Bánh Trung thu handmade tràn lan, người mua cần lưu ý gì?
Mùa Trung thu năm nay, nhiều người tiêu dùng Việt Nam chuyển sang chọn mua bánh Trung thu "nhà làm" hay handmade thay vì các sản phẩm từ thương hiệu lớn. Tuy nhiên, giữa cảm giác tin tưởng và thực tế kiểm chứng vẫn còn một khoảng cách lớn. Vậy người mua cần cân nhắc những điều gì khi chọn bánh handmade để đảm bảo an toàn và chất lượng?
Bối cảnh
Bánh Trung thu là món ăn truyền thống không thể thiếu trong dịp Tết Trung thu ở Việt Nam. Trong những năm gần đây, bên cạnh các thương hiệu lớn, bánh Trung thu handmade hay còn gọi là bánh "nhà làm" ngày càng phổ biến, được nhiều người lựa chọn vì hương vị đa dạng và cảm giác gần gũi, tự nhiên. Tuy nhiên, việc sản xuất bánh handmade thường không qua các quy trình kiểm định nghiêm ngặt như các nhà máy lớn, dẫn đến nhiều băn khoăn về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, với sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử, nhiều cơ sở bán bánh handmade quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok. Người mua chủ yếu dựa vào hình ảnh, video và lời giới thiệu của người bán mà chưa có cách kiểm chứng rõ ràng về nguồn gốc nguyên liệu hay điều kiện sản xuất.
Diễn biến chính
Chị Lý Trúc Nhã (phường Xuân Hòa, TP.HCM) cho biết sau nhiều năm mua bánh Trung thu của các thương hiệu lớn, năm nay chị quyết định chọn bánh handmade. Ngoài hương vị và giá cả, chị đặc biệt chú ý đến hạn sử dụng của sản phẩm. Để chọn nơi mua, chị thường tham khảo đánh giá từ khách hàng trước hoặc các địa chỉ được bạn bè, người quen giới thiệu.
Tương tự, chị Phương Uyên (phường An Hội Đông, TP.HCM) cho biết chị thường tìm hiểu kỹ quá trình làm bánh, nguyên liệu qua các video và bài viết người bán chia sẻ trên mạng xã hội. Tuy nhiên, chị cũng thừa nhận việc kiểm chứng thực tế rất khó khăn, bởi hình ảnh căn bếp, nguyên liệu hay quá trình làm bánh chỉ mang tính tham khảo, không đảm bảo an toàn thực phẩm.
Khi tìm kiếm trên Google hay Facebook với các cụm từ như "bánh Trung thu nhà làm" hay "bánh Trung thu handmade", người mua sẽ thấy hàng loạt kết quả với đủ loại bánh và mức giá từ 60.000 đến 180.000 đồng mỗi cái. Tuy nhiên, nhiều người bán khi được hỏi về giấy tờ chứng nhận chất lượng và an toàn thực phẩm lại không cung cấp được hoặc né tránh trả lời.
Ví dụ, một trang Facebook tên Vannguyen… quảng cáo nhiều loại bánh handmade với đủ hương vị, nhưng khi phóng viên hỏi về giấy tờ chứng nhận, người bán không trả lời rõ ràng. Trong khi đó, nhiều bếp bánh khác cố gắng công khai hình ảnh nguyên liệu, quá trình làm và đóng gói để tạo sự tin tưởng cho khách hàng, nhưng vẫn thiếu các chứng nhận pháp lý cần thiết.
Theo chị Lê Nguyễn Bảo Trâm (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM), người đã bán bánh Trung thu handmade tại nhà được bốn năm, khách hàng chủ yếu là bạn bè và người thân. Chị cho biết nguyên liệu được mua tại siêu thị hoặc cửa hàng chuyên bán nguyên liệu làm bánh, đồng thời dán tem hạn sử dụng trên sản phẩm. Tuy nhiên, chị cũng nhận thấy ít khách hỏi về an toàn thực phẩm.
Để thu hút khách, chị Đan Anh, chủ tiệm bánh healthy Fridum tại TP.HCM, chọn cách công khai thành phần nguyên liệu trên Instagram và TikTok để khách có thể tìm hiểu trước khi đặt hàng. Phần lớn khách hàng của chị đã theo dõi các nội dung này trước đó.
Phân tích & Ý nghĩa
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 12-9, TS.BS Trần Quốc Cường (Bệnh viện Thống Nhất, TP.HCM) cho biết bánh Trung thu được làm từ nhiều nguyên liệu đa dạng như các loại hạt, mỡ, trứng... Nếu các nguyên liệu này không được bảo quản đúng cách, có dấu hiệu hư hỏng hay nấm mốc, rất dễ gây ngộ độc thực phẩm.
Ông Cường nhấn mạnh rằng bánh Trung thu handmade thiếu kiểm soát về nguồn gốc nguyên liệu, không có chứng nhận an toàn thực phẩm, bao bì sơ sài sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người tiêu dùng. Ngoài ra, nhiều loại bánh có hàm lượng đường và muối cao, nếu ăn quá nhiều sẽ không tốt, đặc biệt với người mắc bệnh đái tháo đường hoặc béo phì, vì có thể làm tăng đường huyết.
Đại diện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cũng cho biết những người sản xuất bánh handmade không đăng ký kinh doanh, không có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm và hồ sơ tự công bố sản phẩm thì chỉ nên làm bánh cho gia đình dùng, không được sản xuất số lượng lớn để bán thương mại vì vi phạm quy định.
Trong thời gian qua, cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra hoạt động sản xuất và kinh doanh bánh Trung thu. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần tự bảo vệ mình bằng cách ưu tiên chọn mua các sản phẩm có thương hiệu rõ ràng, nguồn gốc minh bạch và bao bì đảm bảo.
Kết luận
Bánh Trung thu handmade đang là lựa chọn được nhiều người ưa chuộng nhờ hương vị đa dạng và cảm giác gần gũi. Tuy nhiên, việc thiếu minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và giấy tờ chứng nhận an toàn thực phẩm khiến người mua phải hết sức thận trọng. Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng nên ưu tiên các cơ sở sản xuất công khai rõ ràng thông tin, có hạn sử dụng và chứng nhận liên quan, đồng thời tránh mua bánh từ những nơi không rõ ràng về chất lượng và điều kiện sản xuất.
Hình ảnh từ bài viết
Bánh Trung thu nhà làm sau khi hoàn thành được xếp trên khay chờ đóng gói - Ảnh: HÀ PHƯƠNG
Để cho ra sản phẩm bánh Trung thu, nhiều thương hiệu lớn phải áp dụng quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt - Ảnh: N.TRÍ
Bánh Trung thu handmade tràn lan, người mua cần lưu ý gì?