Chuyên gia nhận định sản lượng dầu Việt Nam phục hồi nhưng chỉ bằng một nửa đỉnh cao
Sản lượng dầu trong nước đã có dấu hiệu phục hồi tích cực trong năm 2026, tăng 10,4% trong 9 tháng đầu năm. Tuy nhiên, con số này vẫn chỉ đạt khoảng một nửa so với thời kỳ đỉnh cao năm 2004. Vậy đâu là nguyên nhân khiến ngành dầu khí Việt Nam chưa thể trở lại thời hoàng kim, và những thách thức nào đang chờ đón phía trước?
Bối cảnh
Ngành dầu khí Việt Nam từng trải qua thời kỳ phát triển mạnh mẽ với sản lượng đạt đỉnh vào năm 2004. Tuy nhiên, sau đó, sản lượng khai thác giảm dần trong hơn một thập kỷ. Nguyên nhân chủ yếu là do các mỏ dầu lớn như mỏ Bạch Hổ đã khai thác liên tục trong 40 năm, dẫn đến suy giảm trữ lượng và hiệu quả khai thác.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu năng lượng trong nước ngày càng tăng, đồng thời Việt Nam phải đối mặt với các cam kết quốc tế về giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, tạo áp lực lớn lên ngành dầu khí truyền thống. Việc duy trì sản lượng và phát triển nguồn năng lượng mới trở thành bài toán cấp thiết.
Diễn biến chính
Ngày 29 tháng 10, tại Diễn đàn Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam, ông Vũ Quang Minh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, cho biết sản lượng dầu năm 2025 đã tăng lần đầu tiên sau 11 năm giảm liên tục, và tiếp tục phục hồi trong 9 tháng đầu năm 2026 với mức tăng 10,4%.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng mức khai thác hiện tại mới chỉ bằng khoảng một nửa so với thời kỳ đỉnh cao năm 2004. Mỏ Bạch Hổ, một trong những mỏ dầu chủ lực, đã khai thác suốt 40 năm, trong khi tiềm năng còn lại chủ yếu nằm ở các vùng nước sâu, xa bờ với rủi ro khai thác cao hơn nhiều.
Ông Đào Quang Bính, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho biết nhiều mỏ chủ lực đã suy giảm sản lượng tự nhiên. Ngành dầu khí còn phải đối mặt với sức ép từ nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, biến động địa chính trị và các cam kết về môi trường.
Do đó, ông Bính đề xuất ngành cần tái cấu trúc chuỗi giá trị, chuyển đổi từ mô hình khai thác tài nguyên truyền thống sang phát triển công nghiệp năng lượng và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao.
Để giữ đà phục hồi, Tập đoàn Năng lượng - Công nghiệp Quốc gia Việt Nam (PVN) đã xác định các giải pháp như tăng hệ số thu hồi dầu, phát triển các mỏ nhỏ, mỏ cận biên, tận thu tài nguyên và chuyển đổi công năng hạ tầng hiện có. Với các dự án phức tạp, PVN hướng tới hợp tác quốc tế nhằm thu hút công nghệ, vốn và chia sẻ rủi ro.
Luật Dầu khí năm 2026 cũng được thiết kế để phân quyền, đơn giản hóa thủ tục, thu hút đầu tư và phát triển dịch vụ. Các chính sách ưu đãi thuế được áp dụng cho các dự án có hiệu quả kinh tế thấp hoặc điều kiện khai thác khó khăn, nhằm khuyến khích khai thác các mỏ này.
Ông Vũ Quang Minh đề xuất tham khảo kinh nghiệm của Malaysia về hợp đồng linh hoạt theo loại mỏ và mời thầu hàng năm theo lịch công bố trước. Việt Nam cũng có thể mở kho dữ liệu tài nguyên để doanh nghiệp dễ dàng đánh giá cơ hội đầu tư.
Phân tích & Ý nghĩa
Ngành dầu khí không chỉ là một lĩnh vực kinh tế quan trọng mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia. Việc sản lượng dầu chỉ đạt một nửa so với đỉnh cao cho thấy thách thức lớn trong việc duy trì nguồn cung ổn định, đặc biệt khi nhu cầu năng lượng trong nước không ngừng tăng.
Việc chuyển đổi mô hình phát triển ngành từ khai thác tài nguyên sang phát triển công nghiệp năng lượng và dịch vụ kỹ thuật cao là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao giá trị gia tăng và giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, các chính sách ưu đãi và cơ chế hợp tác quốc tế sẽ giúp thu hút đầu tư, công nghệ mới, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và phát triển bền vững.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những thay đổi trong ngành dầu khí Việt Nam có thể ảnh hưởng gián tiếp đến thị trường lao động và kinh tế trong nước, cũng như các doanh nghiệp liên quan đến ngành năng lượng và công nghiệp hỗ trợ.
Kết luận
Sản lượng dầu Việt Nam đang trên đà phục hồi sau nhiều năm suy giảm, nhưng vẫn còn cách xa thời kỳ đỉnh cao. Ngành dầu khí cần tiếp tục đổi mới, tái cấu trúc và áp dụng các chính sách phù hợp để duy trì sản lượng và phát triển bền vững trong bối cảnh biến động toàn cầu và cam kết môi trường nghiêm ngặt.
Hình ảnh từ bài viết
Giàn khoan dầu khí ngoài khơi. Ảnh: PVN
Chuyên gia nhận định sản lượng dầu Việt Nam phục hồi nhưng chỉ bằng một nửa đỉnh cao