Chính phủ Séc phê duyệt ngân sách với mức thâm hụt lớn thứ hai trong lịch sử
Ngân sách nhà nước cho năm 2027 vừa được chính phủ Séc thông qua, dự kiến sẽ có mức thâm hụt lên tới 386 tỷ Kč, chỉ đứng sau mức thâm hụt kỷ lục trước đó. Liệu quyết định này sẽ ảnh hưởng thế nào đến đời sống người dân và cộng đồng người Việt tại Séc?
Bối cảnh
Ngân sách nhà nước là kế hoạch thu chi tài chính của chính phủ trong một năm tài chính, quyết định cách phân bổ nguồn lực quốc gia cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, quốc phòng và đầu tư công. Mức thâm hụt ngân sách xảy ra khi chi tiêu vượt thu nhập, buộc chính phủ phải vay nợ để bù đắp phần thiếu hụt này.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động và áp lực tăng chi tiêu công, chính phủ Séc đã trình dự toán ngân sách năm 2027 với mức thâm hụt dự kiến lên tới 386 tỷ Kč. Đây là mức thâm hụt lớn thứ hai trong lịch sử nước này, chỉ sau lần thâm hụt kỷ lục trước đó.
Diễn biến chính
Dự toán ngân sách năm 2027 sẽ được gửi tới Hạ viện Séc để các đại biểu bắt đầu thảo luận từ tháng 10. Năm nay, ngân sách dự kiến có mức thâm hụt 310 tỷ Kč, thấp hơn so với kế hoạch năm tới.
Chính phủ đặt ưu tiên hàng đầu vào các khoản đầu tư công, với kế hoạch tăng chi đầu tư lên 289,6 tỷ Kč, tăng thêm 26,4 tỷ Kč so với năm trước. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm quốc phòng, giao thông và ngành công nghiệp - thương mại. Ngoài ra, ngân sách cũng dành nguồn lực lớn hơn cho y tế nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ.
Tuy nhiên, mức thâm hụt ngân sách cao được giải thích là do chi phí cho các khoản đầu tư lớn và chi phí phục vụ nợ công tăng lên. Năm nay, chi phí trả lãi và các khoản liên quan đến nợ công dự kiến là 110 tỷ Kč, trong khi năm tới sẽ tăng lên 130 tỷ Kč.
Chính phủ cũng cam kết tăng lương trong khu vực công từ 5 đến 9%, nhằm cải thiện đời sống cán bộ, công chức.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chính phủ tập trung vào đầu tư công được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn. Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (đảng ANO) nhấn mạnh kế hoạch hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ đến năm 2033, giúp kết nối các vùng và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tiếp cận việc làm.
Bên cạnh đó, các biện pháp chống thất thu thuế như triển khai hệ thống ghi nhận doanh thu điện tử EET 2.0, chiến dịch Kobra 26 chống lao động bất hợp pháp và kiểm soát giá chuyển nhượng cũng được kỳ vọng tăng thu ngân sách. Theo ước tính, riêng EET 2.0 có thể mang lại hơn 14 tỷ Kč mỗi năm khi hoạt động ổn định.
Tuy nhiên, dự toán ngân sách cũng nhận nhiều chỉ trích từ phe đối lập và Hội đồng Ngân sách Quốc gia (Rozpočtová rada), cho rằng đây là bước lùi so với chính sách tài khóa thận trọng trước đó. Hội đồng cảnh báo thâm hụt và nợ công tăng sẽ gây áp lực lớn lên tài chính công trong tương lai, đòi hỏi phải có các biện pháp thắt chặt chi tiêu để tránh rủi ro tài chính.
Đáng chú ý, chính phủ đã nới lỏng giới hạn chi tiêu cho một số dự án hạ tầng chiến lược và kéo dài ngoại lệ cho chi tiêu quốc phòng trên 2% GDP đến năm 2036, nhằm tạo điều kiện cho các khoản đầu tư lớn hơn.
Kết luận
Dự toán ngân sách năm 2027 của Séc với mức thâm hụt lớn thứ hai trong lịch sử phản ánh quyết tâm của chính phủ trong việc thúc đẩy đầu tư công và cải thiện dịch vụ công, đồng thời đặt ra thách thức trong quản lý tài chính công và kiểm soát nợ công. Với cộng đồng người Việt tại Séc, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt, cơ hội việc làm trong các ngành như xây dựng, giao thông, y tế và cả các thủ tục hành chính liên quan đến thuế và giấy tờ cư trú.
Chính phủ Séc phê duyệt ngân sách với mức thâm hụt lớn thứ hai trong lịch sử