Cảnh báo chiêu trò giả công an lừa phụ huynh cập nhật VNeID cho con
Thời gian gần đây, nhiều phụ huynh tại Việt Nam nhận được các cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ công an, yêu cầu cập nhật VNeID cho con. Tuy nhiên, đây là thủ đoạn lừa đảo tinh vi nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân và tài sản của người dân. Vậy chi tiết sự việc ra sao và người dân cần lưu ý gì để tránh bị lừa?
Bối cảnh
VNeID là ứng dụng định danh điện tử do Bộ Công an Việt Nam phát triển, dùng để xác thực danh tính công dân trên môi trường số. Việc cập nhật thông tin định danh điện tử cho trẻ em là một thủ tục hành chính nhằm đảm bảo dữ liệu chính xác, phục vụ các dịch vụ công và quản lý dân cư. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định hay thủ tục nào yêu cầu người dân phải cập nhật VNeID cho con qua điện thoại hoặc qua các cuộc gọi từ công an phường như thủ đoạn lừa đảo đang diễn ra.
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh, các thủ đoạn lừa đảo qua điện thoại, mạng xã hội ngày càng tinh vi, lợi dụng sự thiếu hiểu biết hoặc tâm lý lo lắng của người dân về quyền lợi của con cái để chiếm đoạt thông tin cá nhân, tài sản. Điều này khiến cơ quan chức năng phải liên tục cảnh báo và hướng dẫn người dân nâng cao cảnh giác.
Diễn biến chính
Chị Lan, cư trú tại quận Gò Vấp, TP HCM, đã hai lần nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là "trực ban Công an phường Hạnh Thông". Người này gay gắt hỏi vì sao chị chưa liên hệ với "anh Hoàng, cán bộ công an phụ trách hành chính" qua Zalo để được hướng dẫn cập nhật VNeID cho con. Trước đó, người này đã gọi và yêu cầu chị đến trụ sở công an để làm thủ tục, nhưng khi chị nói bận, họ đề nghị hỗ trợ làm online qua Zalo.
Nghi ngờ, chị Lan đã chủ động gọi điện xác minh với cảnh sát khu vực thì được khẳng định không có thủ tục cập nhật định danh điện tử cho trẻ theo cách như vậy. Đây là dấu hiệu rõ ràng của cuộc gọi giả mạo nhằm lừa đảo.
Tương tự, anh Tân ở phường An Khánh, TP HCM, cũng nhận cuộc gọi từ người tự xưng công an phường thông báo cần cập nhật "định danh điện tử" và "sổ hộ khẩu điện tử". Khi anh không thể đến trụ sở, người này đề nghị thực hiện qua Zalo. Sau đó, một người khác mặc sắc phục công an gọi video, yêu cầu anh dùng hai điện thoại để duy trì cuộc gọi và đăng nhập VNeID, mở các mục liên quan thành viên hộ gia đình để kiểm tra thông tin.
Trong quá trình hướng dẫn, người này thúc giục anh Tân làm theo, nhưng khi anh chất vấn về danh tính và quy trình, người giả công an im lặng, nói "không nói được" và nhiều lần nhắc "cuộc gọi đang được ghi âm" để gây áp lực, kết thúc cuộc gọi.
Thiếu tá Phan Hoàng Sử, Công an phường Trấn Biên, TP Đồng Nai, cho biết các kịch bản lừa đảo được điều chỉnh linh hoạt theo từng nạn nhân, thậm chí theo loại điện thoại họ dùng. Với Android, kẻ gian hướng dẫn cài ứng dụng không rõ nguồn gốc; với iPhone, chúng viện lý do lỗi phần mềm và yêu cầu mượn điện thoại Android để tiếp tục thực hiện.
Phân tích & Ý nghĩa
Thủ đoạn giả danh công an để lừa đảo qua điện thoại, mạng xã hội không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm mất lòng tin của người dân vào các cơ quan nhà nước. Việc lợi dụng tâm lý lo lắng về quyền lợi của con cái khiến nhiều phụ huynh dễ bị cuốn theo, khó kiểm chứng thông tin kịp thời.
Đặc biệt, yêu cầu sử dụng hai điện thoại và kết bạn Zalo là cách để kẻ gian tạo điều kiện chiếm đoạt mã OTP, mật khẩu hoặc cài phần mềm gián điệp, từ đó đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Đây là mối nguy hiểm lớn trong thời đại số, khi mọi giao dịch và dữ liệu đều liên kết với điện thoại thông minh.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân không nên truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, không cung cấp mã OTP hay thông tin ngân hàng qua điện thoại. Khi nghi ngờ, cần liên hệ trực tiếp với cơ quan công an địa phương để xác minh, tránh bị kẻ gian lợi dụng.
Kết luận
Cuộc gọi giả danh công an yêu cầu cập nhật VNeID cho con là thủ đoạn lừa đảo tinh vi đang diễn ra tại Việt Nam. Người dân, đặc biệt là phụ huynh, cần nâng cao cảnh giác, không làm theo hướng dẫn không rõ ràng qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Việc bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản là trách nhiệm chung, giúp ngăn chặn các hành vi phạm pháp và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi người.
Hình ảnh từ bài viết
Zalo của "anh Hoàng". Ảnh: Người dân cung cấp
Người tự xưng công an mặc sắc phục khi gọi video. Ảnh: Phạm Hải
Cảnh báo chiêu trò giả công an lừa phụ huynh cập nhật VNeID cho con