Chi phí khổng lồ khi phương Tây muốn tách khỏi Trung Quốc
Phương Tây đang ngày càng thể hiện mong muốn giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghiệp và công nghệ chiến lược. Tuy nhiên, việc xây dựng lại chuỗi cung ứng và hạ tầng sản xuất độc lập sẽ tiêu tốn một khoản đầu tư khổng lồ, lên tới hàng trăm nghìn tỷ korun. Liệu đây có phải là con đường khả thi và ảnh hưởng ra sao đến nền kinh tế cũng như người tiêu dùng?
Bối cảnh
Trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu đang biến động, các quốc gia phương Tây như Mỹ, các nước trong Eurozóna và Anh ngày càng nhận thức rõ ràng về rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực quan trọng như công nghệ cao, nguyên liệu chiến lược và sản xuất công nghiệp. Trung Quốc hiện là trung tâm sản xuất và cung ứng lớn nhất thế giới, với lợi thế về chi phí và hạ tầng phát triển.
Việc tách khỏi Trung Quốc đồng nghĩa với việc xây dựng lại toàn bộ hệ thống sản xuất, nghiên cứu, phần mềm và chuỗi cung ứng mới. Đây là một thách thức lớn về mặt tài chính và kỹ thuật, đòi hỏi các nước phương Tây phải đầu tư hàng nghìn tỷ đô la trong nhiều năm.
Diễn biến chính
The Financial Times dẫn báo cáo cho biết, Mỹ sẽ cần đầu tư tới 13,7 nghìn tỷ USD (291 nghìn tỷ korun) để xây dựng lại các chuỗi cung ứng và cơ sở sản xuất thay thế cho Trung Quốc. Eurozóna cũng phải chi thêm 9,1 nghìn tỷ USD (194 nghìn tỷ korun), trong khi Anh cần khoảng 800 tỷ USD (17 nghìn tỷ korun). Tổng cộng, mỗi năm các nền kinh tế này sẽ phải chi thêm khoảng 940 tỷ USD (20 nghìn tỷ korun) trong vòng 25 năm tới.
Để hình dung quy mô, tổng chi phí này gần gấp đôi ngân sách hiện tại của Liên minh châu Âu. So sánh với nền kinh tế Séc, GDP năm ngoái của nước này chỉ khoảng 8,5 nghìn tỷ korun, tức là để chi trả khoản đầu tư này, cần tới khoảng 60 năm toàn bộ GDP của Séc.
Trong khi đó, các chính trị gia châu Âu ngày càng nhấn mạnh nhu cầu giảm sự thống trị của Trung Quốc trong các nguyên liệu và công nghệ quan trọng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc này sẽ làm tăng chi phí sản xuất và gây áp lực lên giá cả hàng hóa.
Phân tích & Ý nghĩa
Theo công ty tư vấn EY-Parthenon, việc chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các lĩnh vực then chốt có thể khiến giá cả tại châu Âu tăng từ 1% đến 2,5%. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Anh sẽ khó đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 2% trong thời gian ngắn.
Nguyên nhân chính là Trung Quốc có lợi thế về giá thành sản xuất thấp hơn ít nhất 20% so với các đối thủ phương Tây, không chỉ trong hàng tiêu dùng mà còn ở các ngành công nghiệp chiến lược như sản xuất pin, nguyên liệu hiếm và công nghệ cao. Ví dụ, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, đến năm 2035, Trung Quốc sẽ chiếm hơn 60% sản lượng lithium và cobalt tinh chế toàn cầu, cũng như khoảng 80% graphite và các nguyên tố đất hiếm cần thiết cho ngành năng lượng sạch và ô tô điện.
Điều này làm rõ sự phụ thuộc sâu sắc của phương Tây vào Trung Quốc trong các chuỗi cung ứng quan trọng, khiến việc tách rời hoàn toàn là một thách thức lớn về kinh tế và kỹ thuật.
Kết luận
Việc tách khỏi Trung Quốc không chỉ là câu chuyện chính trị mà còn là bài toán kinh tế phức tạp với chi phí đầu tư khổng lồ và tác động rõ rệt đến giá cả và lạm phát. Các chuyên gia cho rằng thay vì cắt đứt hoàn toàn, phương Tây sẽ tập trung vào việc giảm thiểu rủi ro bằng cách lựa chọn kỹ lưỡng các lĩnh vực cần xây dựng lại chuỗi cung ứng để bảo vệ ngành công nghiệp, quốc phòng và năng lượng. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, giá cả hàng hóa, cũng như các ngành kinh doanh nhỏ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chi phí khổng lồ khi phương Tây muốn tách khỏi Trung Quốc