Bộ Chính trị nghiên cứu mô hình tổ chức cơ quan Nội chính, Kiểm tra, Thanh tra Nhà nước theo ngành dọc
Bộ Chính trị Việt Nam vừa ban hành kế hoạch thực hiện kết luận tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, nhằm tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc này đặt ra nhiều câu hỏi về cách thức tổ chức và quản lý các cơ quan nội chính, kiểm tra và thanh tra Nhà nước trong thời gian tới.
Bối cảnh
Việc hoàn thiện mô hình tổ chức hệ thống chính trị và chính quyền địa phương là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng Cộng sản Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành bộ máy nhà nước. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh và cấp xã được kỳ vọng sẽ tinh gọn, hoạt động hiệu quả hơn, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị giao nhiệm vụ cho nhiều cơ quan, trong đó có Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ và Ban Tổ chức Trung ương, phối hợp rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương và tổ chức bộ máy Đảng. Đặc biệt, việc xây dựng mô hình tổ chức ngành dọc cho các cơ quan Nội chính, Kiểm tra của Đảng và Thanh tra Nhà nước được xem là bước đi quan trọng để tăng cường sự lãnh đạo, quản lý chặt chẽ và đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.
Diễn biến chính
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký kế hoạch thực hiện kết luận Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Theo đó, Đảng ủy Quốc hội được giao chủ trì phối hợp với Đảng ủy Chính phủ hoàn thiện các cơ chế, chính sách pháp luật về các lĩnh vực như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tài nguyên rừng, tài chính và ngân sách liên quan đến chính quyền địa phương.
Bộ Chính trị cũng giao Đảng ủy Chính phủ rà soát, bổ sung các quy định nhằm khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Việc này nhằm xác định rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng, thẩm quyền xem xét và trách nhiệm của các cơ quan liên quan, cũng như cơ chế xử lý các trường hợp cụ thể.
Ban Tổ chức Trung ương được giao rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các văn bản, quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế, công tác cán bộ và quy chế làm việc của các cấp ủy, tổ chức đảng để thống nhất, đồng bộ với Quy định thi hành Điều lệ Đảng. Đồng thời, Ban Tổ chức Trung ương chủ trì xây dựng đề án sửa đổi chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc cấp ủy cấp tỉnh, cấp xã, trong đó có điều chỉnh chức năng của ban tuyên giáo các cấp.
Điểm đáng chú ý là Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức theo ngành dọc đối với các cơ quan Nội chính, Kiểm tra của Đảng và Thanh tra Nhà nước, hoạt động theo cơ chế lãnh đạo "song trùng" ở cả Trung ương và địa phương. Mô hình này nhằm tăng cường sự lãnh đạo, kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đồng bộ trong hệ thống chính trị và chính quyền địa phương.
Ban Tổ chức Trung ương cũng được giao tham mưu Bộ Chính trị giao biên chế giai đoạn 2027-2031 cho các địa phương, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị, dự kiến hoàn thành trong tháng 12 năm 2026.
Bên cạnh đó, Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy được yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ tham mưu công tác dân vận theo hướng dẫn của Trung ương, đồng thời rà soát, đánh giá việc sắp xếp, bố trí cán bộ cấp tỉnh, cấp xã sau hợp nhất, sáp nhập theo phân cấp quản lý.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu các đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ tiếp tục rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ trụ sở, nhà đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp, phân loại rõ tài sản tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng, thu hồi hoặc xử lý theo quy định. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong năm 2026 nhằm khắc phục triệt để tình trạng trụ sở bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Bộ Chính trị chỉ đạo nghiên cứu mô hình tổ chức ngành dọc cho các cơ quan Nội chính, Kiểm tra Đảng và Thanh tra Nhà nước phản ánh nỗ lực tăng cường sự lãnh đạo và kiểm soát chặt chẽ trong hệ thống chính trị Việt Nam. Mô hình ngành dọc giúp đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ trong công tác kiểm tra, thanh tra từ Trung ương đến địa phương, giảm thiểu chồng chéo, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đối với chính quyền địa phương hai cấp, việc rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ và biên chế cán bộ nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng hoạt động, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Điều này cũng góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị vận hành hiệu quả hơn, từ đó tác động tích cực đến đời sống người dân và cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU khi theo dõi chính sách Việt Nam.
Kết luận
Bộ Chính trị Việt Nam đang tập trung hoàn thiện mô hình tổ chức hệ thống chính trị và chính quyền địa phương thông qua việc nghiên cứu mô hình ngành dọc cho các cơ quan Nội chính, Kiểm tra và Thanh tra Nhà nước. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành bộ máy nhà nước, đồng thời tạo sự đồng bộ, thống nhất trong công tác lãnh đạo và kiểm tra từ Trung ương đến địa phương.
Hình ảnh từ bài viết
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú - Ảnh: dangcongsan.vn
Bộ Chính trị: Nghiên cứu mô hình tổ chức theo ngành dọc với cơ quan Nội chính, Kiểm tra, Thanh tra Nhà nước - Ảnh 2.
Bộ Chính trị nghiên cứu mô hình tổ chức cơ quan Nội chính, Kiểm tra, Thanh tra Nhà nước theo ngành dọc