Chuyên gia RMIT khuyên Việt Nam phát triển AI chuyên biệt thay vì đua mô hình khổng lồ
Việt Nam có nên đổ hàng tỉ đô la vào cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tổng quát, đa năng như các cường quốc công nghệ? Tiến sĩ James Kang, giảng viên cấp cao ngành khoa học máy tính tại Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng câu trả lời là không. Thay vào đó, ông đề xuất một hướng đi thực tế hơn: xây dựng các hệ thống AI chuyên biệt dựa trên dữ liệu chất lượng cao của Việt Nam.
Bối cảnh
Trong bối cảnh cuộc cách mạng AI đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, nhiều quốc gia lớn như Mỹ và Trung Quốc đang đầu tư hàng tỉ đô la để phát triển các mô hình AI quy mô lớn, đa năng. Những mô hình này đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ, năng lượng tiêu thụ cao và phần cứng chuyên dụng đắt tiền, mà Việt Nam hiện chưa thể tự chủ hoàn toàn.
Việt Nam, với tiềm năng và nguồn dữ liệu riêng biệt, có thể tận dụng lợi thế này để phát triển các hệ thống AI chuyên biệt, tập trung vào những lĩnh vực phù hợp với điều kiện địa phương như nông nghiệp, y tế và quản lý nhà nước.
Diễn biến chính
Tiến sĩ James Kang nhấn mạnh rằng việc theo đuổi các mô hình AI tổng quát, đa năng không chỉ tốn kém mà còn khó khả thi với nguồn lực hiện tại của Việt Nam. Thay vào đó, ông đề xuất:
- Xây dựng hạ tầng AI chuyên biệt dựa trên bộ dữ liệu chất lượng cao của Việt Nam, tận dụng dữ liệu địa phương để tạo ra các công cụ AI phù hợp với đặc thù từng ngành.
- Trong nông nghiệp, tập trung tối ưu hóa năng suất dựa trên điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù của từng vùng miền Việt Nam.
- Trong y tế, phát triển các ứng dụng AI giúp chẩn đoán và điều trị phù hợp với cơ địa và bệnh lý của người Việt.
- Trong lĩnh vực pháp lý và hành chính, xây dựng các công cụ hỗ trợ tư pháp và quản lý nhà nước minh bạch, hiệu quả hơn.
Ông Kang cũng cảnh báo về sự tách rời ngày càng lớn giữa hai hệ sinh thái công nghệ Mỹ và Trung Quốc. Việc cố gắng kết hợp phần cứng của Mỹ với phần mềm Trung Quốc (hoặc ngược lại) là phi thực tế và tiềm ẩn nhiều rủi ro về tương thích và an ninh mạng.
Đặc biệt, các lệnh hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến của Mỹ, như chip NVIDIA H200, đã làm gia tăng khoảng cách công nghệ giữa hai cường quốc này. Điều này khiến việc Việt Nam tiếp cận phần cứng cao cấp để xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn trở nên khó khăn hơn do chuỗi cung ứng toàn cầu bị kiểm soát chặt chẽ.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến lược phát triển AI chuyên biệt dựa trên dữ liệu nội địa không chỉ giúp Việt Nam tiết kiệm chi phí đầu tư khổng lồ mà còn góp phần bảo đảm nền độc lập công nghệ. Thay vì phải chạy đua theo các cường quốc công nghệ, Việt Nam có thể tạo ra các sản phẩm AI phù hợp với nhu cầu thực tế và đặc thù của mình.
Việc tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp và y tế cũng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và chăm sóc sức khỏe, góp phần cải thiện đời sống người dân. Đồng thời, phát triển các công cụ hỗ trợ trong hệ thống pháp lý và hành chính sẽ giúp tăng cường minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.
Ngược lại, việc cố gắng kết hợp công nghệ Mỹ và Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng và hạn chế xuất khẩu chip có thể gây ra nhiều khó khăn về kỹ thuật và an ninh, làm chậm tiến trình phát triển AI của Việt Nam.
Kết luận
Tiến sĩ James Kang từ Đại học RMIT Việt Nam khuyến nghị Việt Nam nên tập trung phát triển các hệ thống AI chuyên biệt dựa trên dữ liệu nội địa thay vì đua tranh xây dựng các mô hình AI đa năng, quy mô lớn. Đây là con đường thực tế và bền vững để Việt Nam xây dựng chủ quyền công nghệ AI, đồng thời phát huy lợi thế riêng và tránh những rủi ro từ sự phân tách công nghệ toàn cầu.
Hình ảnh từ bài viết
Các mô hình AI mới đang đưa thị trường AI thành một "cuộc đua xuống đáy về giá" - Ảnh: AFP
- Ảnh 2.
Tiến sĩ James Kang - giảng viên cấp cao ngành khoa học máy tính tại Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng Việt Nam không nên chạy đua xây dựng các mô hình AI tổng quát để cạnh tranh với các tập đoàn công nghệ lớn
- Ảnh 4.
Chuyên gia RMIT khuyên Việt Nam phát triển AI chuyên biệt thay vì đua mô hình khổng lồ