Cục CSGT lên tiếng về tình trạng thiếu hụt tài xế xe đầu kéo và xe khách lớn
Tình trạng thiếu tài xế lái xe đầu kéo và xe khách trên 30 chỗ ngồi đang trở thành vấn đề nóng được nhiều doanh nghiệp vận tải phản ánh. Liệu thực tế có đúng như vậy? Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) vừa có những thông tin chính thức nhằm làm rõ vấn đề này.
Bối cảnh
Trong bối cảnh vận tải đường bộ đóng vai trò quan trọng trong chuỗi logistics và giao thương nội địa, việc đảm bảo đủ tài xế cho các loại xe lớn như xe đầu kéo và xe khách trên 30 chỗ là rất cần thiết. Giấy phép lái xe hạng CE (trước đây gọi là FC) dành cho xe đầu kéo, và hạng D (trước đây gọi là E) dành cho xe khách lớn, là các loại giấy phép đặc biệt yêu cầu kỹ năng và đào tạo chuyên sâu. Việc thiếu hụt tài xế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải, gây gián đoạn giao thông và tăng chi phí vận chuyển.
Cục CSGT quản lý hệ thống dữ liệu giấy phép lái xe toàn quốc, trong khi Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam là tổ chức đại diện cho các doanh nghiệp vận tải, thường xuyên phản ánh thực trạng và kiến nghị các giải pháp với cơ quan chức năng.
Diễn biến chính
Theo Cục CSGT, hiện trên hệ thống quản lý có 421.861 giấy phép lái xe hạng D và CE còn hiệu lực, trong đó có 220.705 giấy phép hạng D và 201.156 giấy phép hạng CE. Trong khi đó, số lượng phương tiện xe kinh doanh vận tải lớn còn niên hạn sử dụng là 199.267 chiếc, gồm 152.249 xe đầu kéo và 47.018 xe chở người trên 30 chỗ và xe giường nằm. Như vậy, số người có giấy phép lái xe còn hiệu lực cao hơn hơn 2,1 lần số xe tương ứng.
Tuy nhiên, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam lại phản ánh tình trạng thiếu tài xế ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt từ đầu năm 2025. Khoảng 25-30% xe đầu kéo của nhiều doanh nghiệp tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng phải nằm bãi do không tuyển được tài xế. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với xe khách trên 30 chỗ và xe giường nằm.
Nguyên nhân được Hiệp hội chỉ ra gồm việc nhiều tài xế chuyển sang lái xe công trình, xe tải hoặc taxi, làm giảm nguồn nhân lực lái xe đầu kéo và xe khách cỡ lớn. Thêm vào đó, việc chuyển giao công tác cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông vận tải sang Bộ Công an đã gây gián đoạn khoảng 7-8 tháng, ảnh hưởng đến việc cấp phép mới.
Bên cạnh đó, số người học nâng hạng bằng lái giảm mạnh do quy định mới tăng diện tích sân tập và kích thước sa hình thi, khiến nhiều cơ sở đào tạo không đủ điều kiện đào tạo giấy phép hạng CE. Tại TP.HCM, số cơ sở đào tạo hạng CE giảm từ bảy xuống còn một, còn Hà Nội không còn cơ sở nào đào tạo hạng CE.
Hiệp hội cũng cho biết, xe đầu kéo chạy tuyến Bắc - Nam thường cần hai tài xế để thay ca, nhưng hiện nhiều xe chỉ có một tài xế. Khi tài xế mệt phải nghỉ sau bốn giờ lái liên tục, thời gian vận chuyển trên đường cao tốc Bắc - Nam tăng từ khoảng 36-48 giờ lên 72-96 giờ.
Đáng chú ý, quy định về độ tuổi cấp giấy phép lái xe các hạng C, CE và D được cho là chưa phù hợp, làm lãng phí nguồn nhân lực có kinh nghiệm. Hiện nhiều tài xế có độ tuổi trung bình từ 45-50 tuổi, trong khi lớp kế cận rất ít, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt tài xế trong 3-5 năm tới, ảnh hưởng đến chuỗi vận tải đường bộ và chi phí logistics.
Phân tích & Ý nghĩa
Mặc dù số lượng giấy phép lái xe còn hiệu lực cao hơn số xe tương ứng, thực tế thiếu hụt tài xế vẫn diễn ra do nhiều yếu tố khác nhau. Việc nhiều tài xế chuyển sang các loại hình lái xe khác và gián đoạn trong cấp phép mới làm giảm nguồn nhân lực sẵn có. Sự giảm sút các cơ sở đào tạo giấy phép hạng CE cũng làm hạn chế việc bổ sung tài xế mới, đặc biệt cho xe đầu kéo.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp vận tải mà còn tác động đến toàn bộ chuỗi cung ứng hàng hóa và vận chuyển hành khách trên phạm vi quốc gia. Thời gian vận chuyển kéo dài, chi phí logistics tăng cao sẽ ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ, từ đó tác động gián tiếp đến đời sống người dân và doanh nghiệp.
Kết luận
Cục CSGT khẳng định số giấy phép lái xe còn hiệu lực vượt xa số xe vận tải lớn hiện có, tuy nhiên Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam phản ánh thực trạng thiếu hụt tài xế ngày càng nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Vấn đề này cần được các cơ quan chức năng và doanh nghiệp phối hợp giải quyết để đảm bảo hoạt động vận tải thông suốt, hiệu quả trong tương lai gần.
Hình ảnh từ bài viết
Cảnh sát kiểm tra một tài xế xe tải trên đường cao tốc - Ảnh: HỒNG QUANG
Cục CSGT nói gì trước thông tin doanh nghiệp thiếu hụt tài xế xe đầu kéo, xe khách trên 30 chỗ? - Ảnh 2.
Cục CSGT lên tiếng về tình trạng thiếu hụt tài xế xe đầu kéo và xe khách lớn