Bộ Nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu 7,8%, vượt mức sống tối thiểu lao động
Việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng tăng 7,8% từ ngày 1/1/2027 đang được Bộ Nội vụ Việt Nam lấy ý kiến rộng rãi. Mức tăng này được đánh giá là cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu của người lao động, nhằm cải thiện đời sống trong khi vẫn đảm bảo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì sản xuất kinh doanh.
Bối cảnh
Lương tối thiểu vùng là mức lương thấp nhất được phép trả cho người lao động làm việc theo hợp đồng trong khu vực doanh nghiệp tại từng vùng kinh tế của Việt Nam. Việc điều chỉnh lương tối thiểu thường được thực hiện hàng năm, dựa trên các chỉ số kinh tế vĩ mô như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức sống tối thiểu và tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Bộ Nội vụ dựa trên khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, cơ quan tư vấn cho Chính phủ về chính sách tiền lương, để xây dựng dự thảo nghị định điều chỉnh lương tối thiểu áp dụng từ năm 2027. Mục tiêu là đảm bảo mức lương tối thiểu không chỉ đáp ứng mức sống tối thiểu mà còn hỗ trợ người lao động cải thiện đời sống trong bối cảnh giá cả tăng cao.
Diễn biến chính
Theo dự thảo, mức lương tối thiểu tháng áp dụng từ ngày 1/1/2027 được đề xuất như sau:
- Vùng I: 5,7 triệu đồng
- Vùng II: 5,08 triệu đồng
- Vùng III: 4,45 triệu đồng
- Vùng IV: 4,04 triệu đồng
Mức tăng so với năm trước dao động từ 310.000 đồng đến 390.000 đồng, tương đương tỷ lệ chung là 7,8%. Lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh tương ứng, với vùng I là 27.400 đồng/giờ, vùng II 24.400 đồng, vùng III 21.400 đồng và vùng IV 19.400 đồng.
Bộ Nội vụ đánh giá mức tăng này cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu của người lao động đến hết năm 2027. Tính toán dựa trên kịch bản CPI dự kiến tăng khoảng 4,5% mỗi năm trong hai năm 2026 và 2027. Điều này cho thấy sự cân đối giữa việc nâng cao đời sống người lao động và đảm bảo khả năng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Dự thảo cũng quy định người sử dụng lao động phải rà soát, điều chỉnh các thỏa thuận trong hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể để phù hợp với mức lương tối thiểu mới, không được cắt giảm các chế độ tiền lương khi làm thêm giờ, làm việc ban đêm hay các chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật. Đồng thời, các thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động như trả lương cao hơn cho công việc đòi hỏi trình độ học vấn, đào tạo nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại vẫn được duy trì.
Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề xuất Chính phủ xem xét điều chỉnh địa bàn áp dụng lương tối thiểu cho một số địa phương sau khi rà soát, gồm Hải Phòng, Hưng Yên, Đà Nẵng, Đồng Nai và TP HCM. Các địa phương này sẽ được nâng cấp vùng áp dụng lương tối thiểu, phản ánh đúng hơn mức sống và chi phí sinh hoạt thực tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Mức tăng lương tối thiểu 7,8% được Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất sau hai phiên đàm phán vào ngày 16/7, phản ánh sự đồng thuận giữa các bên liên quan. Đây là mức tăng cao hơn so với mức tăng CPI ước tính khoảng 4,5% mỗi năm, nhằm bù đắp phần nào chi phí sinh hoạt tăng cao, đặc biệt là trong các nhóm hàng thiết yếu như nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng.
Cục Thống kê Việt Nam cho biết chỉ số giá tiêu dùng bình quân 6 tháng đầu năm 2026 tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước, với nhóm nhà ở và điện nước tăng trên 6,7%. Giá điện sinh hoạt tăng 5,54% do nhu cầu sử dụng tăng cao cũng là một trong những nguyên nhân đẩy chi phí sinh hoạt lên. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người lao động, đặc biệt là nhóm lao động có thu nhập thấp, như công nhân may mặc, lao động phổ thông.
Khảo sát của Công đoàn Việt Nam với 2.000 lao động tại gần 200 doanh nghiệp cho thấy tiền lương không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu hàng ngày mà còn quyết định khả năng tích lũy, mua nhà và kế hoạch sinh con của người lao động. Nhiều người trẻ độc thân cho biết mức lương hiện tại là nguyên nhân khiến họ chưa lập gia đình, trong khi các gia đình đã có con cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng vì chi phí học tập, chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng.
Với mức tăng lương tối thiểu này, người lao động sẽ có thêm điều kiện cải thiện đời sống, tuy nhiên cũng đặt ra thách thức cho doanh nghiệp trong việc cân đối chi phí nhân công và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc điều chỉnh địa bàn áp dụng lương tối thiểu cũng giúp phản ánh chính xác hơn sự khác biệt về mức sống giữa các vùng, tạo sự công bằng và hợp lý trong chính sách tiền lương.
Kết luận
Dự thảo nghị định điều chỉnh lương tối thiểu vùng tăng 7,8% từ năm 2027 của Bộ Nội vụ thể hiện nỗ lực cân bằng giữa quyền lợi người lao động và sức khỏe doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao. Việc nâng mức lương tối thiểu cao hơn mức sống tối thiểu dự kiến sẽ giúp người lao động cải thiện đời sống, đồng thời góp phần ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững.
Hình ảnh từ bài viết
Giờ vào ca của lao động doanh nghiệp may mặc tại Vĩnh Lộc A, TP HCM, tháng 8/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Bộ Nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu 7,8%, vượt mức sống tối thiểu lao động