Áp lực công việc trực tuyến thúc đẩy xu hướng ngắt kết nối sau giờ làm
Trong thời đại số, công việc không còn giới hạn trong khung giờ hành chính. Nhiều người lao động, điển hình như chị Quỳnh Anh ở TP HCM, cảm thấy áp lực khi nhóm chat công việc vẫn sáng đèn đến khuya, khiến họ không thể thực sự nghỉ ngơi sau giờ làm. Liệu xu hướng 'ngắt kết nối' sau giờ làm có phải là giải pháp để bảo vệ sức khỏe tinh thần và cân bằng cuộc sống?
Bối cảnh
Quỳnh Anh, một nhân viên marketing ngoài 30 tuổi, từng phải đối mặt với áp lực công việc kéo dài sau giờ hành chính, đặc biệt khi vừa trở lại sau kỳ nghỉ thai sản. Nhóm chat công việc vẫn liên tục gửi tin nhắn đến khuya, khiến chị không thể tập trung chăm sóc con và nghỉ ngơi. Áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc mà còn từ cảm giác bị đánh giá thiếu nhiệt tình nếu không tham gia trao đổi ngoài giờ.
Xu hướng này không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn phản ánh thực trạng chung tại Việt Nam. Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp Việc Làm 24h thực hiện cho thấy hơn 76% người lao động sẵn sàng giảm thu nhập để đổi lấy môi trường làm việc tốt hơn, tránh áp lực và môi trường độc hại.
Diễn biến chính
Quỳnh Anh đã quyết định nghỉ việc, từ bỏ mức lương 25 triệu đồng để tìm kiếm môi trường làm việc cân bằng hơn. Câu chuyện của chị phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến trong giới lao động, đặc biệt là thế hệ trẻ và những người có trách nhiệm gia đình.
Anh Tấn Lê, CEO Jobvui Community, từng cho rằng làm việc đến khuya là cái giá phải trả để phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, khi trở thành quản lý, anh nhận ra việc trao đổi công việc ngoài giờ khiến nhân viên mệt mỏi, giảm hiệu quả làm việc. Anh đã thay đổi cách quản lý, không trao đổi công việc sau 20h trừ trường hợp khẩn cấp, đánh giá nhân viên dựa trên kết quả thay vì thời gian trực tuyến.
- Nhân viên dần chủ động hơn và tinh thần làm việc tích cực hơn.
- Doanh nghiệp cần công khai yêu cầu và văn hóa làm việc từ khi tuyển dụng.
- Người lao động phải lựa chọn môi trường phù hợp với mục tiêu cá nhân.
Chị Thái Huyền Linh, trưởng phòng tại một đơn vị giáo dục TP HCM, cho rằng tranh cãi về xu hướng này xuất phát từ cách nhìn cực đoan của cả hai phía: quản lý cho rằng nhân viên trẻ thiếu trách nhiệm nếu không phản hồi ngoài giờ, trong khi một số quan điểm trên mạng xã hội cổ súy việc cắt đứt hoàn toàn liên hệ với công việc.
Phân tích & Ý nghĩa
Quan điểm của bà Ellie Hương Bùi, cựu giám đốc nhân sự tại các tập đoàn lớn, cho thấy mong muốn 'ngắt kết nối' không đồng nghĩa với thiếu trách nhiệm. Doanh nghiệp cần phân biệt yêu cầu khẩn cấp thực sự với những vấn đề do tổ chức công việc kém hiệu quả. Sự gắn bó của nhân viên không dựa trên số giờ trực tuyến mà trên niềm tin và cách đối xử công bằng.
Bà nhấn mạnh doanh nghiệp nên thiết kế quản trị phù hợp với từng vị trí, quy định rõ trường hợp phải trực, đánh giá theo kết quả công việc, đồng thời có cơ chế trả lương, nghỉ bù hoặc ghi nhận tương xứng. Những yêu cầu đặc thù cần được thông báo ngay từ khi tuyển dụng.
Khái niệm 'quyền được ngắt kết nối' (right to disconnect) đang được nhiều nước châu Âu như Pháp, Bỉ, Italy và Tây Ban Nha luật hóa, nhằm bảo vệ người lao động không bị ép phải trả lời email, tin nhắn hay cuộc gọi ngoài giờ làm việc. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân, nhất là trong bối cảnh làm việc từ xa ngày càng phổ biến.
Kết luận
Áp lực công việc kéo dài ngoài giờ đã thúc đẩy xu hướng 'ngắt kết nối' của người lao động nhằm bảo vệ sức khỏe tinh thần và cân bằng cuộc sống. Đây là tín hiệu cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về công việc và cuộc sống, đồng thời đặt ra thách thức cho doanh nghiệp trong việc xây dựng văn hóa làm việc phù hợp, tôn trọng quyền riêng tư và đánh giá hiệu quả công việc một cách công bằng.
Hình ảnh từ bài viết
Người lao động lựa chọn "ngắt kết nối" sau giờ làm để giảm áp lực công việc. Ảnh: Quỳnh Trần
Tin nhắn trao đổi công việc lúc 0:26 của anh Tấn Lê được nhân viên đưa lên nhóm. Ảnh nhân vật cung cấp
Các bạn trẻ, gia đình đưa con đi chơi ở Thảo Cầm Viên dịp cuối tuần. Ảnh: Khương Nguyễn
Áp lực công việc trực tuyến thúc đẩy xu hướng ngắt kết nối sau giờ làm