Ba sàn TMĐT lớn đồng loạt tăng phí, người bán hàng Việt lao đao
Ba sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn nhất Việt Nam là Shopee, TikTok Shop và Lazada gần đây đồng loạt tăng phí khiến nhiều người bán hàng, tiểu thương rơi vào tình cảnh khó khăn. Liệu đây có phải dấu hiệu cho thấy cuộc chơi trên chợ mạng đang ngày càng khắc nghiệt hơn?
Bối cảnh
Thương mại điện tử tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, trở thành kênh bán hàng quan trọng cho nhiều doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, việc vận hành các sàn TMĐT đòi hỏi chi phí lớn cho hạ tầng kỹ thuật, quảng cáo, vận chuyển và dịch vụ hỗ trợ.
Trong bối cảnh đó, các sàn lớn như Shopee, TikTok Shop và Lazada đã liên tục điều chỉnh chính sách phí để đảm bảo hoạt động bền vững và đầu tư phát triển. Đợt tăng phí lần này diễn ra gần như đồng thời, tạo áp lực không nhỏ cho người bán hàng, đặc biệt là các tiểu thương, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Người bán hàng trên các sàn TMĐT đang đứng trước lựa chọn khó khăn: tăng giá bán để bù đắp chi phí hay giữ giá để giữ khách nhưng chịu lỗ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và tồn tại của nhiều cửa hàng, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh với hàng nhập khẩu giá rẻ ngày càng gay gắt.
Diễn biến chính
Từ ngày 26-5, Lazada áp dụng tăng phí xử lý đơn hàng thành công từ 5% lên 6% (đã bao gồm VAT) và bắt đầu thu phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng mỗi đơn hàng giao thành công, trong khi trước đó phí này là 0 đồng.
Shopee, chiếm thị phần dẫn đầu, cũng thông báo từ ngày 23-5 sẽ tăng nhiều loại phí với người bán ngoài Shopee Mall (gian hàng chính hãng). Phí hoa hồng tăng ở nhiều ngành hàng như thời trang, làm đẹp, mẹ và bé, tiêu dùng nhanh. Phí gói Voucher Xtra cũng được nâng từ khoảng 4% lên 5,5% giá trị sản phẩm.
- Người bán phải chia sẻ nhiều chi phí khuyến mãi hơn khi tham gia các chương trình voucher đồng tài trợ, với mức đóng góp 40% giá trị mã giảm giá, tối đa 50.000 đồng/sản phẩm.
- Phí gói PiShip hỗ trợ hoàn hàng, giao thất bại cũng tăng.
- Từ ngày 29-5, Shopee áp dụng chính sách "duy trì hiển thị", tự động trích tối thiểu 1% giá trị mỗi đơn hàng thành công để nạp vào tài khoản quảng cáo nhằm duy trì hiển thị sản phẩm.
TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng từ ngày 9-5 với hầu hết ngành hàng, đặc biệt nhóm thời trang, sức khỏe - làm đẹp, mẹ & bé, bách hóa, với mức phí mới dao động từ 9% đến 17,8% tùy ngành và loại hình cửa hàng. Ngoài ra, người bán còn phải trả phí giao dịch, phí xử lý đơn hàng cố định và các khoản phát sinh khác.
Những thay đổi này khiến nhiều người bán hàng cảm thấy bị áp lực lớn. Chị Kiều Thanh, kinh doanh đồ thời trang tại TP.HCM, chia sẻ: "Giờ không còn kiểu có làm sẽ có ăn. Nếu không cẩn trọng, mình sẽ bị 'ăn đòn', thua lỗ, nợ nần chồng chất. Sàn TMĐT liên tục tăng phí, mình cảm thấy bất lực và mệt mỏi vô cùng".
Nhiều sản phẩm trên sàn TMĐT hiện có giá cao hơn so với mua trực tiếp tại cửa hàng hoặc qua các kênh trung gian như Facebook, Instagram, Zalo. Đại diện một cửa hàng vải tại TP.HCM cho biết đơn hàng trên sàn TMĐT không còn rẻ như xưa, người bán phải gánh tới 40-50% chi phí cho các khoản phí, chưa kể thuế và chi phí vận hành khác.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc ba sàn TMĐT lớn cùng lúc tăng phí phản ánh áp lực chi phí vận hành và nhu cầu tái đầu tư vào công nghệ, hạ tầng của các nền tảng này. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức lớn cho người bán hàng, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và tiểu thương vốn đã chịu nhiều áp lực cạnh tranh.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, dù không trực tiếp tham gia các sàn TMĐT Việt Nam, xu hướng tăng phí này cũng là tín hiệu cảnh báo về sự thay đổi trong cách thức kinh doanh online, đòi hỏi người bán hàng phải thích nghi với chi phí cao hơn và cạnh tranh khốc liệt hơn.
Người bán hàng tại Séc, đặc biệt là các bạn trẻ thế hệ 2 và 3 đang kinh doanh online, cần lưu ý cập nhật thông tin về chi phí vận hành và cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn kênh bán hàng. Việc tối ưu hóa chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ sẽ là yếu tố sống còn trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Đáng chú ý, việc tăng phí cũng có thể khiến nhiều doanh nghiệp nội địa Việt Nam gặp khó khăn, dẫn đến nguy cơ thị trường bị chi phối bởi hàng nhập khẩu giá rẻ, đặc biệt từ Trung Quốc. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người bán hàng mà còn tác động đến nền kinh tế Việt Nam nói chung.
Kết luận
Ba sàn TMĐT lớn tại Việt Nam đồng loạt tăng phí là bước đi tất yếu trong quá trình phát triển và duy trì hoạt động bền vững. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra áp lực không nhỏ cho người bán hàng, buộc họ phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh, tăng giá hoặc tìm kiếm các giải pháp tối ưu chi phí. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đây là bài học quý giá về sự thay đổi liên tục của thị trường số và tầm quan trọng của việc thích nghi để tồn tại và phát triển.
Ba sàn TMĐT lớn đồng loạt tăng phí, người bán hàng Việt lao đao