Cao tốc miền Tây thiếu hơn 3 triệu m3 cát, tiến độ thi công gặp thách thức lớn
Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, một trong những công trình giao thông trọng điểm tại miền Tây Nam Bộ, đang đối mặt với khó khăn lớn do thiếu hụt vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và đá. Tình trạng này đặt ra câu hỏi về khả năng hoàn thành đúng tiến độ dự kiến vào năm 2027 và ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông khu vực.
Bối cảnh
Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1 có chiều dài hơn 188 km với tổng vốn đầu tư gần 45.000 tỷ đồng. Trong đó, đoạn qua TP Cần Thơ dài hơn 132 km với vốn hơn 31.200 tỷ đồng, được chia thành ba dự án thành phần. Đây là dự án trọng điểm nhằm kết nối các tỉnh miền Tây, thúc đẩy phát triển kinh tế và giao thương trong khu vực.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ, đơn vị chủ đầu tư, cho biết ba dự án thành phần qua địa bàn hiện đã hoàn thành khoảng 57% khối lượng công việc, với tỷ lệ giải ngân hơn 79%. Tuy nhiên, kế hoạch giải ngân vốn trong năm 2026 mới đạt hơn 15%, tương đương 694 tỷ đồng trên tổng số 4.563 tỷ đồng dự kiến.
Diễn biến chính
Phần lớn các gói thầu đã cơ bản hoàn thành hạng mục cầu, tuy nhiên phần đường lại đang gặp khó khăn do thiếu hụt vật liệu xây dựng chủ yếu là cát và đá với khối lượng lớn. Ông Phan Minh Trí, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án, cho biết cả 11 gói thầu thuộc ba dự án thành phần đang được tập trung thi công. Mặc dù máy móc, thiết bị, nhân lực và năng lực tài chính của nhà thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhưng khó khăn lớn nhất từ đầu dự án đến nay vẫn là thiếu vật liệu.
Tổng nhu cầu cát của ba dự án thành phần lên tới hơn 16,6 triệu m3, trong khi lượng cát cung cấp cho công trường mới đạt khoảng 10,6 triệu m3. Về đá, nhu cầu hơn 4,17 triệu m3 nhưng khối lượng tập kết và sử dụng mới gần 0,9 triệu m3. Đặc biệt, hai dự án thành phần số 2 và 4 còn thiếu khoảng 4 triệu m3 cát, trong đó khoảng 3 triệu m3 chưa xác định được nguồn cung.
Để bảo đảm tiến độ, công trường cần huy động đủ 3,44 triệu m3 cát trước tháng 8 để phục vụ gia tải nền đường. Tuy nhiên, mục tiêu này được đánh giá rất khó khăn do một số mỏ cát tại Đồng Tháp và An Giang phải tạm dừng khai thác vì lo ngại sạt lở bờ sông hoặc đang làm thủ tục gia hạn giấy phép. Các mỏ còn hoạt động chỉ có công suất thấp, khoảng 1.000-2.000 m3 mỗi ngày, trong khi nhu cầu tiêu thụ của các gói thầu lên tới khoảng 30.000 m3 mỗi ngày.
Đối với nguồn cát biển dự kiến cung ứng cho đoạn qua khu vực Sóc Trăng, việc khai thác cũng gặp khó khăn do thời tiết gió chướng phức tạp và chi phí huy động máy móc, thiết bị khai thác ngoài khơi cao hơn nhiều so với cát sông nội địa. Về vật liệu đá, ba dự án thành phần còn thiếu hơn 2,4 triệu m3, tạo áp lực lớn lên tiến độ toàn tuyến.
Theo kế hoạch, các gói thầu phải hoàn thành gia tải chờ lún trước ngày 30/7, sau đó dỡ tải và thi công các hạng mục hoàn thiện để thông xe kỹ thuật toàn tuyến vào tháng 7/2027.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng như cát và đá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng mà còn làm tăng chi phí đầu tư. Chủ đầu tư đang tính đến phương án sử dụng cát thương mại để bù đắp nguồn thiếu hụt, với giá dự kiến khoảng 193.000 đồng mỗi m3, cao hơn 123.000 đồng so với giá trong dự toán. Nếu mua gần 3 triệu m3 cát thương mại, chi phí dự án sẽ tăng gần 360 tỷ đồng, dự kiến trích từ nguồn dự phòng.
Phương án sử dụng cát thương mại được đánh giá là an toàn về môi trường và dễ tạo sự đồng thuận với địa phương, người dân khu vực dự án. Chủ đầu tư đã kiến nghị UBND TP Cần Thơ chấp thuận sử dụng 800.000 m3 cát thương mại phục vụ thi công nhằm đảm bảo tiến độ theo chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ.
Với tình hình này, việc tìm kiếm nguồn cung vật liệu từ các tỉnh lân cận như An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, TP HCM và khu vực Đông Nam Bộ đang được ưu tiên. Đây là giải pháp cần thiết để giảm áp lực thiếu hụt và duy trì tiến độ dự án.
Kết luận
Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, với vai trò quan trọng trong phát triển hạ tầng giao thông miền Tây, đang đối mặt với thách thức lớn về nguồn cung vật liệu xây dựng. Việc thiếu hụt hơn 3 triệu m3 cát và hơn 2,4 triệu m3 đá đã ảnh hưởng đến tiến độ thi công và làm tăng chi phí đầu tư. Chủ đầu tư đang tích cực phối hợp với các địa phương và tính đến các phương án thay thế để đảm bảo dự án hoàn thành đúng kế hoạch vào năm 2027.
Hình ảnh từ bài viết
Công trường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, đoạn qua xã Trường Xuân, TP Cần Thơ. Ảnh: An Bình
Hướng tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng. Đồ họa: Tâm Thảo
Cao tốc miền Tây thiếu hơn 3 triệu m3 cát, tiến độ thi công gặp thách thức lớn