Ấn Độ đóng cửa nhiều nhà máy pin mặt trời vì thiếu linh kiện Trung Quốc
Ấn Độ đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung trong ngành sản xuất pin mặt trời khi nhiều nhà máy phải đóng cửa hoặc giảm công suất do thiếu cell pin nội địa. Quy định mới yêu cầu sử dụng linh kiện trong nước nhằm thúc đẩy chuỗi cung ứng năng lượng sạch đã gây ra những khó khăn lớn cho các doanh nghiệp trong nước. Vậy nguyên nhân và hệ quả của tình trạng này là gì?
Bối cảnh
Ấn Độ đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2070, trong đó năng lượng tái tạo đóng vai trò then chốt. Để thúc đẩy sản xuất trong nước và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, từ tháng 6 năm nay, chính phủ Ấn Độ đã ban hành quy định bắt buộc các nhà sản xuất pin mặt trời phải sử dụng cell pin sản xuất nội địa. Cell pin là thành phần quan trọng nhất trong tấm pin mặt trời, gồm các linh kiện bán dẫn chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng.
Mặc dù Ấn Độ đã phát triển công suất pin mặt trời lên tới 200 GW, nhưng chỉ tự chủ được khoảng 13,5% cell pin. Phần lớn linh kiện này vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc, chiếm tới 95% tổng kim ngạch nhập khẩu cell pin của nước này. Trung Quốc hiện là nhà sản xuất pin mặt trời lớn nhất thế giới, đồng thời kiểm soát chuỗi cung ứng linh kiện quan trọng.
Diễn biến chính
Quy định mới buộc doanh nghiệp phải chuyển sang dùng cell pin nội địa đã gây ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Nhiều nhà máy sản xuất pin mặt trời tại Ấn Độ không thể tìm được nguồn cell thay thế, dẫn đến việc gần một phần ba trong số 140 nhà sản xuất quy mô vừa và nhỏ phải ngừng hoạt động, số còn lại phải giảm công suất.
Ông Shailendra Shukla, Chủ tịch công ty Icon Solar, cho biết công ty ông đã chịu thiệt hại lớn trong ba tháng qua do thiếu hụt cell pin nội địa, khiến năng lực sản xuất giảm còn khoảng một phần ba so với trước. Các doanh nghiệp dự kiến phải chờ từ 6 đến 8 tháng mới có thể mua được cell từ nhà cung ứng trong nước, đồng thời chi phí sản xuất pin "made in India" có thể tăng gần gấp đôi so với việc nhập khẩu từ Trung Quốc.
Ông Rajan Kalsotra, nhà tư vấn cấp cao tại công ty nghiên cứu thị trường năng lượng tái tạo EUPD Research, nhận định Ấn Độ sẽ mất từ 2 đến 3 năm để thu hẹp khoảng cách cung-cầu cell pin nội địa. Trong khi đó, Bộ Năng lượng sạch Ấn Độ cho biết chưa nhận được báo cáo chính thức về việc các nhà máy ngừng sản xuất và đang theo dõi sát sao diễn biến giá cả, kỳ vọng năng lực sản xuất cell trong nước sẽ đáp ứng nhu cầu trong vòng sáu tháng tới.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất cho rằng việc xây dựng và vận hành cơ sở sản xuất cell pin mới phức tạp và tốn thời gian hơn nhiều so với dự kiến của chính phủ. Ông Chetan Shah, Chủ tịch Solex Energy, cho biết quy định bắt buộc doanh nghiệp sản xuất cell sau 18 tháng là không khả thi do công nghệ sản xuất phức tạp, khó khăn trong tìm kiếm nguyên liệu thô và quỹ đất xây dựng.
Theo Reuters, Trung Quốc còn hạn chế xuất khẩu công nghệ, thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật sản xuất cell pin mặt trời, gây thêm khó khăn cho Ấn Độ trong việc tự chủ nguồn cung.
Để giảm áp lực, Ấn Độ đã gia hạn thời hạn áp dụng quy định đến cuối năm nay cho một số dự án, đồng thời các doanh nghiệp đề xuất mở rộng thời gian gia hạn cho toàn ngành.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng thiếu hụt cell pin nội địa đang làm chậm tiến trình phát triển ngành năng lượng mặt trời của Ấn Độ, một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược năng lượng sạch của quốc gia này. Việc phụ thuộc quá lớn vào linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc khiến Ấn Độ dễ bị ảnh hưởng bởi các rào cản thương mại và chính sách hạn chế xuất khẩu từ phía đối tác.
Động thái thúc đẩy sản xuất nội địa là cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững, nhưng cần có lộ trình hợp lý, phù hợp với năng lực thực tế của ngành công nghiệp. Việc vội vàng áp dụng quy định có thể gây tổn thất lớn cho các doanh nghiệp, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và tăng chi phí sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến giá thành và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trong nước.
Kết luận
Loạt nhà máy pin mặt trời tại Ấn Độ đang phải đóng cửa hoặc giảm công suất do thiếu cell pin nội địa, nguyên nhân chính là quy định bắt buộc sử dụng linh kiện sản xuất trong nước trong khi năng lực sản xuất chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Tình trạng này phản ánh thách thức lớn trong việc xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch tự chủ, đồng thời cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc của Ấn Độ vào linh kiện Trung Quốc. Việc gia hạn thời gian áp dụng quy định và hỗ trợ phát triển công nghệ sản xuất cell pin là cần thiết để ngành năng lượng mặt trời Ấn Độ có thể phát triển bền vững trong tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Một kỹ thuật viên kiểm tra các tấm pin mặt trời tại một trang trại ở Khavda, Ấn Độ, ngày 12/4/2024.
Ấn Độ đóng cửa nhiều nhà máy pin mặt trời vì thiếu linh kiện Trung Quốc