Amazon bị kiện vì thao túng giá quảng cáo, khách hàng thiệt hại hơn 20 tỷ USD
Bối cảnh
Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) là cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường. Vụ kiện được nộp lên tòa án liên bang tại bang Washington vào ngày 31/8, với sự tham gia của 22 bang, trong đó có California. Đây không phải lần đầu tiên Amazon đối mặt với các cáo buộc liên quan đến hành vi kinh doanh không minh bạch. Trước đó, vào tháng 9/2025, Amazon đã phải trả 2,5 tỷ USD để dàn xếp vụ kiện về việc gây hiểu lầm trong đăng ký dịch vụ Amazon Prime.
Amazon cung cấp nhiều loại hình quảng cáo trên nền tảng của mình, trong đó có ba sản phẩm chính là Sponsored Products (sản phẩm được tài trợ), Sponsored Brands (thương hiệu được tài trợ) và Sponsored Display (quảng cáo hiển thị được tài trợ). Các quảng cáo này hoạt động dựa trên cơ chế đấu giá (bidding), nơi các nhà quảng cáo cạnh tranh để có vị trí hiển thị tốt nhất cho sản phẩm hoặc thương hiệu của họ.
Diễn biến chính
Đơn kiện cáo buộc rằng từ năm 2018, Amazon đã bí mật can thiệp vào các phiên đấu giá quảng cáo để đẩy giá lên cao hơn mức bình thường mà khách hàng không hề biết. Các tài liệu nội bộ được trích dẫn trong vụ kiện cho thấy Amazon thu các khoản phụ phí "bí mật", khiến tổng thiệt hại cho hơn 1,2 triệu khách hàng quảng cáo lên tới hơn 20 tỷ USD.
Tổng chưởng lý bang California, Rob Bonta, nhấn mạnh rằng Amazon đã dàn xếp hàng tỷ phiên đấu giá quảng cáo để thao túng kết quả, làm tăng chi phí quảng cáo một cách bất hợp pháp. Hành vi này không chỉ làm tổn hại đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng dịch vụ quảng cáo của Amazon mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường quảng cáo trực tuyến vốn đã rất cạnh tranh và phức tạp.
Phản hồi về vụ kiện, Amazon cho rằng các cáo buộc là "không có cơ sở" và chứa nhiều sai sót. Tập đoàn này còn cáo buộc các cơ quan quản lý chỉ chọn lọc những tài liệu nội bộ cũ để phục vụ cho lập luận của họ, đồng thời khẳng định mình hoạt động minh bạch và tuân thủ luật pháp.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ kiện này hé lộ những vấn đề sâu xa trong cách thức hoạt động của thị trường quảng cáo trực tuyến, đặc biệt là trên các nền tảng thương mại điện tử lớn như Amazon. Việc thao túng đấu giá quảng cáo không chỉ làm tăng chi phí cho các nhà quảng cáo mà còn làm méo mó cạnh tranh, gây bất lợi cho các doanh nghiệp nhỏ vốn phụ thuộc vào quảng cáo để tiếp cận khách hàng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và châu Âu, nhiều người kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trong ngành dịch vụ như nail, nhà hàng, siêu thị có thể sử dụng các nền tảng quảng cáo trực tuyến để tiếp cận khách hàng. Việc giá quảng cáo bị đẩy lên cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí marketing, từ đó tác động tới lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường.
Kết luận
Vụ kiện của FTC và 22 bang chống lại Amazon về hành vi thao túng giá quảng cáo là một bước đi quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp quảng cáo. Nó cũng cảnh báo về sự cần thiết phải giám sát chặt chẽ hơn các nền tảng thương mại điện tử lớn để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thị trường kỹ thuật số ngày càng phát triển.
Amazon bị kiện vì thao túng giá quảng cáo, khách hàng thiệt hại hơn 20 tỷ USD