người em trai hy sinh tại 'Km15 Đường 16" - Ảnh 7.
54 năm ngóng tin người em trai hy sinh tại 'Km15 Đường 16" - Ảnh 2.
54 năm ngóng tin người em trai hy sinh tại 'Km15 Đường 16" - Ảnh 3.
54 năm ngóng tin người em trai hy sinh tại 'Km15 Đường 16" - Ảnh 4.
Công văn của Cục Chính trị - Quân khu 5 xác định vị trí liệt sĩ Trần Văn Cang hy sinh ở “Km 15 Đường 16” - Ảnh: Gia đình cung cấp
Giấy báo tử của liệt sĩ Trần Văn Cang (ghi nhầm là Trần Xuân Cang) - Ảnh: Gia đình cung cấp
54 năm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Trần Văn Cang tại Km15 Đường 16