ČEZ xây dựng nhà máy thủy điện tích năng lớn tại đập Orlická
Tập đoàn năng lượng ČEZ vừa công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy thủy điện tích năng quy mô lớn tại đập Orlická, trở thành nhà máy thứ tư loại này ở Cộng hòa Séc. Đây là bước tiến quan trọng trong việc tăng cường khả năng lưu trữ điện năng, góp phần ổn định hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.
Bối cảnh
Nhà máy thủy điện tích năng (přečerpávací elektrárna) là một dạng nhà máy thủy điện đặc biệt, có khả năng vừa phát điện vừa lưu trữ năng lượng bằng cách bơm nước lên hồ chứa trên cao khi có thừa điện, rồi xả nước xuống tuabin để phát điện khi cần. Tại Séc, hiện có ba nhà máy thủy điện tích năng lớn thuộc sở hữu của ČEZ, đặt tại Dlouhé stráně (vùng Šumpersko), Dalešice (vùng Třebíčsko) và Štěchovice gần Praha. Dự án tại đập Orlická sẽ là nhà máy thứ tư, góp phần tăng cường năng lực lưu trữ điện của quốc gia.
Đập Orlická nằm trong hệ thống kaskády Vltava, một chuỗi các đập thủy điện quan trọng điều phối nguồn nước và điện năng cho toàn bộ khu vực. Việc xây dựng nhà máy tích năng mới tại đây không chỉ tận dụng được hạ tầng hiện có mà còn giúp tăng cường khả năng điều tiết điện năng, đặc biệt trong bối cảnh năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời ngày càng phát triển, đòi hỏi hệ thống điện phải linh hoạt hơn.
Diễn biến chính
Theo Daniel Beneš, Tổng giám đốc và Chủ tịch Hội đồng quản trị ČEZ, dự án hiện đại hóa nhà máy tại Orlík có tổng vốn đầu tư khoảng tám tỷ korun. Qua đó, nhà máy sẽ có khả năng bơm nước từ đập Kamýk thấp hơn lên đập Orlík, lưu trữ được một lần lên tới 750 megawatthour (MWh) điện năng, tương đương nhu cầu tiêu thụ điện trong một ngày của khoảng 80.000 hộ gia đình tại Séc. Giai đoạn thi công chính dự kiến bắt đầu vào năm 2027 và hoàn thành vào năm 2033.
Dự án do công ty Litostroj Engineering thuộc tập đoàn Wikov Group làm tổng thầu, sẽ hiện đại hóa toàn bộ bốn tổ máy của nhà máy. Trong đó, hai tổ máy sẽ được trang bị tuabin Francis có khả năng vận hành hai chiều, vừa phát điện vừa bơm nước, chiếm 50% công suất. Hai tổ máy còn lại là tuabin Kaplan truyền thống chỉ phát điện một chiều. Tổng công suất nhà máy giữ nguyên ở mức 364 MW, với hai tổ máy công suất 95 MW và hai tổ máy 87 MW.
Việc hiện đại hóa sẽ diễn ra từng bước để đảm bảo luôn có ít nhất hai tổ máy hoạt động liên tục, không làm gián đoạn cung cấp điện. Các thiết bị cũ từ năm 1961 sẽ được thay thế bằng công nghệ mới, bao gồm cả máy phát điện và hệ thống điều khiển tự động, giúp nhà máy vận hành linh hoạt hơn trong hai chế độ phát điện và bơm nước.
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại Karel Havlíček (đảng ANO) nhấn mạnh tầm quan trọng của các nhà máy thủy điện tích năng trong việc cân bằng hệ thống điện và đánh giá cao việc ČEZ lựa chọn nhà thầu trong nước cho dự án này. Ông cũng cho biết các nhà máy tích năng đang trở thành xu hướng trên thế giới do khả năng hỗ trợ lưới điện tái tạo hiệu quả.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự án hiện đại hóa nhà máy thủy điện Orlík không chỉ nâng cao công suất lưu trữ điện năng mà còn góp phần quan trọng vào chiến lược phát triển năng lượng bền vững của Séc. Nhà máy tích năng giúp giải quyết vấn đề biến động nguồn cung cấp điện từ các nguồn tái tạo như gió và mặt trời, vốn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và không liên tục.
Việc tăng khả năng lưu trữ điện năng lên hơn 12% so với tổng công suất các nhà máy tích năng hiện có sẽ giúp hệ thống điện quốc gia vận hành ổn định hơn, giảm thiểu rủi ro mất cân bằng cung cầu và hỗ trợ giảm phát thải khí nhà kính. Đặc biệt, dự án tận dụng hạ tầng đập hiện hữu nên không cần mở rộng diện tích đất, giảm tác động môi trường và xã hội.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, dự án này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí điện năng và sự ổn định nguồn điện, từ đó tác động đến hoạt động kinh doanh, sinh hoạt hàng ngày cũng như các ngành dịch vụ như nhà hàng, nail, siêu thị. Ngoài ra, việc lựa chọn nhà thầu trong nước cũng góp phần tạo thêm việc làm và phát triển kỹ thuật công nghiệp trong nước.
Kết luận
Dự án xây dựng nhà máy thủy điện tích năng tại đập Orlická do ČEZ triển khai là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực lưu trữ và điều tiết điện năng của hệ thống điện Séc. Qua đó, nó góp phần hỗ trợ chuyển đổi năng lượng sạch, đảm bảo cung cấp điện ổn định và bền vững cho tương lai.
ČEZ xây dựng nhà máy thủy điện tích năng lớn tại đập Orlická