Cấm giao dịch chứng khoán 2 năm với 16 người cho mượn tài khoản thao túng cổ phiếu VPI
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam vừa ban hành quyết định xử phạt nghiêm khắc đối với 16 cá nhân có hành vi cho người khác mượn tài khoản chứng khoán nhằm thao túng giá cổ phiếu của Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Văn Phú (mã VPI). Vụ việc diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 3 tháng 6 đến ngày 20 tháng 9 năm 2024, gây ra những biến động bất thường trên thị trường chứng khoán.
Bối cảnh
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước là cơ quan quản lý thị trường chứng khoán tại Việt Nam, có nhiệm vụ giám sát, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật chứng khoán nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và sự minh bạch của thị trường. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán ngày càng phát triển, các hành vi thao túng giá cổ phiếu gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư và sự ổn định của thị trường.
Hành vi cho mượn tài khoản chứng khoán để người khác giao dịch là vi phạm pháp luật, bởi tài khoản chứng khoán là tài sản cá nhân, việc cho mượn có thể dẫn đến việc sử dụng sai mục đích, trong đó có thao túng giá cổ phiếu – một hành vi bị nghiêm cấm nhằm tạo ra giá giả, ảnh hưởng đến giá trị thực của cổ phiếu trên thị trường.
Diễn biến chính
Ngày 14 tháng 8 năm 2026, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý đối với 16 cá nhân gồm Bùi Trần Đức Thái, Đỗ Đức Đảng, Đỗ Quang Huy, Hoàng Lan Anh, Lã Hữu Huy, Lê Thị Tâm, Ngô Thị Thùy Dương, Nguyễn Đắc Diệu Hương, Nguyễn Kiên Cường, Nguyễn Ngọc Trung, Nguyễn Văn Trung, Nguyễn Vân Anh, Phạm Thị Thu Thảo, Trần Huy Hưng, Trần Thu Thủy và Trần Việt Bắc.
Cả 16 người này đã cho ông Khuất Duy Đức mượn tài khoản chứng khoán đứng tên mình để thực hiện giao dịch cổ phiếu VPI trong giai đoạn từ ngày 3 tháng 6 đến ngày 20 tháng 9 năm 2024. Hành vi này đã bị xác định là thao túng thị trường chứng khoán, làm biến động giá cổ phiếu VPI không phản ánh đúng giá trị thực.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước áp dụng đồng thời hai biện pháp với các cá nhân trên, gồm cấm giao dịch chứng khoán và cấm đảm nhiệm chức vụ tại các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam, cũng như công ty đầu tư chứng khoán trong thời hạn 2 năm kể từ ngày 14 tháng 8 năm 2026.
Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam được giao nhiệm vụ công bố thông tin về quyết định này trong vòng 2 ngày làm việc, đồng thời thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên để thực hiện các biện pháp ngăn chặn giao dịch trên các tài khoản liên quan. Các công ty chứng khoán nơi 16 cá nhân mở tài khoản phải dừng thực hiện lệnh giao dịch trên các tài khoản này trong suốt thời gian bị cấm và báo cáo kết quả cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận quyết định.
Phân tích & Ý nghĩa
Dữ liệu giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) cho thấy cổ phiếu VPI có những biến động giá rõ rệt trong giai đoạn bị thao túng. Cụ thể, giá cổ phiếu VPI đóng cửa ở mức 60.200 đồng vào ngày 3 tháng 6 năm 2024, sau đó tăng dần và đạt đỉnh 70.000 đồng vào ngày 24 tháng 7 năm 2024, tương đương mức tăng 16,3% so với đầu giai đoạn. Tuy nhiên, khối lượng giao dịch bình quân lại giảm nhẹ, cho thấy giá tăng không đi kèm với thanh khoản thực sự, dấu hiệu điển hình của thao túng giá.
Ngay sau đó, ngày 25 tháng 7 năm 2024, cổ phiếu VPI thực hiện quyền nhận cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 20%, làm số lượng cổ phiếu lưu hành tăng từ gần 242 triệu lên hơn 290 triệu đơn vị, đồng thời giá tham chiếu điều chỉnh giảm tương ứng về 58.300 đồng. Sau điều chỉnh, giá cổ phiếu dao động trong khoảng 55.600 đến 58.600 đồng cho đến cuối giai đoạn thao túng ngày 20 tháng 9 năm 2024.
So với 6 tháng trước giai đoạn thao túng, giá cổ phiếu VPI chỉ dao động trong biên độ hẹp từ 54.000 đến 59.800 đồng, với khối lượng giao dịch bình quân 1,31 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Trong giai đoạn thao túng, biên độ giá mở rộng lên khoảng 26%, nhưng khối lượng giao dịch lại giảm nhẹ còn 1,24 triệu cổ phiếu mỗi phiên, cho thấy sự bất thường trong giao dịch.
Sau khi giai đoạn thao túng kết thúc, giá cổ phiếu VPI nhanh chóng trở lại biên độ hẹp, dao động từ 56.100 đến 59.900 đồng trong 6 tháng tiếp theo, trong khi khối lượng giao dịch bình quân tăng lên 1,69 triệu cổ phiếu mỗi phiên, cao hơn cả trước và trong khi thao túng. Điều này cho thấy thị trường đã trở lại trạng thái bình thường, không bị ảnh hưởng bởi các giao dịch giả tạo.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt những ai quan tâm đến lĩnh vực chứng khoán hoặc kinh doanh tại Việt Nam, quyết định xử lý này là tín hiệu rõ ràng về sự nghiêm minh của pháp luật trong việc bảo vệ thị trường và nhà đầu tư. Đồng thời, nó cảnh báo về rủi ro khi tham gia giao dịch chứng khoán qua các tài khoản không chính chủ, có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Kết luận
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có động thái mạnh mẽ khi cấm giao dịch và đảm nhiệm chức vụ liên quan trong 2 năm đối với 16 cá nhân cho mượn tài khoản chứng khoán để thao túng cổ phiếu VPI. Hành vi này không chỉ làm méo mó thị trường mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của các nhà đầu tư chân chính. Quyết định này góp phần nâng cao tính minh bạch và công bằng trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
16 cá nhân bị phạt nặng vì cho mượn tài khoản để thao túng cổ phiếu VPI - Ảnh: HỮU HẠNH
Cấm giao dịch chứng khoán 2 năm với 16 người cho mượn tài khoản thao túng cổ phiếu VPI