Babiš đề xuất đóng cửa Schengen với Tây Ban Nha sau làn sóng di cư ở Ceuta
Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) vừa lên tiếng kêu gọi đóng cửa ngay lập tức khu vực Schengen đối với Tây Ban Nha, sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên vào thành phố Ceuta, một đặc khu Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi. Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka (Motoristé) cũng cho biết tình hình rất phức tạp và không loại trừ khả năng Tây Ban Nha bị loại khỏi Schengen. Vậy nguyên nhân và hệ quả của sự việc này là gì?
Bối cảnh
Khu vực Schengen là một không gian đi lại tự do giữa 27 nước thành viên EU cùng với Thụy Sĩ và Na Uy, cho phép người dân di chuyển mà không cần kiểm soát biên giới nội khối. Tây Ban Nha là thành viên của Schengen, tuy nhiên đặc khu Ceuta nằm ở Bắc Phi có quy chế biên giới riêng biệt và chịu sự kiểm soát đặc biệt.
Vào cuối tháng 7 năm 2026, thành phố Ceuta chứng kiến làn sóng di cư ồ ạt từ Marốc sang, với khoảng 60.000 người vượt biên trái phép chỉ trong vài ngày. Hậu quả là ít nhất 34 người thiệt mạng khi cố gắng bơi qua biên giới biển. Sự kiện này đã gây ra căng thẳng lớn trong nội bộ EU về chính sách di cư và an ninh biên giới.
Diễn biến chính
Thủ tướng Andrej Babiš lên án chính sách di cư của chính phủ Tây Ban Nha hiện tại, cho rằng việc cho phép hợp pháp hóa cư trú cho người di cư bất hợp pháp là một "vụ bê bối" và đi ngược lại chính sách chung của EU. Theo đó, chính phủ Tây Ban Nha đã mở cửa cho gần 1,2 triệu người nộp đơn xin hợp pháp hóa cư trú nếu họ đã sống ở Tây Ban Nha trước ngày 1 tháng 1 năm 2026 và có lý lịch trong sạch. Phần lớn trong số này đến từ Trung và Nam Mỹ, chiếm khoảng 67%, tiếp theo là 23% người đến từ châu Phi.
Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka cho biết ông đang thảo luận với các đồng nghiệp châu Âu, đặc biệt là từ Đức và Tây Ban Nha, về tình hình này. Ông đánh giá đây là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Schengen và cho rằng EU cần có thái độ cứng rắn hơn với làn sóng di cư ồ ạt.
Đáng chú ý, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, người đứng đầu chính phủ cánh tả, lâu nay ủng hộ chính sách di cư cởi mở, cho rằng người di cư là yếu tố cần thiết để duy trì nền kinh tế, hệ thống an sinh xã hội và lương hưu trong bối cảnh dân số Tây Ban Nha già hóa và vùng nông thôn bị bỏ hoang. Ông nhấn mạnh vai trò của người di cư trong ngành xây dựng, nơi thiếu hụt lao động trầm trọng.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự kiện tại Ceuta và phản ứng của Thủ tướng Babiš phản ánh mâu thuẫn sâu sắc trong chính sách di cư của các nước EU. Trong khi một số quốc gia như Tây Ban Nha theo hướng mở cửa và hợp pháp hóa người di cư, thì các nước khác lại siết chặt biên giới, đặc biệt dưới áp lực từ các đảng phái cánh hữu và quan ngại về an ninh nội địa.
Việc Babiš đề xuất đóng cửa Schengen với Tây Ban Nha nếu tình hình không được kiểm soát có thể gây ra những hệ quả lớn về mặt chính trị và kinh tế, không chỉ cho Tây Ban Nha mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Schengen, trong đó có Cộng hòa Séc. Với cộng đồng người Việt tại Séc, những biến động về chính sách di cư và an ninh biên giới EU có thể gián tiếp ảnh hưởng đến thủ tục cư trú, đi lại và kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh EU đang thắt chặt kiểm soát di cư bất hợp pháp.
Kết luận
Vấn đề di cư tại Ceuta đang đặt ra thách thức lớn cho EU trong việc cân bằng giữa an ninh biên giới và chính sách nhân đạo. Đề xuất của Thủ tướng Babiš về việc đóng cửa Schengen đối với Tây Ban Nha cho thấy sự nghiêm trọng của tình hình và sự chia rẽ trong nội bộ EU về cách xử lý làn sóng di cư hiện nay.
Babiš đề xuất đóng cửa Schengen với Tây Ban Nha sau làn sóng di cư ở Ceuta