Các vùng bị cắt ngân sách sửa đường: Phải tiết kiệm và giảm sửa chữa
Việc chính phủ Séc cắt giảm kinh phí hỗ trợ sửa chữa các tuyến đường cấp tỉnh đang khiến nhiều vùng phải thắt chặt chi tiêu và giảm bớt các công trình bảo trì. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giao thông mà còn tác động đến các dịch vụ công thiết yếu như y tế và giáo dục. Liệu các vùng có thể vượt qua khó khăn này như thế nào?
Bối cảnh
Từ năm 2015, các vùng (kraje) tại Séc đã nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Bộ Giao thông để sửa chữa các tuyến đường cấp tỉnh (silnice II. a III. tříd). Tuy nhiên, năm nay và trong suốt nhiệm kỳ chính phủ hiện tại, nhiều vùng đang bị cắt giảm khoản tiền này. Bộ Giao thông cho biết họ sẽ cấp hơn 4 tỷ CZK cho các dự án cụ thể, nhưng tiền sửa chữa đường không phải là khoản bắt buộc phải cấp theo luật, nên các vùng không được đảm bảo nhận đủ kinh phí như trước.
Điều này khiến các vùng phải đối mặt với khoản thiếu hụt lớn, ví dụ như vùng Nam Morava (Jihomoravský kraj) bị mất khoảng 1,5 tỷ CZK trong 4 năm. Đây là một khoản tiền rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì và sửa chữa hạ tầng giao thông địa phương.
Diễn biến chính
Đại diện các vùng cho biết tình hình rất khó khăn, đặc biệt với những vùng xa xôi, nơi chỉ có các tuyến đường cấp tỉnh kết nối. Ví dụ, ông Jan Grolich, chủ tịch vùng Nam Morava thuộc đảng KDU-ČSL, nhấn mạnh rằng đây không chỉ là vấn đề của năm nay mà kéo dài suốt nhiệm kỳ chính phủ.
Ông Martin Netolický, chủ tịch vùng Pardubice thuộc liên minh 3PK, cho biết năm nay vùng có thể xoay xở, nhưng năm tới sẽ là thách thức lớn khi vùng phải chi nhiều cho y tế, xã hội và giáo dục, bên cạnh việc duy trì mạng lưới giao thông.
Nhiều vùng khác như Královéhradecký, Karlovarský, Liberecký và Středočeský đều bày tỏ sự lo ngại về việc thiếu kinh phí sửa chữa đường bộ, đồng thời đề xuất cần có giải pháp hệ thống lâu dài hơn, như điều chỉnh lại cách phân bổ thuế để các vùng có nguồn thu ổn định và dự đoán được.
- Ông Radim Holiš, chủ tịch vùng Zlín và cũng là chủ tịch Hiệp hội các vùng, cho biết vấn đề này chưa được giải quyết và sẽ tiếp tục được bàn bạc vào giữa tháng 9.
- Ông Martin Koleta, chủ tịch vùng Královéhradecký thuộc đảng ANO, hy vọng có thể thương lượng với Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) để giữ lại kinh phí cho các dự án giao thông.
- Ông Martin Hurajčík, phó chủ tịch vùng Karlovy Vary phụ trách giao thông, nhấn mạnh cần có hệ thống phân bổ ngân sách ổn định để các vùng không phải phụ thuộc vào các khoản hỗ trợ bất thường từ nhà nước.
- Chủ tịch vùng Středočeský, bà Petra Pecková (STAN), cảnh báo vùng sẽ không thể bù đắp được khoản nợ lịch sử trong sửa chữa đường cấp II và III, đồng thời khó duy trì chất lượng đường để tránh xuống cấp.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc cắt giảm kinh phí sửa chữa đường bộ từ ngân sách nhà nước đặt ra áp lực lớn lên các vùng, buộc họ phải tiết kiệm và ưu tiên chỉ sửa chữa những đoạn đường cần thiết nhất. Điều này có thể dẫn đến trì hoãn các dự án nâng cấp và bảo trì, làm giảm chất lượng hạ tầng giao thông trong dài hạn.
Theo ông Štěpán Křeček, kinh tế trưởng của BHS, các vùng sẽ phải lấy tiền từ các khoản chi khác trong ngân sách để bù đắp, gây ra sự cắt giảm ở các lĩnh vực như y tế, giáo dục hay dịch vụ xã hội. Thậm chí, Bộ Giao thông có thể muốn chuyển toàn bộ chi phí sửa chữa đường bộ sang các vùng, tận dụng tình trạng ngân sách vùng hiện nay ít căng thẳng hơn ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, theo ông Petr Musil, thành viên Hội đồng Ngân sách Quốc gia, các vùng vẫn có dự trữ tài chính đủ để đảm bảo ổn định tài chính, ít nhất trong ngắn hạn. Ví dụ, vùng Pardubice có khoảng 3,7 tỷ CZK tiền mặt ngắn hạn, vùng Nam Bohemia khoảng 8,4 tỷ CZK, vùng Karlovy Vary 4,4 tỷ CZK, và vùng Ústí nad Labem 3,2 tỷ CZK.
Kết luận
Việc chính phủ Séc không cấp kinh phí sửa chữa đường bộ cho các vùng trong nhiệm kỳ này đã tạo ra áp lực tài chính lớn, buộc các vùng phải thắt chặt chi tiêu và giảm bớt các công trình bảo trì. Điều này ảnh hưởng không chỉ đến hạ tầng giao thông mà còn đến các dịch vụ công thiết yếu khác. Các vùng đang tìm cách thương lượng và đề xuất giải pháp hệ thống để có nguồn tài chính ổn định hơn trong tương lai.
Các vùng bị cắt ngân sách sửa đường: Phải tiết kiệm và giảm sửa chữa