Chuyên gia cảnh báo rủi ro khi dùng AI trong đầu tư chứng khoán
Trong bối cảnh công nghệ ngày càng thâm nhập sâu vào lĩnh vực tài chính, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là công cụ hỗ trợ đắc lực cho nhà đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, liệu AI có thực sự là giải pháp hoàn hảo? Các chuyên gia tại tọa đàm "Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ" do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức sáng ngày 23 tháng 7 đã đưa ra nhiều cảnh báo quan trọng về những rủi ro tiềm ẩn khi ứng dụng AI trong đầu tư tài chính.
Bối cảnh
Thị trường chứng khoán hiện đại đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của các công nghệ số, trong đó AI nổi lên như một công cụ phân tích và dự báo giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định nhanh chóng hơn. AI có khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu tài chính, đọc báo cáo và tổng hợp thông tin chỉ trong tích tắc, điều mà con người khó có thể làm được trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI không chỉ dừng lại ở lợi ích mà còn kéo theo những thách thức về an ninh mạng, gian lận và độ tin cậy của dữ liệu.
Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường tài chính luôn biến động phức tạp, việc dựa hoàn toàn vào AI mà không có sự kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp chứng khoán.
Diễn biến chính
Ông Nguyễn Văn Quang, Giám đốc khối khách hàng chiến lược Công ty VNPT AI, nhấn mạnh rằng AI chỉ phát huy giá trị khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đáng tin cậy và hạ tầng công nghệ an toàn. Ông cảnh báo về nguy cơ gian lận và các cuộc tấn công mạng có thể lợi dụng AI để gây thiệt hại cho nhà đầu tư, đồng thời khuyến nghị mỗi người tham gia thị trường cần tự trang bị kiến thức để phòng tránh rủi ro trong môi trường số.
Ở góc độ kỹ thuật, ông Phạm Ngọc Nam, Giám đốc công nghệ Công ty Dữ liệu và Công nghệ tài chính WiGroup, chỉ ra một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là hiện tượng "ảo giác" (hallucination) của AI, khi hệ thống có thể tạo ra thông tin không chính xác nếu thiếu dữ liệu hoặc không được cung cấp đầy đủ bối cảnh. Mặc dù AI có thể xử lý nhanh các báo cáo tài chính và đưa ra phân tích, nhưng tốc độ xử lý không đồng nghĩa với độ tin cậy của thông tin.
Ông Nam cũng lưu ý rằng các bản phân tích do AI hỗ trợ cần đảm bảo tính minh bạch, có trích dẫn rõ nguồn dữ liệu và khả năng giải thích cách hình thành kết quả. Các phép tính và dữ liệu nên được tạo ra từ các hệ thống xử lý chuyên biệt, tránh để AI tự suy diễn gây sai lệch.
Từ góc nhìn của công ty chứng khoán, ông Đinh Hoài Nhân, Giám đốc Quản lý Dự án Công ty Chứng khoán OCBS, cho rằng trong vòng 5 năm tới, AI sẽ giúp chuyên viên phân tích và môi giới nâng cao năng suất, đồng thời giúp khách hàng tiếp cận thông tin nhanh hơn. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế con người trong việc ra quyết định đầu tư cuối cùng.
Các chuyên gia đồng thuận rằng nhà đầu tư không thể hoàn toàn ủy quyền cho AI quyết định việc mua bán chứng khoán. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về nhà đầu tư, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp triển khai các giải pháp AI. Do đó, các công ty chứng khoán cần công khai cơ chế cảnh báo, giới hạn của AI, nguồn dữ liệu sử dụng và mức độ rủi ro của các khuyến nghị để giúp nhà đầu tư hiểu rõ AI chỉ là công cụ hỗ trợ.
Bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu, Giám đốc khối sản phẩm kế toán và quan hệ học viên của Smart Train Academy, cảnh báo rằng việc chỉ dựa vào AI để tạo ra các khuyến nghị đầu tư rồi làm theo mà không có kiến thức chuyên môn có thể dẫn đến sai lầm. Bà nhấn mạnh rằng kiến thức chuyên môn, khả năng hiểu bản chất số liệu, mô hình phân tích và diễn biến thị trường mới là yếu tố quyết định chất lượng quyết định đầu tư, còn AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ.
Phân tích & Ý nghĩa
Qua tọa đàm, có thể thấy AI trong đầu tư chứng khoán là một con dao hai lưỡi. Mặt tích cực là AI giúp xử lý nhanh, tổng hợp dữ liệu lớn, hỗ trợ nhà đầu tư tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nếu không có nền tảng dữ liệu đáng tin cậy và kiểm soát chặt chẽ, AI có thể tạo ra thông tin sai lệch, gây rủi ro cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp.
Đặc biệt, việc hiểu rõ giới hạn của AI và vai trò không thể thay thế của con người trong quyết định đầu tư là điều quan trọng. Nhà đầu tư cần trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình trước các rủi ro tiềm ẩn trên thị trường số, đồng thời không nên ủy quyền hoàn toàn cho AI mà thiếu sự kiểm soát.
Kết luận
Tọa đàm đã làm rõ rằng AI là công cụ hỗ trợ hữu ích nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được kiểm soát đúng cách trong đầu tư chứng khoán. Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần nhận thức rõ vai trò của AI, đảm bảo dữ liệu và hạ tầng an toàn, đồng thời giữ vững trách nhiệm cuối cùng trong quyết định đầu tư để tránh những sai lầm đáng tiếc.
Hình ảnh từ bài viết
Các diễn giả trao đổi về cơ hội và rủi ro khi ứng dụng AI trong đầu tư chứng khoán tại tọa đàm do Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức sáng 23-7 - Ảnh: DUYÊN PHAN
Chuyên gia cảnh báo 'con dao 2 lưỡi' AI trong đầu tư chứng khoán - Ảnh 2.
Ông Phạm Ngọc Nam, Giám đốc công nghệ Công ty Dữ liệu và Công nghệ tài chính WiGroup, chia sẻ về những rủi ro khi ứng dụng AI nếu thiếu dữ liệu chất lượng - Ảnh: DUYÊN PHAN
Ông Đinh Hoài Nhân cho rằng AI sẽ giúp chuyên viên phân tích và môi giới nâng cao năng suất, song chỉ dừng lại ở hỗ trợ trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư - Ảnh: DUYÊN PHAN
Chuyên gia cảnh báo rủi ro khi dùng AI trong đầu tư chứng khoán