Chủ tịch Cây xanh Công Minh gây thiệt hại lớn, trốn ra nước ngoài cùng gia đình
Vụ án vi phạm quy định về đấu thầu tại Tổng công ty Cây xanh Công Minh đang thu hút sự chú ý khi Chủ tịch Nguyễn Công Minh cùng nhiều bị can bị truy tố vì gây thiệt hại gần 791 tỉ đồng cho Nhà nước. Điều đáng nói, ông Minh đã hưởng lợi cá nhân khoảng 265 tỉ đồng và hiện đã bỏ trốn ra nước ngoài cùng gia đình. Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi về quản lý tài chính và minh bạch trong các dự án công tại Việt Nam.
Bối cảnh
Tổng công ty Cây xanh Công Minh là một hệ thống gồm 60 công ty hoạt động trong lĩnh vực trồng và chăm sóc cây xanh, mở rộng hoạt động đến 38 tỉnh, thành phố trên cả nước theo địa giới hành chính cũ. Từ năm 2019 đến 2023, hệ thống này đã trúng thầu hơn 1.200 dự án với tổng giá trị hợp đồng lên đến hơn 3.900 tỉ đồng, sử dụng vốn ngân sách Nhà nước.
Vụ án được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khởi tố và chuyển hồ sơ đến Tòa án nhân dân TP.HCM để xét xử. Ngoài ông Nguyễn Công Minh (54 tuổi), Chủ tịch HĐQT, còn có 46 bị can khác bị truy tố, trong đó có các lãnh đạo và nhân viên cấp cao của hệ thống như Phó Chủ tịch HĐQT Lê Thị Hòa, Trưởng Ban Tài chính Ngô Thị Ngọc Lý, Phó Chủ tịch HĐQT Trần Văn Chiến và Giám đốc khu vực miền Trung Thái Hữu Dũng.
Diễn biến chính
Theo cáo trạng, ông Minh đã tổ chức và điều hành hệ thống công ty theo một phương thức tinh vi nhằm trúng thầu các dự án trồng, chăm sóc cây xanh sử dụng vốn ngân sách. Hệ thống này tham gia từ khâu khảo sát, lập dự án, xây dựng dự toán đến chuẩn bị hồ sơ mời thầu.
- Giá cây xanh, cọc chống và phân bón trong dự toán được nâng cao hơn thực tế nhằm tạo nguồn tiền chênh lệch.
- Các tiêu chí về nhân sự, năng lực tài chính và kinh nghiệm thi công được đặt ra cao nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác.
- Thay vì chỉ một công ty tham gia đấu thầu, nhiều công ty trong hệ thống được phân công làm "quân xanh" để hỗ trợ công ty khác trúng thầu.
- Có trường hợp một công ty trong hệ thống tham gia tư vấn, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và thẩm định hồ sơ mời thầu, trong khi công ty khác thi công chính dự án đó.
- Ông Minh chỉ đạo xây dựng "ngân hàng nhân sự" gồm các bằng cấp và hợp đồng tương tự để sử dụng khi dự thầu.
- Doanh nghiệp đứng tên hợp đồng có thể không trực tiếp thi công mà giao lại cho chi nhánh tại địa phương thực hiện.
- Hệ thống còn thỏa thuận phân chia địa bàn với các doanh nghiệp ngoài hệ thống để tránh cạnh tranh.
Về tài chính, hệ thống phân chia tiền thu được từ các hợp đồng như sau: khoảng 50% giá trị gói thầu trước thuế dành cho chi nhánh thi công, 35-40% giữ lại tại khu vực để duy trì hoạt động và chi phí, trong đó có "chi phí ngoại giao". Phần còn lại, khoảng 10-15%, được chuyển về cho ông Minh thông qua các cộng sự.
Khi Công an tỉnh Quảng Bình khởi tố điều tra, ông Minh đã thu hồi máy tính quan trọng, chỉ đạo xóa email, tiêu hủy tài liệu và thay đổi điện thoại. Từ ngày 6-6-2023, ông cùng gia đình bỏ trốn ra nước ngoài. Bộ Công an đã ra quyết định truy nã và đề nghị truy tố vắng mặt.
Bên cạnh nhóm lãnh đạo và nhân viên hệ thống, một số cựu lãnh đạo địa phương cũng bị truy tố vì tạo điều kiện cho các công ty thuộc hệ thống trúng thầu gây thiệt hại cho Nhà nước, như ông Phan Văn Linh, ông Đặng Trọng Vân và ông Võ Đắc Hóa.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ án phản ánh những lỗ hổng trong quản lý đấu thầu và sử dụng vốn ngân sách tại các dự án công. Việc một hệ thống công ty lớn với nhiều chi nhánh và công ty con được tổ chức tinh vi để thao túng đấu thầu và chia sẻ lợi ích cá nhân cho thấy sự cần thiết phải tăng cường giám sát, minh bạch trong các dự án đầu tư công.
Đáng chú ý, việc ông Nguyễn Công Minh cùng gia đình bỏ trốn ra nước ngoài làm phức tạp thêm quá trình điều tra và xử lý vụ án. Điều này cũng đặt ra thách thức cho cơ quan chức năng trong việc thu hồi tài sản và xử lý trách nhiệm hình sự.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt những ai kinh doanh hoặc làm việc trong ngành dịch vụ liên quan như chăm sóc cây xanh, xây dựng, vụ án này cảnh báo về rủi ro pháp lý khi tham gia các dự án có vốn ngân sách nếu không tuân thủ đúng quy định đấu thầu và minh bạch tài chính.
Kết luận
Vụ án của Chủ tịch Nguyễn Công Minh và hệ thống Cây xanh Công Minh là một trong những vụ việc lớn liên quan đến vi phạm đấu thầu và gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước. Việc truy tố 47 bị can và truy nã ông Minh cùng gia đình cho thấy quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, gian lận trong lĩnh vực công. Đây cũng là lời cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp và cá nhân liên quan đến hoạt động đấu thầu tại Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Bị can Nguyễn Công Minh (Chủ tịch Công ty Cây xanh Công Minh) đang bỏ trốn, bị truy nã và bị truy tố vắng mặt - Ảnh: Bộ Công an
Nhiều dự án cây xanh liên quan đến Công ty Cây xanh Công Minh tại Quảng Bình được xác định có vi phạm quy định về đấu thầu - Ảnh: QUỐC NAM
Chủ tịch Cây xanh Công Minh gây thiệt hại 791 tỉ, hưởng lợi 265 tỉ rồi cùng gia đình bỏ trốn ra nước ngoài - Ảnh 3.
Chủ tịch Cây xanh Công Minh gây thiệt hại lớn, trốn ra nước ngoài cùng gia đình