Cần giám sát chặt thịt nhập khẩu để tránh thịt trâu giả thịt bò
Thịt trâu giả thịt bò không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng. Vậy thực trạng này diễn ra như thế nào và giải pháp ra sao để bảo vệ người dân? Đây là những vấn đề được đại biểu Nguyễn Đình Xuân nêu ra trong phiên thảo luận dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) ngày 11 tháng 11.
Bối cảnh
Việt Nam là nước nhập khẩu lớn thịt trâu và bò đông lạnh, với kim ngạch nhập khẩu lên tới hơn 700 triệu USD, trong đó phần lớn là thịt trâu. Tuy nhiên, trên thị trường nội địa, thịt trâu gần như không được bày bán công khai. Điều này đặt ra câu hỏi về số phận thực sự của lượng thịt trâu nhập khẩu khổng lồ này.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền, tỉnh Tây Ninh, cho rằng việc quản lý thực phẩm hiện nay còn manh mún, chỉ kiểm soát từng khâu riêng lẻ thay vì giám sát xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhập khẩu đến tiêu dùng. Ông nhấn mạnh người dân có quyền được biết rõ mình đang ăn thịt bò hay thịt trâu, bởi đây là hai loại thực phẩm khác nhau về nguồn gốc, chất lượng và giá cả.
Diễn biến chính
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng kẽ hở trong quản lý để biến thịt trâu thành thịt bò giả mạo, nhằm trục lợi. Chỉ trong tháng 8 năm 2026, Công an Đồng Nai đã khởi tố và bắt tạm giam 4 người trong đường dây sản xuất, buôn bán khô bò giả. Tại cơ sở sản xuất, cảnh sát thu giữ khoảng 400 kg thịt trâu nguyên liệu cùng hơn 1,6 tấn thành phẩm dán nhãn "khô bò". Kết quả giám định xác định toàn bộ số thịt này là thịt trâu.
Đại biểu cũng cảnh báo tình trạng thực phẩm nhập khẩu không được sử dụng đúng mục đích. Có trường hợp doanh nghiệp nhập dầu thực vật dùng cho thức ăn gia súc nhưng lại đưa vào chế biến thực phẩm cho người, gây nguy cơ mất an toàn thực phẩm nghiêm trọng. Sự phối hợp lỏng lẻo giữa các cơ quan quản lý khiến thực phẩm kém chất lượng có thể lọt qua nhiều khâu trước khi đến tay người tiêu dùng.
Đại biểu đề nghị luật mới cần quy định rõ trách nhiệm giám sát toàn bộ chuỗi cung ứng, thiết lập cơ chế cảnh báo và thu hồi kịp thời thực phẩm không an toàn. Các cơ sở sản xuất, chế biến phải chủ động phối hợp thu hồi sản phẩm vi phạm thay vì chỉ chờ cơ quan chức năng xử lý.
Phân tích & Ý nghĩa
Vấn đề thịt trâu giả thịt bò không chỉ là câu chuyện gian lận thương mại mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng và uy tín ngành thực phẩm Việt Nam. Việc thiếu giám sát toàn diện từ nhập khẩu đến tiêu thụ tạo điều kiện cho các hành vi gian lận phát triển, gây mất niềm tin của người dân vào thị trường thực phẩm.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, cũng chỉ ra điểm yếu trong công tác kiểm tra, giám sát hiện nay khi nhiều vi phạm xảy ra tại các cơ sở có giấy phép đầy đủ. Việc kiểm tra theo kế hoạch phải thông báo trước cho doanh nghiệp khiến khả năng phát hiện vi phạm giảm sút. Bà đề xuất cần có quyền kiểm tra đột xuất và bỏ giới hạn tần suất kiểm tra để tăng hiệu quả giám sát.
Đồng thời, lực lượng quản lý an toàn thực phẩm hiện còn quá mỏng, đặc biệt ở cấp xã, phường nơi nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm diễn ra. Việc tăng cường nhân lực chuyên trách và quy định rõ thẩm quyền, trách nhiệm cho các cơ quan quản lý ở cơ sở là cần thiết để đảm bảo an toàn thực phẩm được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Kết luận
Việc giám sát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thịt nhập khẩu là giải pháp quan trọng để ngăn chặn tình trạng thịt trâu giả thịt bò, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm tại Việt Nam. Luật An toàn thực phẩm sửa đổi cần được hoàn thiện với các quy định rõ ràng về trách nhiệm, cơ chế kiểm tra, cảnh báo và thu hồi sản phẩm không an toàn, đồng thời tăng cường nguồn lực cho công tác quản lý ở cơ sở.
Hình ảnh từ bài viết
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền, tỉnh Tây Ninh). Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Cần giám sát chặt thịt nhập khẩu để tránh thịt trâu giả thịt bò