Cán bộ ngại mua sắm thiết bị y tế dù thiếu hụt, cần mở rộng đấu thầu tập trung
Thiếu thiết bị y tế là thực trạng tồn tại tại nhiều cơ sở y tế, nhưng nhiều cán bộ ngành y vẫn chưa dám mua sắm do lo ngại rủi ro và thủ tục phức tạp. Liệu có cách nào để giảm áp lực này và đảm bảo minh bạch trong mua sắm thiết bị y tế? Dự án sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh đang được thảo luận với nhiều giải pháp mới nhằm quản lý giá cả, chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả mua sắm thiết bị y tế.
Bối cảnh
Ngày 4 tháng 10, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Việt Nam tổ chức phiên họp toàn thể để thẩm tra dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến lĩnh vực y tế, trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất của Chính phủ nhằm quản lý giá thiết bị y tế và ngăn chặn tình trạng mua bán lòng vòng, nâng giá thiết bị.
Việc quản lý thiết bị y tế được đề xuất theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, đồng thời công khai thông tin về giá thiết bị và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế theo lộ trình. Dự luật cũng yêu cầu liên thông dữ liệu giữa các cơ quan như y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế để phục vụ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng, góp phần minh bạch hóa thị trường thiết bị y tế.
Diễn biến chính
Đại biểu Phạm Thu Xanh, Giám đốc Bệnh viện sản nhi Hải Phòng, chia sẻ thực tế nhiều nơi thiếu thiết bị y tế nhưng cán bộ chưa dám mua vì lo ngại rủi ro và thủ tục không an toàn. Bà nhấn mạnh dự luật cần tạo điều kiện để cán bộ y tế dám thực hiện mua sắm đồng thời đảm bảo tính minh bạch và cạnh tranh.
Bà đề xuất mở rộng cơ chế mua sắm tập trung thiết bị y tế, tương tự như cách mua sắm thuốc hiện nay. Theo đó, việc tổ chức mua sắm theo các cấp độ khác nhau sẽ hạn chế tình trạng mỗi bệnh viện tự thực hiện gói thầu riêng lẻ, giảm nguy cơ chia nhỏ gói thầu để chỉ định thầu, đồng thời giảm áp lực và trách nhiệm cho cán bộ trực tiếp thực hiện.
Phạm Thu Xanh phân chia thiết bị y tế thành ba nhóm để tổ chức mua sắm hiệu quả hơn:
- Nhóm thứ nhất gồm các thiết bị đặc biệt, giá trị lớn và kỹ thuật cao như robot phẫu thuật, máy CT, MRI, thiết bị xạ trị gia tốc. Nhóm này nên được đấu thầu tập trung cấp quốc gia do cơ quan có thẩm quyền hoặc Bộ Y tế tổ chức.
- Nhóm thứ hai là các thiết bị quy mô lớn, phổ biến tại nhiều cơ sở y tế, nên giao cho trung tâm mua sắm tập trung cấp tỉnh, thành phố thực hiện.
- Nhóm thứ ba gồm các thiết bị đơn giản, đặc thù theo chuyên khoa, phù hợp với nhu cầu riêng của từng bệnh viện, tiếp tục do cơ sở y tế tự chủ động mua sắm.
Đại biểu Huỳnh Kim Minh Tâm, Trưởng Phòng Chỉ đạo tuyến Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, đồng tình với việc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế, tiết kiệm ngân sách và hạn chế gián đoạn khám chữa bệnh. Bà cũng đề nghị bổ sung tiêu chí đánh giá tác động của thiết bị đến an toàn người bệnh và nhân viên y tế, dựa trên phân loại thiết bị theo 4 mức độ rủi ro.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc cán bộ y tế ngại mua sắm thiết bị dù thiếu hụt phản ánh những rào cản về thủ tục, trách nhiệm và rủi ro trong quá trình mua sắm hiện nay. Nếu không có cơ chế minh bạch, cạnh tranh và phân cấp hợp lý, các bệnh viện dễ rơi vào tình trạng tự thực hiện các gói thầu nhỏ lẻ, gây lãng phí và khó kiểm soát giá cả.
Dự luật sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh với các quy định quản lý giá thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, công khai chuỗi cung ứng và mở rộng đấu thầu tập trung có thể giúp giảm thiểu các vấn đề này. Cách phân tầng mua sắm thiết bị theo nhóm giá trị và tính chất kỹ thuật sẽ giảm áp lực cho các bệnh viện, tạo điều kiện cho doanh nghiệp lớn cạnh tranh công khai, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chi phí và chất lượng dịch vụ y tế khi về Việt Nam khám chữa bệnh, cũng như tạo ra cơ hội hợp tác kinh doanh thiết bị y tế minh bạch, hiệu quả hơn trong tương lai.
Kết luận
Thảo luận về dự án sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc quản lý giá và mua sắm thiết bị y tế minh bạch, hiệu quả. Việc mở rộng đấu thầu tập trung và phân tầng mua sắm thiết bị theo giá trị và tính chất kỹ thuật là giải pháp được nhiều đại biểu đồng thuận, nhằm giảm áp lực cho cán bộ y tế, đảm bảo an toàn và tiết kiệm ngân sách.
Hình ảnh từ bài viết
Đại biểu Phạm Thu Xanh, Giám đốc Bệnh viện sản nhi Hải Phòng phát biểu tại phiên họp sáng 4/10. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan (áo xanh) tại phiên họp sáng 4/10. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Cán bộ ngại mua sắm thiết bị y tế dù thiếu hụt, cần mở rộng đấu thầu tập trung