Bộ trưởng Havlíček: Giảm thâm hụt ngân sách phải khởi động lại nền kinh tế trước
Liệu chính phủ Séc có thể giảm thâm hụt ngân sách trong bối cảnh chi tiêu công tăng cao? Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại Karel Havlíček (ANO) vừa có những chia sẻ thẳng thắn về thách thức tài chính hiện nay và kế hoạch kích thích tăng trưởng kinh tế nhằm ổn định ngân sách nhà nước.
Bối cảnh
Ngân sách nhà nước Séc đang đối mặt với thâm hụt lớn, chủ yếu do các khoản chi tăng mạnh trong các lĩnh vực quốc phòng, năng lượng và giao thông. Trong khi đó, nguồn thu chưa đủ để bù đắp, khiến việc giảm thâm hụt trở thành bài toán khó. Nền kinh tế Séc trong quý đầu năm 2026 chỉ tăng trưởng 2,2% so với cùng kỳ năm trước, chưa đạt mức kỳ vọng để tạo ra nguồn thu lớn hơn.
Phó Thủ tướng Havlíček nhấn mạnh rằng, để cải thiện tình hình tài chính công, điều quan trọng là phải khởi động lại nền kinh tế, tạo ra đà tăng trưởng bền vững, dù không nhất thiết phải đạt mức tăng trưởng GDP 3% ngay trong năm tới. Ngoài ra, các rủi ro địa chính trị như khủng hoảng tại Iran cũng là yếu tố cần được lưu ý trong hoạch định chính sách kinh tế.
Diễn biến chính
Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình ČT24 ngày 28 tháng 7 năm 2026, ông Havlíček cho biết:
- Hiện tại, ngân sách không có đủ nguồn thu để giảm thâm hụt, do chi tiêu công tăng đáng kể, đặc biệt là cho quốc phòng, năng lượng và giao thông.
- Nền kinh tế tăng trưởng 2,2% trong quý đầu năm chưa đủ để tạo ra nguồn thu cần thiết.
- Chính phủ cần tập trung vào việc kích thích tăng trưởng kinh tế, tạo ra một quỹ đạo tăng trưởng ổn định, dù không nhất thiết phải đạt 3% ngay năm tới.
- Ông cũng cảnh báo rằng, nếu thắt chặt chi tiêu quá mức, sẽ phải cắt giảm các dự án lớn như xây dựng đường cao tốc D11, D6, D35, giảm chi cho quốc phòng theo yêu cầu của NATO, hoặc hoãn dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Dukovany.
- Ông không kỳ vọng ngân sách nhà nước sẽ cân bằng vào năm 2029, thời điểm kết thúc nhiệm kỳ của chính phủ hiện tại.
- Về phương án huy động vốn, ông đề cập đến khả năng cổ phần hóa một phần sân bay Praha, một doanh nghiệp nhà nước chiến lược, với nhà nước giữ cổ phần kiểm soát và mở cửa cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia từ 30-40% cổ phần.
- Ông đánh giá đây là một cơ hội tốt để thu hút hàng chục tỷ korun đầu tư cho các dự án giao thông, đồng thời có lợi cho thị trường chứng khoán Séc.
- Ông cũng bảo vệ quyết định bổ nhiệm Radomír Lašák làm người đứng đầu sân bay Praha, mặc dù có sự phản đối từ phe đối lập và các công đoàn do quá khứ của ông này tại hãng hàng không ČSA.
- Cuối cùng, ông nhấn mạnh sự cần thiết phải thông qua sửa đổi luật ngân sách công tại Hạ viện, bất chấp việc Tổng thống Petr Pavel đã phủ quyết trước đó với lý do lo ngại về sự bền vững tài chính và quyền kiểm soát ngân sách của Quốc hội.
Phân tích & Ý nghĩa
Phát biểu của ông Havlíček cho thấy một thực tế khó khăn trong quản lý tài chính công của Séc hiện nay. Việc chi tiêu tăng cao trong các lĩnh vực ưu tiên như quốc phòng, năng lượng và giao thông phản ánh áp lực từ các yếu tố bên ngoài và nhu cầu phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, nguồn thu chưa tăng tương ứng khiến thâm hụt ngân sách khó có thể giảm ngay.
Điều này đặt ra thách thức lớn cho chính phủ trong việc cân bằng giữa đầu tư phát triển và ổn định tài chính. Việc không thể giảm thâm hụt ngay lập tức đồng nghĩa với việc phải chấp nhận mức nợ công cao hơn trong ngắn hạn, nhưng bù lại là kỳ vọng vào tăng trưởng kinh tế để cải thiện nguồn thu trong tương lai.
Phương án cổ phần hóa sân bay Praha là một bước đi chiến lược nhằm huy động vốn đầu tư mà không phải tăng thuế hay cắt giảm chi tiêu xã hội. Tuy nhiên, việc này cũng cần được thực hiện thận trọng để đảm bảo quyền kiểm soát của nhà nước và tránh gây ra những phản ứng tiêu cực trong xã hội.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, những chính sách tài chính và kinh tế này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sinh hoạt, cơ hội việc làm trong các ngành như giao thông vận tải, năng lượng, và các dịch vụ liên quan. Ngoài ra, các dự án đầu tư công lớn cũng có thể tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh và việc làm cho người lao động và doanh nghiệp Việt.
Kết luận
Phó Thủ tướng Karel Havlíček đã khẳng định rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc giảm thâm hụt ngân sách không thể thực hiện nếu không có sự tăng trưởng kinh tế rõ ràng. Chính phủ Séc cần tập trung kích thích nền kinh tế, đồng thời duy trì các khoản đầu tư quan trọng vào quốc phòng, năng lượng và giao thông. Các giải pháp huy động vốn như cổ phần hóa sân bay Praha cũng được xem là hướng đi khả thi để đảm bảo nguồn lực phát triển bền vững trong tương lai.
Bộ trưởng Havlíček: Giảm thâm hụt ngân sách phải khởi động lại nền kinh tế trước