Babiš khẳng định không cắt giảm trợ cấp cho trường tư và trường tôn giáo toàn diện
Chính phủ Séc vừa có những phát biểu làm dịu bớt lo ngại về việc cắt giảm trợ cấp dành cho các trường tư thục và trường tôn giáo. Liệu đây có phải là tín hiệu tích cực cho các gia đình có con em theo học tại những cơ sở giáo dục này? Những tranh luận xoay quanh nguồn tài trợ và vai trò của các trường ngoài công lập đang được quan tâm sâu sắc.
Bối cảnh
Tại Cộng hòa Séc, hệ thống giáo dục bao gồm các trường công lập, trường tư thục và trường tôn giáo. Các trường tư và tôn giáo nhận được một phần trợ cấp từ ngân sách nhà nước, nhằm đảm bảo quyền học tập cho học sinh dù không theo học tại trường công. Tuy nhiên, trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp và các tranh cãi về việc phân bổ nguồn lực, vấn đề trợ cấp cho các trường này trở thành đề tài nóng.
Thủ tướng Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít) đã nhiều lần lên tiếng về việc cân nhắc lại mức trợ cấp, đặc biệt là với các trường tôn giáo đã nhận được tài sản lớn từ các đền thờ trong quá trình trả lại tài sản (restituce). Ngoài ra, các trường tư thục cũng bị chú ý vì mức học phí cao mà một số trường yêu cầu, có thể lên tới hàng trăm nghìn korun mỗi năm.
Diễn biến chính
Ngày 14 tháng 9, sau cuộc họp chính phủ, Babiš đã trấn an rằng chính phủ không có kế hoạch cắt giảm trợ cấp một cách cơ học hay toàn diện đối với các trường tư và trường tôn giáo. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi không muốn hủy bỏ hay cắt giảm tài trợ cho các trường này, vì chúng là một phần quan trọng của hệ thống giáo dục, tồn tại ở những nơi mà nhà nước chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu giáo dục."
Tuy nhiên, chỉ một tuần trước đó, ông từng bày tỏ sự không hài lòng về việc các trường tôn giáo vẫn nhận trợ cấp dù đã được bồi thường tài sản thông qua các đền thờ. Đối với trường tư, ông phản ánh về mức học phí cao mà phụ huynh phải đóng, có trường lên tới hàng trăm nghìn korun mỗi năm.
Theo Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (Alê-na Xi-lê-rô-vá) thuộc đảng ANO của Babiš, chi phí trợ cấp theo luật định cho các trường tư và tôn giáo hiện lên tới 21 tỷ korun mỗi năm. Điều này cho thấy mức độ đầu tư lớn của nhà nước vào lĩnh vực này.
Phát biểu của Babiš đã gây ra phản ứng mạnh mẽ từ các hiệu trưởng và nhà sáng lập các trường ngoài công lập, nơi hiện đang đào tạo khoảng 135 nghìn học sinh. Họ cảnh báo rằng nếu trợ cấp bị cắt giảm hoặc bãi bỏ, nhiều trường sẽ không thể tồn tại, buộc học sinh phải chuyển sang các trường công lập vốn đã quá tải và không đủ chỗ học.
Thủ tướng cho biết ông đã nhận được tới 2.500 email phản ánh sự lo lắng chỉ trong một tuần sau phát ngôn trước đó. Ông cũng nhấn mạnh rằng không có kế hoạch cắt giảm trợ cấp một cách toàn diện, đồng thời đề nghị cần kiểm tra kỹ lưỡng các trường nhận trợ cấp lớn, ví dụ như hệ thống trường PORG tại Praha, Brno và Ostrava, nơi học phí dao động từ 92.900 đến 330.200 korun mỗi năm.
Phân tích & Ý nghĩa
Ở Séc, trợ cấp cho các trường tư và tôn giáo được tính theo một chuẩn mực gọi là "normativ", dựa trên chi phí trung bình cho một học sinh tại trường công lập. Theo luật, mức trợ cấp tối thiểu cho trường tư và tôn giáo là 60% so với trường công. Trong thực tế, nếu các điều kiện được đáp ứng, các trường tiểu học có thể nhận tới 100% và trường trung học nhận tới 90% mức trợ cấp này.
Điều này phản ánh quan điểm của nhà nước rằng giáo dục là một dịch vụ công cộng, và tiền hỗ trợ đi theo học sinh, bất kể họ học tại trường công hay ngoài công lập. Tuy nhiên, việc kiểm soát và giám sát sử dụng nguồn trợ cấp vẫn là vấn đề được đặt ra, nhất là khi có những trường nhận trợ cấp lớn nhưng đồng thời thu học phí cao, gây áp lực tài chính lên phụ huynh.
Việc cắt giảm trợ cấp một cách tùy tiện có thể dẫn đến các vụ kiện từ phía các trường, bởi theo đại diện chính trị Renáta Zajíčková (Rê-na-ta Za-yích-kô-vá) thuộc đảng ODS, việc này không phù hợp với luật pháp hiện hành. Do đó, chính phủ cần cân nhắc kỹ lưỡng và minh bạch trong việc rà soát các khoản trợ cấp, đồng thời đảm bảo quyền lợi học sinh và sự tồn tại của các trường ngoài công lập.
Kết luận
Phát biểu của Thủ tướng Andrej Babiš đã phần nào làm dịu bớt lo ngại về việc cắt giảm trợ cấp cho các trường tư và trường tôn giáo tại Séc. Đây là một tín hiệu tích cực cho các gia đình và cộng đồng giáo dục ngoài công lập, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của các trường này trong hệ thống giáo dục quốc gia. Tuy nhiên, vấn đề kiểm soát và sử dụng hiệu quả nguồn trợ cấp vẫn cần được quan tâm để đảm bảo công bằng và minh bạch.
Babiš khẳng định không cắt giảm trợ cấp cho trường tư và trường tôn giáo toàn diện