Công nhân vệ sinh Đà Nẵng thu gom hàng chục tấn rác mỗi ngày trong điều kiện khó khăn
Đà Nẵng là một trong những thành phố lớn của Việt Nam, nổi tiếng với cảnh quan sạch đẹp và môi trường sống trong lành. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài đó là công việc vất vả của những công nhân vệ sinh đô thị, ngày ngày phải đối mặt với khối lượng rác thải khổng lồ. Họ đang làm việc trong điều kiện áp lực cao, lương thấp và thiếu nhân lực trầm trọng. Vậy thực trạng này diễn ra như thế nào và nguyên nhân do đâu?
Bối cảnh
Đà Nẵng là thành phố trực thuộc trung ương, nằm ở miền Trung Việt Nam, nổi bật với tốc độ phát triển kinh tế và đô thị nhanh. Với dân số đông và lượng khách du lịch lớn, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh hàng ngày rất lớn, đòi hỏi công tác thu gom và xử lý rác phải hiệu quả để giữ gìn môi trường.
Công việc thu gom rác thải tại Đà Nẵng do các công ty môi trường đô thị đảm nhận, trong đó Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng là đơn vị chủ lực. Tuy nhiên, hiện nay đơn vị này đang đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là tình trạng già hóa lao động và cơ chế tài chính chưa phù hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ và đời sống công nhân.
Diễn biến chính
Bà Ông Thị Mỹ Linh, 48 tuổi, công nhân Đội môi trường Thanh Khê, đã gần 20 năm làm nghề, chia sẻ mỗi ngày bà phải thu gom khoảng 8 tấn rác sinh hoạt kèm theo phế liệu xây dựng, giường nệm cũ không chủ. Công việc bắt đầu từ 5h sáng đến chiều muộn, với số lượng thùng rác đẩy lên đến 11-15 thùng loại 660 kg. Mặc dù làm việc cật lực, bà Linh và đồng nghiệp vẫn gặp khó khăn do nhiều điểm người dân xả rác bừa bãi, gây ùn ứ rác thải.
Thu nhập của bà Linh hiện chỉ hơn 6 triệu đồng mỗi tháng, bao gồm tiền công và tiền ăn ca, dù đã làm việc lâu năm. Tình trạng này phổ biến với nhiều công nhân cùng độ tuổi và mức lương tương tự, khiến công ty khó tuyển mới để bù đắp số lao động nghỉ việc.
Ông Phạm Thanh Phúc, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng, cho biết công ty đang trải qua cuộc khủng hoảng già hóa lao động khi hơn 50% nhân viên trên 45 tuổi. Do công việc độc hại và lương thấp, nhân sự mới khó vào thay thế. Mặc dù quy định công nhân chỉ làm 26 công một tháng, thực tế họ phải làm 28-29 công do thiếu người, dẫn đến ùn ứ rác tại một số khu vực.
Nguyên nhân sâu xa được ông Phúc chỉ ra là do cơ chế đặt hàng và định mức kinh phí chưa phù hợp. Nhiều phường vẫn áp dụng đơn giá đặt hàng cũ dựa trên mức lương cơ sở 1,49 triệu đồng từ nhiều năm trước, khiến doanh nghiệp thua lỗ và không thể tăng lương cho công nhân.
Hiện mức thu phí rác sinh hoạt tại Đà Nẵng được duy trì từ năm 2017, với mức thấp: 15.000 đồng cho nhà tập thể, chung cư, nhà trọ; 25.000 đồng cho hộ trong kiệt, hẻm; và 30.000 đồng cho hộ mặt tiền đường phố. Mức phí này được cho là không đủ để nâng cao chất lượng dịch vụ.
Ông Ngô Lê Quảng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội - Chi nhánh Miền Trung, đơn vị thu gom khoảng 150 tấn rác mỗi ngày cho 40.000 hộ dân tại ba phường Hải Vân, Liên Chiểu và Hòa Khánh, cho biết đơn giá thấp khiến doanh nghiệp không thể nâng cao chất lượng môi trường. Dù đã bù lỗ để đảm bảo thu nhập cho công nhân đạt 10-15 triệu đồng mỗi tháng, đơn vị vẫn gặp khó khăn trong việc giữ chân nhân sự lâu dài.
Ông Quảng kiến nghị thành phố Đà Nẵng nhanh chóng ban hành giá dịch vụ thu gom rác dựa trên định mức kỹ thuật mới, nhằm nâng cao thu nhập cho người lao động. Đồng thời, đề xuất sử dụng camera giám sát để xử phạt nghiêm các hành vi đổ rác, phế liệu xây dựng trái phép vào ban đêm, nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm và ùn ứ rác thải.
Phân tích & Ý nghĩa
Thực trạng công nhân vệ sinh Đà Nẵng phải thu gom lượng rác lớn trong điều kiện thiếu nhân lực và lương thấp phản ánh những bất cập trong cơ chế quản lý và tài chính của ngành môi trường đô thị. Việc áp dụng đơn giá đặt hàng cũ, không theo kịp mức lương tối thiểu và chi phí thực tế đã khiến doanh nghiệp môi trường gặp khó khăn tài chính, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống công nhân và chất lượng dịch vụ.
Khủng hoảng già hóa lao động là vấn đề nghiêm trọng, không chỉ ở Đà Nẵng mà còn ở nhiều thành phố khác, khi công việc nặng nhọc, độc hại không thu hút được người trẻ. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân sự, gây áp lực tăng ca và làm giảm hiệu quả thu gom rác, ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân.
Việc duy trì mức phí rác sinh hoạt thấp trong nhiều năm cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp không có nguồn thu đủ để đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng lương cho công nhân. Đề xuất nâng giá dịch vụ thu gom rác và áp dụng định mức kỹ thuật mới là cần thiết để cải thiện tình hình.
Kết luận
Công nhân vệ sinh Đà Nẵng đang gồng mình thu gom hàng chục tấn rác mỗi ngày trong điều kiện thiếu nhân lực và mức lương thấp, gây áp lực lớn cho họ và doanh nghiệp môi trường. Những bất cập trong cơ chế tài chính và quản lý cần được khắc phục nhanh chóng để nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Hình ảnh từ bài viết
Công nhân Ông Thị Mỹ Linh trong ca làm, rác thải thường vượt thùng do quá tải ở khu vực trung tâm thành phố. Ảnh: Nguyễn Đông
Phế thải, rác thải tập kết trái phép tại kiệt 149 Lê Đình Lý, phường Hòa Cường, lúc 20h30 tối 25/5. Ảnh: Nguyễn Đông
Ông Ngô Lê Quảng nêu kiến nghị với lãnh đạo TP Đà Nẵng về tình trạng xử lý rác thải hiện nay. Ảnh: Nguyễn Đông
Công nhân vệ sinh Đà Nẵng thu gom hàng chục tấn rác mỗi ngày trong điều kiện khó khăn