Chính sách giảm thuế mới cho người trẻ vay mua nhà tại Séc
Từ năm 2028, những người dưới 36 tuổi tại Cộng hòa Séc có thể được hưởng mức giảm thuế cao hơn đối với khoản lãi vay mua nhà. Đây là một trong những nỗ lực của chính phủ nhằm hỗ trợ người trẻ tiếp cận nhà ở trong bối cảnh giá bất động sản và lãi suất vay tăng cao. Tuy nhiên, liệu chính sách này có thực sự giúp cải thiện tình hình khó khăn về nhà ở hiện nay?
Bối cảnh
Chính phủ Séc đang xem xét điều chỉnh mức giảm thuế đối với lãi vay mua nhà dành cho người trẻ dưới 36 tuổi, dự kiến áp dụng từ năm 2028. Hiện nay, người vay thế chấp có thể trừ lãi vay tối đa 150.000 Kč mỗi năm khỏi thu nhập chịu thuế, tương đương giảm thuế khoảng 22.500 Kč mỗi năm. Tổng chi phí ngân sách nhà nước cho chính sách này vào khoảng 9 tỷ Kč.
Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất vay thế chấp đang tăng mạnh, với mức trung bình lên tới 5,3% - cao nhất trong vòng một năm rưỡi qua, việc tiếp cận nhà ở trở nên khó khăn hơn. Lãi suất này phụ thuộc nhiều vào chính sách của Ngân hàng Trung ương Séc (Česká národní banka), cơ quan điều hành chính sách tiền tệ quốc gia.
Diễn biến chính
Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (thuộc đảng ANO) cho biết chính phủ đang cân nhắc nhiều phương án để thay đổi mức giảm thuế sao cho không làm tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Mục tiêu là hỗ trợ người trẻ vay mua nhà mà không gây áp lực tài chính lớn cho ngân sách.
Hiện tại, người vay thế chấp có thể trừ lãi vay mua nhà tối đa 150.000 Kč mỗi năm khỏi thu nhập chịu thuế, giúp giảm thuế thu nhập cá nhân khoảng 22.500 Kč. Chính sách này đã tồn tại một thời gian và được đánh giá là hỗ trợ phần nào chi phí vay vốn.
Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc tăng mức giảm thuế không phải là giải pháp căn bản để cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở. Jan Brejl, giám đốc kinh doanh của công ty tư vấn tài chính Partners, nhấn mạnh rằng ngân hàng không dựa vào khoản giảm thuế này khi đánh giá khả năng trả nợ của người vay, do đó nó không giúp người vay dễ dàng hơn trong việc được duyệt khoản vay thế chấp.
Tương tự, Tom Kadeřábek từ Swiss Life Select cũng cho rằng biện pháp này chỉ hỗ trợ về mặt tài chính một lần mỗi năm, không giúp giảm áp lực trả nợ hàng tháng cho các hộ gia đình. Ngoài ra, chính sách không làm giảm lãi suất vay, cũng như không giúp những người có thu nhập thấp đủ điều kiện vay mua nhà.
Phân tích & Ý nghĩa
Điểm mấu chốt của vấn đề nằm ở nguồn cung nhà ở. Khi chính phủ tăng hỗ trợ tài chính cho người mua mà không đồng thời thúc đẩy tăng trưởng nguồn cung nhà ở, giá nhà có thể tiếp tục tăng do cầu vượt cung. Điều này có thể dẫn đến tình trạng phần lớn lợi ích của chính sách giảm thuế lại rơi vào tay người bán nhà, thay vì giúp người mua nhà trẻ.
Tom Kadeřábek nhận định rằng việc tăng mức giảm thuế có thể chỉ là "chiêu trò chính trị" để các chính trị gia tuyên bố đã thực hiện cam kết hỗ trợ nhà ở. Tuy nhiên, thực tế là các chính phủ trong nhiều năm qua tập trung vào các biện pháp hỗ trợ tài chính mà không giải quyết được vấn đề thiếu hụt căn hộ xây mới. Các khoản trợ cấp, ưu đãi thuế và bảo lãnh tín dụng chỉ làm tăng nhu cầu mà không tăng nguồn cung, khiến giá nhà tiếp tục leo thang.
Trong bối cảnh đó, một số hy vọng được đặt vào việc sửa đổi luật xây dựng, nhằm đơn giản hóa và rút ngắn thủ tục cấp phép xây dựng. Chính phủ đề xuất tái lập cơ quan quản lý xây dựng nhà nước và giải quyết các tranh chấp quyền hạn giữa các cơ quan để đẩy nhanh tiến độ xây dựng các dự án nhà ở lớn. Bộ trưởng Phát triển Địa phương Zuzana Mrázová (thuộc ANO) cho biết mục tiêu là tạo ra hệ thống cấp phép xây dựng minh bạch, nhanh chóng và dễ dự đoán hơn, đặc biệt với các dự án nhà ở quan trọng trong lợi ích công cộng.
Kết luận
Chính sách tăng mức giảm thuế cho người trẻ vay mua nhà tại Séc là một nỗ lực hỗ trợ tài chính đáng chú ý. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, biện pháp này khó có thể giải quyết triệt để vấn đề khó tiếp cận nhà ở do lãi suất vay tăng cao và nguồn cung nhà ở hạn chế. Giải pháp bền vững hơn cần tập trung vào việc thúc đẩy xây dựng nhà ở mới và cải cách thủ tục hành chính liên quan.
Chính sách giảm thuế mới cho người trẻ vay mua nhà tại Séc