Bộ Nội vụ Séc cách chức giám đốc viện bảo vệ hạt nhân vì đào tạo chuyên gia quân sự Trung Quốc
Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) vừa công bố quyết định cách chức giám đốc Viện Bảo vệ Hạt nhân, Hóa học và Sinh học Tomáš Dropa do liên quan đến việc tổ chức khóa đào tạo cho các chuyên gia quân sự Trung Quốc. Sự kiện này làm dấy lên nhiều câu hỏi về an ninh quốc gia và hợp tác khoa học quốc tế tại Cộng hòa Séc, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ với Trung Quốc ngày càng nhạy cảm.
Bối cảnh
Viện Bảo vệ Hạt nhân, Hóa học và Sinh học là cơ quan nghiên cứu chuyên sâu về các chất hóa học, sinh học và phóng xạ (CBRN), đồng thời hỗ trợ Cơ quan An toàn Hạt nhân quốc gia Séc trong việc kiểm soát và bảo vệ bức xạ, cũng như giám sát việc cấm sử dụng vũ khí hóa học và sinh học. Viện cũng tổ chức các khóa đào tạo và huấn luyện chuyên môn cho các chuyên gia trong lĩnh vực này, phục vụ cho các lực lượng cứu hộ và an ninh trong các tình huống khẩn cấp.
Trong bối cảnh quan hệ quốc tế phức tạp, đặc biệt là sự cạnh tranh và căng thẳng giữa các cường quốc, việc hợp tác với các đối tác nước ngoài trong lĩnh vực nhạy cảm như nghiên cứu hạt nhân và công nghệ quân sự luôn được giám sát chặt chẽ. Trung Quốc, với vai trò là một trong những cường quốc quân sự và công nghệ, đang bị nhiều quốc gia phương Tây theo dõi sát sao về hoạt động gián điệp công nghiệp và khoa học.
Diễn biến chính
Thông tin từ báo Deník N cho biết các chuyên gia quân sự Trung Quốc đã đến Viện nghiên cứu gần Příbram trong vòng ba năm qua để tham gia các khóa đào tạo. Riêng khóa học vào tháng 5 vừa qua đã có chi phí lên tới gần 800.000 Kč. Một khóa đào tạo khác dự kiến sẽ diễn ra vào mùa thu. Nội dung đào tạo tập trung vào kỹ thuật phát hiện các chất sinh học khác nhau và có kế hoạch mở rộng sang các công nghệ quân sự.
Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar nhấn mạnh rằng, trong khi Viện tổ chức các sự kiện thương mại hợp pháp với các tổ chức thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), thì việc hợp tác với Trung Quốc lại đặt ra những rủi ro an ninh nghiêm trọng. Ông cho biết đang phối hợp với các cơ quan tình báo để đánh giá mức độ nguy hiểm và phạm vi thông tin mà các chuyên gia Trung Quốc có thể tiếp cận.
Giám đốc Viện Tomáš Dropa cho biết phía Trung Quốc đã chủ động đề nghị tổ chức các khóa học và Viện chỉ cung cấp dịch vụ đào tạo theo đúng quy định, không điều tra lý do lựa chọn của họ. Ông cũng thừa nhận không biết về các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với học viện quân sự Bắc Kinh từ năm 2021, vốn bị Mỹ liệt vào danh sách các tổ chức bị cấm giao dịch do liên quan đến phát triển công nghệ sinh học quân sự.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự việc cho thấy sự nhạy cảm trong việc hợp tác khoa học và công nghệ với Trung Quốc tại các quốc gia châu Âu, trong đó có Cộng hòa Séc. Việc đào tạo các chuyên gia quân sự Trung Quốc tại một viện nghiên cứu chuyên về bảo vệ hạt nhân và sinh học đặt ra nguy cơ rò rỉ thông tin kỹ thuật quan trọng, có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và liên minh NATO mà Séc là thành viên.
Đại diện của Cục An ninh Thông tin (BIS) cảnh báo rằng các hoạt động như vậy có thể là hình thức gián điệp công nghiệp và khoa học, vốn là chiến lược lâu dài của các cơ quan tình báo Trung Quốc nhằm đánh cắp công nghệ và kiến thức. Điều này càng được chú ý khi Mỹ và các đồng minh ngày càng thắt chặt các biện pháp kiểm soát và cấm vận đối với các tổ chức liên quan đến quân sự Trung Quốc.
Kết luận
Quyết định cách chức giám đốc Viện Bảo vệ Hạt nhân, Hóa học và Sinh học của Bộ trưởng Metnar phản ánh sự nghiêm túc của chính phủ Séc trong việc bảo vệ an ninh quốc gia trước những rủi ro từ hợp tác quốc tế không minh bạch. Sự việc cũng là lời cảnh tỉnh cho các tổ chức nghiên cứu và đào tạo tại Séc cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn đối tác, đặc biệt là với các quốc gia có hoạt động tình báo và gián điệp công nghiệp mạnh mẽ như Trung Quốc.
Bộ Nội vụ Séc cách chức giám đốc viện bảo vệ hạt nhân vì đào tạo chuyên gia quân sự Trung Quốc