Cảnh báo chiêu trò lừa đảo qua mạng mua bán ảnh căn cước giá rẻ
Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh, tội phạm trên không gian mạng ngày càng tinh vi và đa dạng. Một trong những thủ đoạn mới nổi là săn lùng dữ liệu cá nhân, đặc biệt là ảnh căn cước công dân, với giá chỉ từ 100.000 đến 300.000 đồng. Vậy các chiêu trò này diễn ra như thế nào và người dân cần lưu ý gì để bảo vệ mình?
Bối cảnh
Ngày 6 tháng 10, tại tọa đàm "Thúc đẩy tài chính toàn diện - Động lực từ thanh toán không dùng tiền mặt" do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Thời báo Ngân hàng tổ chức, Trung tá Nguyễn Minh Đức - Phó giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư thuộc Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) - đã chia sẻ về tình hình tội phạm trên không gian mạng ngày càng phức tạp, nhất là khi thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến.
Tội phạm mạng không phải là hiện tượng mới, nhưng các thủ đoạn truyền thống được chuyển đổi sang môi trường trực tuyến, khiến việc phòng chống trở nên khó khăn hơn. Bộ Công an đã chỉ đạo quyết liệt công tác phòng chống tội phạm mạng trong tháng 8 và 9 vừa qua, đặc biệt tập trung vào các nhóm đối tượng "giang hồ mạng" với các hành vi lừa đảo, trốn thuế và các tội phạm khác trên không gian mạng.
Diễn biến chính
Trung tá Nguyễn Minh Đức đã chỉ ra ba nhóm thủ đoạn lừa đảo trực tuyến đáng chú ý liên quan đến dữ liệu cá nhân:
- Thứ nhất, các đối tượng tiếp cận người dân trực tiếp, đề nghị chụp ảnh thông tin trên thẻ căn cước hoặc thu thập dữ liệu cá nhân, đổi lại họ trả một khoản tiền nhỏ từ 100.000 đến 300.000 đồng hoặc một số vật chất khác. Những thông tin này sau đó có thể bị lợi dụng để mở tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác.
- Thứ hai, các đối tượng đăng tin tuyển dụng giả trên mạng xã hội để dụ dỗ người dân cung cấp hình ảnh và thông tin căn cước. Khi nạn nhân "sập bẫy", chúng yêu cầu cung cấp thêm dữ liệu cá nhân nhằm mục đích chiếm đoạt.
- Thứ ba, việc người dân tự đăng tải quá nhiều thông tin cá nhân trên mạng xã hội cũng tạo điều kiện để tội phạm thu thập dữ liệu và sử dụng cho các hành vi phạm pháp.
Đáng chú ý, có những đối tượng giả danh cơ quan chức năng như công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc các cơ quan tư pháp gọi điện thoại thông báo về việc căn cước công dân bị lỗi hoặc chưa đồng bộ dữ liệu. Sau đó, họ hướng dẫn nạn nhân truy cập các đường link hoặc trang web giả mạo, thậm chí cài đặt ứng dụng để "cập nhật" thông tin, thực chất là chiếm đoạt dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng.
Phân tích & Ý nghĩa
Những thủ đoạn trên cho thấy tội phạm mạng đang tận dụng sự thiếu cảnh giác và hiểu biết của người dân về an toàn thông tin cá nhân. Việc mua bán ảnh căn cước với giá rẻ chỉ vài trăm nghìn đồng là một phần trong chuỗi hành vi phạm tội nhằm thu thập dữ liệu để thực hiện các chiêu trò lừa đảo tinh vi hơn.
Trước tình hình đó, Trung tá Nguyễn Minh Đức khuyến cáo người dân không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin tài khoản cho bất kỳ ai. Đặc biệt, lực lượng công an không làm việc qua điện thoại hay gọi video với người dân, do đó cần cảnh giác với các cuộc gọi giả danh. Người dân cũng không nên truy cập các đường link hoặc cài đặt ứng dụng không chính thống để tránh bị chiếm đoạt thông tin.
Bộ Công an phối hợp với Ngân hàng Nhà nước đã làm sạch hơn 107,9 triệu dữ liệu khách hàng cá nhân và phong tỏa hơn 400 tài khoản có dấu hiệu lừa đảo. Việc triển khai Quyết định 2345 của Ngân hàng Nhà nước về xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch chuyển khoản trên 10 triệu đồng cũng góp phần giảm 52% số vụ lừa đảo trong năm 2025 so với năm 2024.
Song song đó, C06 đang làm sạch dữ liệu thuê bao di động với hơn 147 triệu thông tin thuê bao được đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm ngăn chặn việc sử dụng SIM không chính chủ hoặc SIM rác trong các hoạt động phạm pháp.
Kết luận
Trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và thanh toán không dùng tiền mặt, tội phạm mạng cũng ngày càng tinh vi với nhiều thủ đoạn nhắm vào dữ liệu cá nhân, trong đó có việc mua bán ảnh căn cước công dân với giá rẻ. Người dân cần nâng cao cảnh giác, tuân thủ các khuyến cáo của cơ quan chức năng để bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của mình.
Hình ảnh từ bài viết
Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn trực tiếp chỉ đạo lấy lời khai những người trong đường dây lừa đảo xuyên quốc gia - Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ
Trung tá Nguyễn Minh Đức - Phó giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư (C06) - khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin cá nhân và thông tin tài khoản cho người khác - Ảnh: CTV
Cảnh báo chiêu trò lừa đảo qua mạng mua bán ảnh căn cước giá rẻ