7 tuyến cao tốc trọng điểm cần đẩy nhanh tiến độ thi công
Việc phát triển hệ thống cao tốc là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành giao thông vận tải Việt Nam nhằm thúc đẩy kinh tế và kết nối vùng miền. Tuy nhiên, mới đây Bộ Xây dựng đã gửi báo cáo lên Thủ tướng, cảnh báo về tiến độ thi công của 7 dự án cao tốc trọng điểm quốc gia vẫn chưa đạt kỳ vọng dù có sự cải thiện gần đây. Vậy nguyên nhân nào khiến các dự án này chậm tiến độ và điều này ảnh hưởng ra sao đến kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông?
Bối cảnh
Hệ thống cao tốc tại Việt Nam được xem là xương sống của giao thông vận tải, góp phần giảm tải cho các tuyến quốc lộ, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng và nâng cao năng lực vận tải. Chính phủ đã đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới này với nhiều dự án trọng điểm khởi công trong giai đoạn 2025-2029. Tuy nhiên, tiến độ thi công các dự án này luôn là thách thức lớn do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan.
Bộ Xây dựng, cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và phát triển hạ tầng, đã theo dõi sát sao tiến độ các dự án cao tốc và báo cáo lên Thủ tướng nhằm kịp thời có biện pháp chỉ đạo tháo gỡ khó khăn. Báo cáo mới nhất cho thấy dù sản lượng thi công đã cải thiện tại nhiều dự án, nhưng tổng thể vẫn còn khối lượng lớn công việc chưa hoàn thành, gây áp lực lớn cho việc hoàn thành đúng kế hoạch.
Diễn biến chính
Bộ Xây dựng nêu rõ 7 dự án cao tốc trọng điểm đang được triển khai, trong đó có những dự án đã khởi công nhưng tiến độ còn chậm, như:
- Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, khởi công tháng 12/2025, hiện sản lượng thi công dự án thành phần 1 mới đạt khoảng 3% giá trị hợp đồng. Thành phần 3 còn một gói thầu đang lựa chọn nhà thầu và một gói đang tập kết thiết bị, dọn dẹp mặt bằng.
- Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, cũng khởi công tháng 12/2025, mới trong giai đoạn nhà thầu tập kết thiết bị, xây dựng lán trại.
- Dự án thành phần 3 vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, khởi công tháng 9/2025, đạt sản lượng hơn 12%.
- Các dự án TP HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, Ninh Bình - Hải Phòng, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Mỹ An - Cao Lãnh, Chợ Mới - Bắc Kạn cũng đang trong các giai đoạn thi công với tiến độ khác nhau, nhiều dự án chậm so với kế hoạch.
Nguyên nhân chính được Bộ Xây dựng chỉ ra gồm giá nhiên liệu tăng cao do tình hình xung đột chính trị ở Trung Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành máy móc và vật liệu xây dựng. Bên cạnh đó, việc chưa bố trí đủ kế hoạch vốn Trung ương năm 2026 và nguồn vốn đối ứng ngân sách địa phương đã giải ngân hết khiến nhà thầu gặp khó khăn trong việc cân đối tài chính để thi công.
Việc bàn giao mặt bằng chưa liên tục cũng là một trong những rào cản lớn, như dự án cao tốc Dầu Giây - Tân Phú mới được bàn giao khoảng 23% diện tích mặt bằng, chưa đủ điều kiện để tổ chức thi công đồng loạt. Ngoài ra, các thủ tục liên quan đến bãi đổ thải đất đá cũng chậm, ảnh hưởng đến tiến độ dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chậm tiến độ các dự án cao tốc không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông quốc gia mà còn tác động trực tiếp đến chi phí và hiệu quả đầu tư. Các dự án cao tốc là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, giảm tải cho các tuyến quốc lộ và nâng cao năng lực vận tải hàng hóa, hành khách.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là những người kinh doanh, vận tải và lao động tại các khu vực có dự án cao tốc đi qua, tiến độ thi công chậm có thể làm trì hoãn các cơ hội phát triển kinh tế, tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến kế hoạch di chuyển, giao thương. Ngoài ra, các nhà thầu và doanh nghiệp liên quan cũng phải đối mặt với áp lực tài chính và tổ chức thi công.
Bộ Xây dựng đã yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu tăng cường máy móc, thiết bị, bổ sung các mũi thi công, tổ chức làm việc tăng ca, đồng thời chủ động nguồn vật liệu để bảo đảm tiến độ. Đây là những biện pháp cần thiết để bù đắp phần thời gian đã mất và hoàn thành các dự án đúng kế hoạch giai đoạn 2027-2029.
Kết luận
Việc đẩy nhanh tiến độ thi công 7 dự án cao tốc trọng điểm là nhiệm vụ cấp bách để đảm bảo hệ thống giao thông vận tải phát triển đồng bộ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế. Bộ Xây dựng và các địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ các vướng mắc về vốn, mặt bằng và vật liệu, đồng thời tăng cường tổ chức thi công với cường độ cao hơn trong thời gian tới.
Hình ảnh từ bài viết
Đồ họa có sử dụng AI.
Một số đoạn cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đã thành hình. Ảnh: Huy Phong
7 tuyến cao tốc trọng điểm cần đẩy nhanh tiến độ thi công