Cần thêm 588 tỷ đồng để hoàn thiện hồ trữ một triệu m3 nước tại Cần Thơ
Hồ trữ nước ngọt rộng 50 ha tại xã Vĩnh Tường, TP Cần Thơ, vừa được đề xuất đầu tư thêm gần 600 tỷ đồng để nâng cấp và phát triển đa chức năng. Dự án không chỉ nhằm cung cấp nước sinh hoạt cho hàng trăm nghìn người mà còn kết hợp phát triển du lịch, nông nghiệp và năng lượng sạch. Liệu khoản đầu tư này sẽ giúp giải quyết những thách thức về nguồn nước và biến đổi khí hậu như thế nào?
Bối cảnh
Hồ trữ nước ngọt tại xã Vĩnh Tường được xây dựng từ đầu năm 2020, ban đầu thuộc huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang, nay thuộc TP Cần Thơ sau sáp nhập hành chính. Công trình có tổng diện tích 50 ha, trong đó mặt hồ rộng khoảng 21 ha, với sức chứa khoảng một triệu m3 nước. Tổng kinh phí xây dựng ban đầu hơn 180 tỷ đồng, được đầu tư từ ngân sách Trung ương và địa phương.
Dự án nhằm mục tiêu chủ động nguồn nước, ứng phó với biến đổi khí hậu, hạn hán và xâm nhập mặn đang ngày càng nghiêm trọng tại vùng đồng bằng sông Cửu Long. Hồ cũng phục vụ cấp nước sinh hoạt cho hơn 260.000 người dân tại TP Vị Thanh và các huyện Long Mỹ, Vị Thủy, Châu Thành A thuộc tỉnh Hậu Giang cũ.
Diễn biến chính
Hồ hoàn thành vào tháng 5/2024 và được bàn giao cho Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Hậu Giang quản lý. Sau đó, đơn vị này thuê tư vấn lập đề án quản lý, vận hành và khai thác hồ nhưng chưa được phê duyệt. Tiếp theo, sau khi sáp nhập, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ tiếp tục hoàn thiện đề án này.
Theo phương án mới được báo cáo lên UBND TP Cần Thơ, trong giai đoạn 2026-2030, công trình cần đầu tư thêm khoảng 588 tỷ đồng để hoàn thiện các hạng mục phục vụ vận hành, cấp nước, phát triển du lịch và năng lượng sạch.
- Hơn 90 tỷ đồng dự kiến dành cho các hạng mục như hệ thống quan trắc thông minh, camera an ninh, mốc hành lang bảo vệ; trạm bơm, cống và tuyến dẫn nước thô đến các nhà máy xử lý; cùng cầu, đường vào hồ, bến đón khách và một số mô hình sản xuất nông nghiệp.
- Phần còn lại, khoảng 498 tỷ đồng, sẽ đầu tư xây dựng nhà máy điện mặt trời công suất 20 MW, dự kiến huy động từ nguồn xã hội hóa và đấu nối lưới điện quốc gia.
Theo tính toán của đơn vị tư vấn, nhà máy điện mặt trời có thể sản xuất khoảng 37.500 MWh mỗi năm, với giá điện hiện tại là 1.228 đồng mỗi kWh, mang lại doanh thu ước tính hơn 46 tỷ đồng mỗi năm.
Ông Lê Công Lý, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh vai trò quan trọng của hồ trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước, phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn và cung cấp nước thô phục vụ nhu cầu sinh hoạt.
Ông cũng yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện đề án để trình phê duyệt, sớm đưa công trình vào vận hành nhằm tránh tình trạng tài sản công bị xuống cấp, gây lãng phí.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc đầu tư thêm gần 600 tỷ đồng cho hồ trữ nước tại Vĩnh Tường không chỉ là nâng cấp một công trình thủy lợi đơn thuần mà còn là bước đi chiến lược nhằm ứng phó với những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Hồ trữ nước với sức chứa một triệu m3 sẽ giúp ổn định nguồn nước sinh hoạt cho hơn 260.000 người dân, giảm thiểu tác động của hạn hán và xâm nhập mặn - những hiện tượng thiên nhiên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp tại khu vực này.
Đáng chú ý, dự án còn tích hợp phát triển năng lượng sạch với nhà máy điện mặt trời công suất 20 MW, góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng và tạo thêm nguồn thu cho địa phương. Việc phát triển du lịch và mô hình sản xuất nông nghiệp cũng hứa hẹn tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân quanh vùng hồ.
Tuy nhiên, ông Lê Công Lý cũng lưu ý rằng ưu tiên hàng đầu vẫn là cấp nước sinh hoạt đảm bảo an toàn, do đó các hoạt động khai thác khác phải được kiểm soát chặt chẽ để không ảnh hưởng đến chất lượng và an ninh nguồn nước.
Kết luận
Hồ trữ nước tại xã Vĩnh Tường, TP Cần Thơ, với sức chứa một triệu m3 nước, đang trong giai đoạn hoàn thiện với kế hoạch đầu tư thêm 588 tỷ đồng. Công trình không chỉ góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước cho hàng trăm nghìn người mà còn hướng tới phát triển đa ngành như du lịch, nông nghiệp và năng lượng sạch. Việc sớm hoàn thiện đề án và đưa công trình vào vận hành là cần thiết để tránh lãng phí tài sản công và phát huy tối đa hiệu quả đầu tư.
Hình ảnh từ bài viết
Hồ trữ nước ngọt 50 ha được xây dựng tại xã Vĩnh Tường hoàn thành năm 2024. Ảnh: Phong Nguyễn
Cần thêm 588 tỷ đồng để hoàn thiện hồ trữ một triệu m3 nước tại Cần Thơ