Bác sĩ Hà Ngọc Khánh bị cáo buộc móc nối 10 Hội đồng để 'chạy' kết luận tâm thần
Vụ án liên quan đến bác sĩ Hà Ngọc Khánh và 41 bị cáo khác đang được TAND TP Đồng Nai xét xử, thu hút sự quan tâm của dư luận bởi những cáo buộc về việc môi giới hối lộ để làm sai lệch kết luận giám định tâm thần. Liệu hành vi này ảnh hưởng thế nào đến công lý và người bị giám định? Câu chuyện đằng sau những kết luận tâm thần có thể 'mua được' đang dần hé lộ.
Bối cảnh
Hà Ngọc Khánh là một trong 42 bị cáo bị xét xử trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên. Đây là hai cơ sở giám định pháp y tâm thần quan trọng tại Việt Nam, chịu trách nhiệm đánh giá tình trạng tâm thần của các đối tượng liên quan đến pháp luật.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2024, tại hai cơ sở này đã xảy ra 29 vụ đưa, nhận và môi giới hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn để làm sai lệch kết luận giám định tâm thần. Hậu quả là có 26 kết luận giám định tâm thần sai sự thật, 3 hồ sơ bệnh án bị làm giả và một trường hợp chuyển khoa điều trị bắt buộc không đúng quy định.
Diễn biến chính
Hà Ngọc Khánh không giữ chức vụ lãnh đạo tại các cơ sở này, cũng không phải người quyết định cuối cùng về kết luận giám định. Tuy nhiên, Khánh bị cáo buộc giữ vai trò trung gian, kết nối những người muốn 'chạy' kết luận tâm thần với các bác sĩ và giám định viên có thể tác động đến quá trình giám định.
Một trong những trường hợp điển hình là Nguyễn Trọng Hiệp, bị can trong vụ án tổ chức đánh bạc do Công an tỉnh Đăk Lăk điều tra. Hiệp muốn được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để có cơ sở đình chỉ điều tra và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.
- Thông qua người quen Nguyễn Thành Long, Hiệp chuyển 550 triệu đồng để lo kết luận. Long thỏa thuận với Khánh mức 300 triệu đồng và chuyển trước 150 triệu đồng.
- Khánh sau đó liên hệ với Trần Văn Thành, Giám đốc Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên, đưa trước 100 triệu đồng cùng rượu và thuốc an thần để nhờ giúp đỡ.
- Tại cuộc họp Hội đồng giám định ngày 15 tháng 9 năm 2023, các giám định viên ban đầu đánh giá Hiệp chỉ hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, sau khi Thành đưa ra quan điểm có lợi cho Hiệp, Hội đồng thống nhất kết luận Hiệp mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
- Khoảng một tháng sau, Khánh tiếp tục đưa thêm 60 triệu đồng cho Thành khi ông này đến Biên Hòa công tác, nâng tổng số tiền Thành nhận được là 160 triệu đồng liên quan đến vụ việc.
- Sau đó, cơ quan điều tra yêu cầu giám định lại Hiệp tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa. Lần này, Hiệp tiếp tục chuyển cho Long tổng cộng 520 triệu đồng để 'lo' kết luận, trong đó Long chuyển 300 triệu đồng cho Khánh.
- Khánh bị cáo buộc đưa tiền cho Lê Văn Hùng, Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, cùng các thành viên Hội đồng giám định khác để nhận kết luận có lợi cho Hiệp.
- Tại cuộc họp ngày 18 tháng 1 năm 2024, bốn thành viên Hội đồng đã nhận tiền và đánh giá Hiệp mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm gây án và thời điểm giám định.
- Riêng một thành viên Hội đồng không nhận tiền giữ quan điểm Hiệp chỉ hạn chế khả năng này, ý kiến của bà được bảo lưu trong kết luận.
- Theo cáo trạng, Khánh nhận 300 triệu đồng từ Long trong lần giám định lại tại Biên Hòa, đưa tổng cộng 105 triệu đồng cho những người liên quan và giữ lại 195 triệu đồng hưởng lợi.
Vụ án còn có nhiều trường hợp tương tự, trong đó Khánh bị cáo buộc môi giới hối lộ cho các thành viên của 10 Hội đồng giám định để ban hành 10 kết luận tâm thần sai sự thật. Tổng số tiền môi giới được xác định hơn 2,06 tỷ đồng, trong đó Khánh hưởng lợi 453 triệu đồng và thừa nhận toàn bộ hành vi như cáo trạng nêu.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ án cho thấy sự nguy hiểm khi kết luận giám định tâm thần bị làm sai lệch vì mục đích cá nhân và lợi ích vật chất. Các kết luận này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và trách nhiệm pháp lý của người bị giám định, có thể dẫn đến việc đình chỉ điều tra sai, bỏ lọt tội phạm hoặc tạo điều kiện cho người phạm tội trốn tránh hình phạt.
Đặc biệt, việc có nhiều bác sĩ, giám định viên và lãnh đạo chuyên môn tham gia vào đường dây này làm giảm niềm tin của xã hội vào hệ thống pháp y tâm thần, gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của các cơ sở y tế và pháp luật.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, vụ án này là lời cảnh tỉnh về tầm quan trọng của sự minh bạch và công bằng trong các thủ tục pháp lý liên quan đến sức khỏe tâm thần. Những ai có nhu cầu giám định tâm thần cần hiểu rõ quy trình, tránh bị lợi dụng hoặc rơi vào các trường hợp kết luận không chính xác, ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân và pháp lý.
Kết luận
Vụ án bác sĩ Hà Ngọc Khánh và các đồng phạm là một trong những vụ việc nghiêm trọng liên quan đến việc làm sai lệch kết luận giám định tâm thần tại Việt Nam. Qua đó, cơ quan chức năng đang nỗ lực xử lý nghiêm minh để bảo vệ công lý và nâng cao uy tín của ngành pháp y tâm thần. Phiên tòa dự kiến sẽ tuyên án vào tuần tới, mở ra bước ngoặt quan trọng trong việc chấn chỉnh hoạt động giám định pháp y tâm thần.
Hình ảnh từ bài viết
Bị cáo Hà Ngọc Khánh tại tòa. Ảnh: Phạm Hải
42 bị cáo thuộc hai nhánh của vụ án. Ảnh: Phạm Hải
Bác sĩ Hà Ngọc Khánh bị cáo buộc móc nối 10 Hội đồng để 'chạy' kết luận tâm thần