Cần 11.600 tỷ đồng mỗi năm để hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Việc hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi đang được Bộ Nội vụ nghiên cứu kỹ lưỡng, với dự kiến tăng thêm chi phí ngân sách lên tới gần 11.680 tỷ đồng mỗi năm. Chính sách này nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội cho người cao tuổi, một nhóm dân số ngày càng đông đảo tại Việt Nam.
Bối cảnh
Việt Nam hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi, trong đó hơn 3,53 triệu người đang hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội hàng tháng, bao gồm khoảng 2,35 triệu người hưởng lương hưu và 530.000 người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội. Ngoài ra, có hơn 1,2 triệu người đang nhận trợ cấp xã hội. Đây là nhóm dân số ngày càng tăng nhanh, đặt ra thách thức lớn về an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng, được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Người từ 70 đến dưới 75 tuổi chỉ được hưởng nếu thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo và đáp ứng các điều kiện khác. Tuy nhiên, nhiều địa phương đề xuất hạ tuổi hưởng trợ cấp để mở rộng đối tượng thụ hưởng, nhằm hỗ trợ những người cao tuổi có thu nhập bấp bênh nhưng không thuộc diện nghèo.
Diễn biến chính
Sáng ngày 17 tháng 8, tại buổi làm việc với Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác người cao tuổi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết Bộ đang nghiên cứu kỹ phương án hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi.
Theo đánh giá tác động chính sách, việc hạ tuổi này sẽ làm kinh phí thực hiện tăng khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm, ảnh hưởng lớn đến khả năng cân đối ngân sách và số người thụ hưởng. Phó thủ tướng yêu cầu nghiên cứu mở rộng diện bao phủ trợ cấp hưu trí xã hội, đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách và mối tương quan với các chính sách bảo hiểm xã hội khác.
Phó thủ tướng nhấn mạnh chính sách này có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng bảo đảm an sinh lâu dài trong bối cảnh số người cao tuổi tăng nhanh. Cơ quan soạn thảo phải cân nhắc giữa mục tiêu mở rộng diện thụ hưởng và khả năng cân đối nguồn lực ngân sách. Bên cạnh đó, phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc" bền vững, toàn diện cũng được đề xuất nhằm vừa đáp ứng nhu cầu chăm sóc người cao tuổi, vừa phát huy kinh nghiệm, tri thức và khả năng đóng góp của lực lượng này cho nền kinh tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi sẽ mở rộng đáng kể số người cao tuổi được hỗ trợ, đặc biệt là những người chưa thuộc diện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội nhưng có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước phải chi thêm một khoản lớn, gần 11.700 tỷ đồng mỗi năm, tạo áp lực không nhỏ cho khả năng cân đối tài chính quốc gia.
Trong bối cảnh dân số già nhanh chóng, chính sách này thể hiện nỗ lực của Việt Nam trong việc tăng cường an sinh xã hội và chăm sóc người cao tuổi. Đồng thời, việc phát triển "kinh tế bạc" cũng là hướng đi quan trọng để tận dụng nguồn lực kinh nghiệm và tri thức của người cao tuổi, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.
Kết luận
Chính sách hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi là bước đi quan trọng nhằm mở rộng mạng lưới an sinh cho người cao tuổi tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về nguồn lực tài chính và sự phối hợp với các chính sách bảo hiểm xã hội khác để đảm bảo tính khả thi và bền vững trong dài hạn.
Hình ảnh từ bài viết
Thứ trưởng Nội vụ Vũ Chiến Thắng phát biểu sáng 17/8. Ảnh: VGP
Cần 11.600 tỷ đồng mỗi năm để hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội