Chuyên gia đề xuất miễn truy thu, tiền phạt cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động lâu năm
Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang gặp khó khăn khi muốn giải thể công ty đã ngừng hoạt động từ nhiều năm trước nhưng vẫn còn nợ thuế và lệ phí môn bài. Liệu có cách nào giúp họ thoát khỏi gánh nặng tài chính này? Các chuyên gia thuế đã đưa ra những đề xuất nhằm tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục pháp lý một cách thuận lợi hơn.
Bối cảnh
Từ đầu năm 2026, cơ quan thuế Việt Nam đã tiến hành chiến dịch làm sạch mã số thuế, nhằm rà soát và xử lý các doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, gọi là trạng thái 06. Theo đó, khoảng 95.000 mã số thuế đã được làm sạch, trong khi hơn 3.000 mã số được khôi phục để doanh nghiệp có thể tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh từ lâu, chưa hoàn tất thủ tục pháp lý do còn vướng mắc về nghĩa vụ kê khai thuế và nợ thuế.
Đây là tình trạng phổ biến, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ hoặc hộ kinh doanh cá thể không am hiểu pháp luật hoặc bỏ quên hoàn thành thủ tục sau khi ngừng kinh doanh. Họ phải đối mặt với các khoản nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và tiền phạt do không kê khai thuế đúng hạn trong nhiều năm.
Diễn biến chính
Bà Mai Thị Loan, chủ một đơn vị tư vấn kế toán thuế tại TP HCM, cho biết nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng khi làm thủ tục giải thể mới phát hiện bị dồn nợ lệ phí môn bài lên tới 50-60 triệu đồng, cộng thêm tiền phạt hành chính khoảng 20-30 triệu đồng. Điều này khiến họ gặp khó khăn lớn về tài chính, thậm chí có trường hợp phải lo lắng về nguy cơ bị cưỡng chế hoặc tạm hoãn xuất cảnh.
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc, dẫn chứng một doanh nghiệp ngừng hoạt động từ năm 2013 nhưng đến tháng 8 năm 2026 mới làm thủ tục chấm dứt mã số thuế. Họ bị yêu cầu nộp tổng cộng 61 triệu đồng, gồm lệ phí môn bài cho giai đoạn 2013-2025, tiền chậm nộp và tiền phạt do kê khai thuế chậm trễ.
Ngành thuế hiện đang trình cấp có thẩm quyền phương án xử lý nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ hoặc quay trở lại hoạt động. Một số đề xuất được đưa ra như miễn truy thu lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và phạt trong thời gian doanh nghiệp không hoạt động, chỉ phạt việc không đóng mã số thuế nếu không phát sinh doanh thu hay nợ thuế.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc áp dụng chính sách chung cho tất cả doanh nghiệp, dù đã ngừng hoạt động hay còn hoạt động, có thể gây khó khăn trong việc làm sạch mã số thuế. Do đó, chuyên gia đề xuất phân loại doanh nghiệp theo từng trường hợp cụ thể, thời gian nợ và loại sắc thuế để xử lý phù hợp hơn.
Đề xuất miễn truy thu và tiền phạt cho doanh nghiệp đã 'chết lâm sàng' giúp giảm gánh nặng tài chính, tạo điều kiện để họ hoàn tất thủ tục giải thể hoặc quay lại sản xuất kinh doanh. Đồng thời, cơ chế cho phép doanh nghiệp tự kê khai, cam kết chịu trách nhiệm về số liệu còn thiếu cũng được xem là giải pháp tháo gỡ khó khăn về chứng từ, hóa đơn khi làm thủ tục.
Kết luận
Chuyên gia và các đơn vị tư vấn thuế đều đồng thuận cần có chính sách linh hoạt, miễn truy thu và tiền phạt cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động lâu năm nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính mà còn hỗ trợ cơ quan thuế trong việc làm sạch dữ liệu, quản lý hiệu quả hơn.
Hình ảnh từ bài viết
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại cơ quan thuế. Ảnh: Cục Thuế
Chuyên gia đề xuất miễn truy thu, tiền phạt cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động lâu năm