An toàn trên xe buýt liên tỉnh: Dây an toàn có thể cứu mạng nhưng chưa bắt buộc
Liệu dây an toàn trên xe buýt liên tỉnh có thực sự cần thiết khi nhiều xe hiện nay không bắt buộc trang bị? Vụ va chạm giữa hai xe buýt gần Brno khiến nhiều người bị thương đã làm dấy lên câu hỏi về mức độ an toàn của hành khách trên các tuyến đường dài ở Séc.
Bối cảnh
Tại Cộng hòa Séc, xe buýt liên tỉnh thường cho phép hành khách đứng trong suốt hành trình, đặc biệt trên những tuyến đường dài giữa các thành phố như Brno và Znojmo. Do đó, nhiều xe không được trang bị dây an toàn trên tất cả các ghế ngồi. Đây là quy định được Bộ Giao thông Séc áp dụng dựa trên nguyên tắc: nếu xe cho phép hành khách đứng, thì không bắt buộc phải có dây an toàn trên ghế. Điều này nhằm tạo sự linh hoạt cho hành khách và tăng sức chứa của xe.
Tuy nhiên, việc không có dây an toàn cũng đồng nghĩa với rủi ro cao hơn khi xảy ra tai nạn. Vụ va chạm nghiêm trọng giữa hai xe buýt vào cuối tuần trước đã khiến 47 người bị thương, trong đó 7 người bị thương nặng. Sự kiện này đã làm dấy lên tranh luận về việc có nên bắt buộc trang bị dây an toàn trên xe buýt liên tỉnh hay không.
Diễn biến chính
Vụ tai nạn xảy ra vào ngày thứ Bảy trên tuyến xe buýt chạy giữa Brno và Znojmo, khi một trong hai tài xế không nhường đường khi rẽ từ đường phụ vào đường chính, dẫn đến va chạm mạnh giữa hai xe.
Hành khách trên xe buýt kể lại khoảnh khắc kinh hoàng khi tài xế bắt đầu phanh gấp, khiến nhiều người bị xô đẩy và ngã do không có dây an toàn để bảo vệ. Một hành khách cho biết: "Tôi chỉ kịp ôm chặt tay vào ghế nên chỉ bị trầy xước nhẹ ở đầu. Nếu không chuẩn bị tinh thần, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều." Tuy nhiên, nhiều người khác đã bị ngã và bị thương do không được giữ cố định trên ghế.
Phát ngôn viên Bộ Giao thông Séc, ông František Jemelka, giải thích rằng quy định hiện hành cho phép xe buýt liên tỉnh không trang bị dây an toàn nếu xe cho phép hành khách đứng. Đây là lý do vì sao nhiều xe vẫn chưa có dây an toàn trên tất cả các ghế ngồi.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Giao thông (CDV), việc cho phép hành khách đứng trên xe buýt liên tỉnh tạo ra nguy cơ an toàn khi xe xảy ra va chạm hoặc lật. Ông Pavel Řezáč, Giám đốc bộ phận công nghệ giao thông và yếu tố con người của CDV, cho biết: "Khi xe buýt xoay vòng hoặc va chạm mạnh, hành khách đứng có thể bị văng ra, gây thương tích cho chính mình và những người khác." Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của dây an toàn trong việc giảm thiểu chấn thương.
Phân tích & Ý nghĩa
Trước tình hình này, chính quyền tỉnh Jihomoravský (Nam Moravia) đang xem xét các biện pháp để nâng cao an toàn cho hành khách trên các tuyến xe buýt liên tỉnh. Một trong những phương án được cân nhắc là bắt buộc trang bị dây an toàn trên xe. Ông Jiří Crha, Phó Chủ tịch phụ trách giao thông của tỉnh, cho biết: "Chúng tôi sẽ tìm giải pháp để tăng cường an toàn giao thông. Việc lắp đặt dây an toàn là một trong những lựa chọn, dù không thể loại bỏ hoàn toàn sai sót của con người."
Hiện tại, quy định về sử dụng dây an toàn trên xe buýt như sau: nếu ghế có dây an toàn thì hành khách phải sử dụng trong suốt chuyến đi. Tuy nhiên, nhiều người vẫn không tuân thủ, đặc biệt trên các tuyến xe buýt đường dài và xe du lịch, nơi dây an toàn được trang bị đầy đủ trên mọi ghế ngồi. Việc không thắt dây an toàn không chỉ làm tăng nguy cơ chấn thương mà còn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi bồi thường bảo hiểm. Ông Vladimír Krejzar, Giám đốc bộ phận xử lý sự cố của Văn phòng Bảo hiểm Séc, nhấn mạnh: "Nếu chứng minh được việc không sử dụng dây an toàn làm tăng mức độ thương tích, công ty bảo hiểm có thể giảm mức bồi thường." Bên cạnh đó, trách nhiệm nhắc nhở hành khách thắt dây an toàn thuộc về nhà xe, thường được thực hiện qua biển báo hoặc hướng dẫn trực tiếp.
Chuyên gia giao thông Aleš Vémola từ Viện Kỹ thuật Pháp y thuộc Đại học Kỹ thuật Brno nhận định rằng việc lắp dây an toàn trên xe buýt trong khu vực thành phố có thể gây khó khăn do hành khách thường đứng và lên xuống liên tục. Tuy nhiên, trên các tuyến xe buýt liên tỉnh, dây an toàn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ hành khách khi xảy ra tai nạn nghiêm trọng như lật xe hoặc lao xuống mương. Ông nói: "Dù dây an toàn trên xe buýt thường là loại hai điểm chứ không phải ba điểm như ô tô, nhưng vẫn giúp giữ hành khách cố định trên ghế, giảm thiểu chấn thương." Tuy nhiên, việc lắp đặt dây an toàn trên các xe cũ không được thiết kế sẵn là không khả thi, do đó các nhà vận tải có thể phải đầu tư vào xe mới có hệ thống an toàn hiện đại ngay từ đầu.
Kết luận
Vụ tai nạn giữa hai xe buýt gần Brno đã làm nổi bật những hạn chế về an toàn khi nhiều xe buýt liên tỉnh ở Séc chưa trang bị dây an toàn do cho phép hành khách đứng. Mặc dù Bộ Giao thông chưa có kế hoạch thay đổi quy định, chính quyền địa phương như tỉnh Jihomoravský đang tích cực tìm kiếm giải pháp nhằm nâng cao an toàn cho hành khách. Việc bắt buộc sử dụng dây an toàn trên các tuyến xe buýt liên tỉnh có thể là bước đi quan trọng để giảm thiểu thương tích trong các vụ tai nạn giao thông, đồng thời nâng cao ý thức tự bảo vệ của hành khách.
An toàn trên xe buýt liên tỉnh: Dây an toàn có thể cứu mạng nhưng chưa bắt buộc