Bộ Nội vụ yêu cầu hoàn trả trợ cấp tinh giản biên chế khi làm đại biểu HĐND
Việc nhận trợ cấp tinh giản biên chế theo nghị định 154 của Chính phủ có thể phải hoàn trả nếu người nhận sau đó được bầu làm đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Quy định này vừa được Bộ Nội vụ nêu rõ trong văn bản phản hồi về việc thực hiện nghị định 154, gây chú ý trong bối cảnh nhiều cán bộ, công chức đang trong quá trình tinh giản biên chế.
Bối cảnh
Nghị định 154/2025 của Chính phủ quy định về tinh giản biên chế nhằm mục tiêu giảm số lượng công chức, viên chức không cần thiết, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Theo đó, những người được tinh giản biên chế sẽ nhận trợ cấp một lần. Tuy nhiên, để tránh tình trạng nhận trợ cấp rồi quay lại làm việc hưởng lương từ ngân sách, nghị định có quy định cụ thể về việc hoàn trả trợ cấp nếu người đó được tuyển dụng lại hoặc bầu cử vào các vị trí hưởng lương từ ngân sách trong vòng 60 tháng (5 năm) kể từ ngày nhận trợ cấp.
Trong bối cảnh này, Bộ Nội vụ vừa có văn bản phản hồi kiến nghị của Sở Nội vụ TP.HCM về hướng dẫn thực hiện nghị định 154, làm rõ các trường hợp phải và không phải hoàn trả tiền trợ cấp tinh giản biên chế.
Diễn biến chính
Bộ Nội vụ nêu rõ, theo nghị định 154, người đã nhận trợ cấp tinh giản biên chế nếu trong vòng 60 tháng sau đó được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước thì phải hoàn trả số tiền trợ cấp đã nhận.
Đáng chú ý, trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã nghỉ việc và hưởng trợ cấp tinh giản biên chế, nếu được tuyển dụng làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 1 hoặc nhóm 2, hưởng lương từ nguồn thu của đơn vị sự nghiệp thì không phải hoàn trả tiền trợ cấp.
Tương tự, những người ký hợp đồng làm việc theo nghị định 173/2025, hợp đồng lao động theo nghị định 111/2022 hoặc tham gia dân quân thường trực tại ban chỉ huy quân sự cấp xã, lực lượng an ninh cơ sở cũng không phải hoàn trả trợ cấp.
Tuy nhiên, nếu người đã nhận trợ cấp được bầu làm đại biểu HĐND các cấp và hưởng lương từ ngân sách nhà nước thì bắt buộc phải hoàn trả số tiền trợ cấp đã nhận.
Về việc tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, Bộ Nội vụ cho biết căn cứ kết luận 34 của Bộ Chính trị và chỉ thị 21 của Thủ tướng, hoạt động này phải kết thúc trước ngày 31 tháng 5 năm 2026. Những người đủ tiêu chuẩn sẽ được lựa chọn tiếp nhận làm công chức, viên chức cấp xã hoặc ký hợp đồng lao động thực hiện nhiệm vụ công chức, viên chức. Trường hợp không tiếp tục bố trí sẽ được giải quyết chế độ, chính sách đầy đủ, kịp thời.
Đặc biệt, những người đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi sẽ chưa được xem xét nghỉ việc, trừ khi có nguyện vọng. Địa phương có trách nhiệm bố trí công việc phù hợp cho đến khi hết thời gian nuôi con dưới 36 tháng tuổi, sau đó mới xem xét nghỉ việc và hưởng chính sách theo nghị định 154.
Người đang trong quá trình xem xét kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm cũng chưa được xem xét nghỉ việc. Nếu sau khi có kết luận không bị kỷ luật hoặc kỷ luật nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, hoặc không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ được giải quyết nghỉ việc và hưởng chính sách. Ngược lại, nếu bị kỷ luật buộc thôi việc hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự thì không được hưởng chính sách tinh giản biên chế.
Bộ Nội vụ cũng nhấn mạnh thời gian để tính hưởng trợ cấp tinh giản biên chế với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là tổng thời gian công tác ở chức danh đó cộng với thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ở vị trí việc làm khác.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định về hoàn trả trợ cấp tinh giản biên chế khi người nhận sau đó được tuyển dụng lại hoặc bầu làm đại biểu HĐND nhằm đảm bảo tính công bằng, tránh tình trạng lợi dụng chính sách để nhận trợ cấp rồi quay lại hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Điều này cũng giúp Nhà nước tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, mặc dù nghị định này là chính sách nội bộ của Việt Nam, nhưng những người Việt đang làm việc trong các cơ quan nhà nước hoặc có quan hệ công việc với Việt Nam cần lưu ý để tránh rủi ro pháp lý khi về nước hoặc liên quan đến chính sách tinh giản biên chế.
Đặc biệt, các trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được ưu tiên bố trí công việc phù hợp trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con nhỏ thể hiện sự quan tâm đến quyền lợi người lao động, phù hợp với các quy định về bảo vệ lao động nữ và trẻ em.
Kết luận
Bộ Nội vụ đã làm rõ các quy định về việc hoàn trả tiền trợ cấp tinh giản biên chế theo nghị định 154, nhấn mạnh người nhận trợ cấp nếu sau đó được bầu làm đại biểu HĐND các cấp và hưởng lương từ ngân sách nhà nước thì phải hoàn trả lại số tiền này. Đồng thời, các trường hợp không phải hoàn trả cũng được quy định chi tiết, giúp các cơ quan và người lao động hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình tinh giản biên chế.
Bộ Nội vụ yêu cầu hoàn trả trợ cấp tinh giản biên chế khi làm đại biểu HĐND