Chiếc nhẫn vàng trở về sau 60 năm cùng cán bộ đi B
Chiếc nhẫn vàng tưởng chừng đã thất lạc theo thời gian, nay đã trở về với gia đình ông Lê Đình Khương sau gần sáu thập kỷ. Hành trình của chiếc nhẫn không chỉ là câu chuyện về một vật kỷ niệm, mà còn là dấu ấn lịch sử về những cán bộ miền Bắc lên đường chi viện miền Nam trong giai đoạn chiến tranh đầy khó khăn và hy sinh.
Bối cảnh
Ông Lê Đình Khương (1929–2011) sinh tại xã Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cũ, nay thuộc tỉnh Gia Lai. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông tham gia thanh niên xung phong, giữ nhiều chức vụ chỉ huy như tiểu đội trưởng đội tự vệ và trung đội trưởng du kích. Từ năm 1952 đến 1954, ông là Phó thư ký công đoàn Ngư nghiệp khu.
Năm 1954, theo Hiệp định Geneva chia cắt đất nước, ông Khương thuộc diện cán bộ tập kết ra Bắc, làm việc tại Xí nghiệp đánh cá Hạ Long (Hải Phòng). Trước khi ra đi, ông được trao một chiếc nhẫn vàng làm kỷ niệm. Sau đó, ông được cử đi học tại Trường Trung cấp Kỹ thuật Thủy sản và chuẩn bị tốt nghiệp thì được điều động vào chiến trường miền Nam năm 1964 theo quyết định của Ban Thống nhất Trung ương và Thành ủy Hải Phòng.
Diễn biến chính
Trước khi lên đường, ông Khương gửi lại tất cả giấy tờ tùy thân, thẻ học sinh, y bạ, túi đồ nghề và đặc biệt là chiếc nhẫn vàng tại trạm tuyển quân để giữ bí mật tuyệt đối. Đây là quy định chung với cán bộ đi B nhằm bảo vệ thông tin cá nhân và tránh rơi vào tay địch.
Tại chiến trường, ông công tác tại Ban Kinh tài tỉnh Kon Tum. Đến tháng 10/1969, do bị viêm phổi nặng, ông được đưa ra Bắc điều trị tại Bệnh viện E Trung ương rồi chuyển về Bệnh viện K75 (Bệnh viện Kiến An, Hải Phòng). Tại đây, ông gặp bà Cao Thị Phòng, nhân viên kho dược của bệnh viện, và hai người kết duyên sau ba năm gắn bó.
Cuộc sống gia đình ông Khương có nhiều biến cố. Năm 1975, sau khi đất nước thống nhất, ông được cử vào Nam làm công tác đổi tiền và nhân dịp đó đã trở về quê nhà Bình Định, xúc động nhận ra người vợ đầu cùng các con vẫn còn sống. Suốt hơn 20 năm chia cắt, gia đình ở quê nhà tưởng ông đã hy sinh. Sau đó, hai người vợ và các con hai miền đã tìm được sự hòa thuận và duy trì mối quan hệ thân thiết.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiếc nhẫn vàng không chỉ là vật kỷ niệm cá nhân mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, hy sinh và những câu chuyện chưa kể của cán bộ miền Bắc trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Việc gửi lại tư trang, kỷ vật cá nhân trước khi lên đường là quy định của Ủy ban Thống nhất của Hội đồng Chính phủ nhằm bảo đảm bí mật và an toàn cho cán bộ đi B.
Hồ sơ và kỷ vật của ông Khương được Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III quản lý và trao trả cho gia đình sau nhiều năm lưu giữ. Đây là một phần trong hàng nghìn hồ sơ cán bộ dân sự đi B giai đoạn 1959–1975, bao gồm nhiều ngành nghề khác nhau như giáo viên, bác sĩ, kỹ sư, văn nghệ sĩ... Việc công khai danh mục hồ sơ trên cổng thông tin điện tử giúp nhiều gia đình tìm lại được những kỷ vật quý giá, khép lại những nỗi niềm chờ đợi kéo dài hàng thập kỷ.
Kết luận
Câu chuyện chiếc nhẫn vàng của ông Lê Đình Khương trở về sau gần 60 năm không chỉ là sự kiện cá nhân cảm động mà còn là minh chứng cho những ký ức lịch sử, những hy sinh thầm lặng của cán bộ miền Bắc chi viện miền Nam. Qua đó, chúng ta hiểu thêm về cuộc sống, tình cảm và những giá trị tinh thần của thế hệ đi trước trong thời kỳ chiến tranh đầy gian khó.
Hình ảnh từ bài viết
Sổ Lao động trong hồ sơ của ông Khương. Ảnh: Gia đình cung cấp
Bà Cao Thị Phòng hiện vẫn sống ở căn nhà tập thể được cấp từ ngày lấy ông Khương. Ảnh: Lê Tân
Chiếc nhẫn vàng trở về sau 60 năm cùng cán bộ đi B