Chi phí xây dựng nhà máy điện hạt nhân Dukovany tăng gần gấp đôi lên 700 tỷ Kč
Việc xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mới tại nhà máy điện Dukovany, một trong những dự án năng lượng trọng điểm của Cộng hòa Séc, đang đối mặt với chi phí cao hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Bộ trưởng Karel Havlíček mới đây đã xác nhận rằng tổng chi phí có thể lên tới 700 tỷ Kč, gần gấp đôi con số 400 tỷ được công bố trước đó. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về tác động tài chính và thời gian hoàn thành dự án.
Bối cảnh
Nhà máy điện hạt nhân Dukovany là một trong hai nhà máy điện hạt nhân lớn nhất của Séc, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện năng và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Việc xây dựng thêm hai lò phản ứng mới nhằm thay thế các lò cũ và tăng công suất sản xuất điện, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, dự án này được đánh giá là rất phức tạp và tốn kém, đòi hỏi nguồn vốn lớn từ ngân sách nhà nước và các khoản vay.
Ban đầu, chi phí xây dựng được ước tính khoảng 400 tỷ Kč, chưa bao gồm chi phí tài chính như lãi suất vay vốn. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Karel Havlíček, khi tính cả chi phí lãi vay do nhà nước cung cấp vốn vay cho dự án, tổng chi phí có thể lên tới 600-700 tỷ Kč.
Diễn biến chính
Bộ trưởng Havlíček cho biết: "Khi xem xét tổng chi phí xây dựng các lò phản ứng mới tại Dukovany, chi phí thực tế sẽ là hai lần 200 tỷ Kč, cộng với chi phí vốn vay, dẫn đến tổng chi phí khoảng 600 đến 700 tỷ Kč cho hai lò lớn." Đây là con số được tính dựa trên giá thầu của nhà thầu Hàn Quốc và kế hoạch thời gian dự kiến.
Chuyên gia phân tích Jiří Gavor từ công ty ENA nhận định đây là đánh giá lạc quan, dựa trên giả định không xảy ra các trì hoãn kéo dài hay phải điều chỉnh kế hoạch xây dựng, những vấn đề từng là thách thức lớn đối với ngành năng lượng hạt nhân ở châu Âu và Mỹ trong nhiều năm qua.
- Chi phí lãi vay là một phần lớn trong tổng chi phí, và tỷ lệ này tăng lên nếu dự án bị chậm tiến độ. Ví dụ, nếu dự án hoàn thành vào năm 2040 thay vì năm 2036 như dự kiến, chi phí sẽ tăng đáng kể.
- Tham khảo trường hợp nhà máy hạt nhân Flamanville ở Pháp, chi phí ban đầu dự kiến là 3,3 tỷ euro (khoảng 80 tỷ Kč), nhưng thực tế đã lên tới 13,2 tỷ euro (320 tỷ Kč), và khi tính cả chi phí tài chính là hơn 19 tỷ euro (460 tỷ Kč). Hơn nữa, dự án này bị trễ 12 năm so với kế hoạch.
- Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại dự án Hinkley Point ở Vương quốc Anh, nơi công ty EDF của Pháp đang xây dựng hai lò phản ứng với chi phí vượt xa dự kiến ban đầu.
Chuyên gia Jiří Tyleček từ nền tảng đầu tư XTB cho rằng chỉ khi dự án tuân thủ nghiêm ngặt tiến độ và không có thay đổi luật pháp bất ngờ thì chi phí mới có thể được kiểm soát trong phạm vi dự kiến.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chi phí xây dựng nhà máy điện hạt nhân Dukovany tăng gần gấp đôi so với dự kiến ban đầu đặt ra nhiều thách thức cho ngân sách nhà nước và kế hoạch phát triển năng lượng của Séc. Dự án này được tài trợ chủ yếu bằng vốn vay do nhà nước bảo lãnh, nên chi phí lãi vay kéo dài sẽ làm tăng gánh nặng tài chính cho ngân sách quốc gia.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, đặc biệt là những người kinh doanh nhỏ, lao động và sinh viên, dự án này có thể ảnh hưởng gián tiếp thông qua các chính sách năng lượng và giá điện trong tương lai. Nếu chi phí đầu tư tăng cao, giá điện có thể chịu áp lực tăng, tác động đến chi phí sinh hoạt và hoạt động kinh doanh, nhất là trong các ngành sử dụng nhiều điện như nhà hàng, siêu thị hay dịch vụ làm đẹp.
Kết luận
Chi phí xây dựng hai lò phản ứng hạt nhân mới tại Dukovany được Bộ trưởng Karel Havlíček xác nhận sẽ lên tới khoảng 700 tỷ Kč, gần gấp đôi so với dự kiến ban đầu. Đây là con số đã bao gồm cả chi phí tài chính từ vốn vay nhà nước. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo chi phí có thể còn tăng cao hơn nếu dự án bị trễ tiến độ hoặc phải điều chỉnh kế hoạch. Dự án này không chỉ là thách thức lớn về tài chính mà còn ảnh hưởng lâu dài đến chính sách năng lượng và chi phí sinh hoạt tại Séc.
Chi phí xây dựng nhà máy điện hạt nhân Dukovany tăng gần gấp đôi lên 700 tỷ Kč